Հյուսիսային Իրաքում՝ Սուլեյմանիա նահանգի գյուղական շրջանում, հնագետները հայտնաբերել են մոտավորապես հինգ հազար տարվա պատմություն ունեցող մի հուշարձանային շենք՝ մի հայտնագործություն, որը կարող է զգալիորեն փոխել քաղաքաշինության վաղ փուլերի մասին մեր պատկերացումները, ըստ Live Science-ի։

Շենքը պեղվում է Կանի Շայե կոչվող վայրում և թվագրվում է մ.թ.ա. մոտ 3300-3100 թվականներին, այն ժամանակաշրջանին, երբ հարավային Միջագետքում ի հայտ էին գալիս առաջին քաղաքները, ինչպիսին է Ուրուկը։

Պեղված կառույցի ճարտարապետությունը՝ կոնաձև սրածայրերով պատերը և սվաղի մեջ ներկառուցված դեկորատիվ «կոնաձև ելուստների» հետքերը, ցույց են տալիս, որ շենքը հանրային կամ արարողակարգային բնույթ է կրել։ Ավելին, գտածոների թվում են գլանաձև կնիքներ, որոնք սովորաբար կապված են վարչական գործունեության հետ, և ոսկե կախազարդի մի կտոր, որը վկայում է այս վայրում հարստության և սոցիալական նշանակության մասին։

Կանի Շայեն գտնվում է Ուրուկից մոտ 480 կիլոմետր հյուսիս, և մինչ այժմ համարվում էր, որ նման վաղ քաղաքային կառույցները սահմանափակվել են Միջագետքի հարթավայրերով։ Սակայն նոր հայտնագործությունը ցույց է տալիս, որ առաջին քաղաքների մշակութային և քաղաքական ազդեցությունը կարող էր շատ ավելի հեռու լինել, քան ընդունված է ենթադրել։

Եթե շենքն իսկապես ծառայել է որպես պաշտամունքային գործառույթ՝ տաճար կամ պաշտամունքային տարածք, այն դառնում է կարևոր օղակ քաղաք-պետությունների և ավելի հեռավոր շրջանների միջև փոխազդեցությունների ըմբռնման համար։ Սա ցույց է տալիս, որ վաղ քաղաքակրթությունները մեկուսացված չէին. դրանց ազդեցությունը, ճարտարապետությունը և ծիսական սովորույթները տարածվում էին հսկայական տարածքներում։