Նոր հետազոտական ​​նախագիծը պարզել է, որ մոտ 10 հազար տարի առաջ Հարավարևելյան Ասիայի և Չինաստանի հին մարդիկ զմռսել են իրենց մահացածներին ծխահարելու միջոցով, Եգիպտոսում կամ Չիլիում նմանատիպ սովորույթների հայտնվել շատ առաջ։

Նրանց ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են PNAS գիտական հանդեսում։

Գիտնականներն ուսումնասիրել են տասնյակ թաղման վայրեր Չինաստանում, Ֆիլիպիններում, Լաոսում, Թաիլանդում, Մալայզիայում և Ինդոնեզիայում, որոնք թվագրվում են 4000-ից  մինչև 12 հազար տարի առաջ ընկած ժամանակահատվածով։ Նրանք հաճախ գտնում էին կմախքներ, որոնք դրված էին սեղմված, «սաղմի» դիրքով՝ ոտքերն ու ձեռքերը ներս մտցված, մարմինը ծռված։ Մարմնի այդ դիրքն, ըստ հետազոտողների, ցույց է տալիս, որ մահացածները պարզապես թաղված չեն եղել, այլ նախապես մշակվել են՝ ծխահարելվելու միջոցով, առանց բարձր ջերմաստիճանների։

Ռենտգենյան դիֆրակցիայի և ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիայի նման մեթոդների կիրառմամբ պարզվել է, որ ոսկորները երկար ժամանակ ենթարկվել են ցածր ջերմաստիճանի ծխի ազդեցությանը, որի արդյունքում դրանք մգացել են և երևացել մուրի հետքեր, բայց չեն այրվել, ինչպես դիակիզման ժամանակ։ Հետազոտողները կարծում են, որ նման պրակտիկան, որը կոչվում է ծխով զմռսում, լայնորեն տարածված է եղել գյուղատնտեսական որսորդ-հավաքողների շրջանում։

Ժամանակակից պրակտիկաների, ներառյալ թվում՝ Ինդոնեզիայի Պապուա քաղաքի դանի և պումո ժողովուրդների պրակտիկաների դիտարկումները, հաստատել են, որ մարմիններն ամուր կապվել են, դրվել կրակի վրա, և ծուխն օգտագործվել է մինչև մարմնի լիակատար մգացումը։ Չնայած մշակումից հետո մարմինները հերմետիկորեն տարաների մեջ չեն կնքվել, և փափուկ հյուսվածքների պահպանումը միայն ժամանակավոր է՝ երբեմն տասնյակ, երբեմն հարյուրավոր տարիներ, հեղինակները կարծում են, որ ակնհայտ հոգատարությունը նախնիների նկատմամբ և «մահացածի առերևույթ ներկայությունը ողջ մարդկանց շրջանում» երկարաձգելու ցանկությունը կարևոր դեր են խաղացել։

Հետազոտությունը, հետևաբար, ենթադրում է զմռսման ժամանակագրության և աշխարհագրության վերանայում. ծխահարմամբ մշակումը, հնարավոր է, մահացածների մարմինները պահպանելու ամենավաղ եղանակներից մեկն է եղել, և, հնարավոր է, ավելի հին և տարածված, քան նախկինում ենթադրում էին գիտնականները։