Շոտլանդիայում հատված մեզ հայտնի ամենավաղ մետաղադրամը ձեռք է բերվել Շոտլանդիայի ազգային թանգարանների կողմից: Դավիթ I թագավորի (կառավարել է 1124-1153 թվականներին) արծաթյա պեննին հատվել է 1130-ական թվականների երկրորդ կեսին Էդինբուրգում և այժմ վերադառնում է տուն:

Գտածոն արվել է 2023 թվականին մետաղորսիչով՝ Միդլոթիան նահանգի Պենիկուիկ քաղաքի մոտակայքում գտնվող անտառում, սակայն մանրամասները հայտնի են դարձել միայն վերջերս: Հայտնաբերողը տեղեկացրել է Շոտլանդիայի գանձերի որոնման կազմակերպությանը և այն բանից հետո, երբ հաստատվել է, որ դա պաշտոնական գանձ է, այն փոխանցվել է Ազգային գանձարան: Վերջինս որպես պարգևատրում հայտնաբերողին վճարել է մետաղադրամի գնահատված արժեքը՝ 15,000 ֆունտ ստերլինգ (22,000 ԱՄՆ դոլար):

Արծաթյա մետաղադրամի դիմերեսին պատկերված է Դավիթ I-ի թագակիր կիսանդրին՝ գավազանը ձեռքին: Դարձերեսի կենտրոնում խաչ է, իսկ եզրագծով՝ «+E(A?)BALD:E[…]ONESBVRG» մակագրությունը: «ESBVRG»-ը դրամահատարանի նշանն է, որը մատնանշում է, որ մետաղադրամը հատվել է Էդինբուրգում:

Մինչ այս մետաղադրամի հայտնաբերումը, շոտլանդական ամենավաղ հայտնի մետաղադրամները հատվել են 1135 թվականի դեկտեմբերին Դավիթ I-ի՝ Հյուսիսային Անգլիա ներխուժումից և Քարլայլի օկուպացիայից հետո, որտեղ նա օգտագործել էր թագավորական դրամահատարանը սեփական մետաղադրամները թողարկելու համար։ Մինչ այդ շոտլանդական արժույթը տեղում չէր արտադրվում։ Շոտլանդիայում շրջանառության մեջ գտնվող մետաղադրամները հատվել են այլ երկրներում՝ այլ տերությունների կողմից։

«Այս բացահայտումն իսկապես նշանակալի է դարձնում այն փաստը, որ մինչ դրա հայտնաբերումը մենք կարծում էինք, թե Դավիթի բոլոր առաջին մետաղադրամները հատվել են Քարլայլում, քանի որ գրեթե չկան փաստաթղթային աղբյուրներ, որոնք կբացատրեին, թե ինչպես են արտադրվել մետաղադրամները, որտեղ, երբ, ինչու են տեղի ունեցել փոփոխությունները, ինչու է փոխվել դիզայնը և այլն»,- նշում են փորձագետները։ «Այս հարցի վերաբերյալ փաստաթղթային աղբյուրները Շոտլանդիայում շատ, շատ քիչ են։ Հետևաբար, հենց մետաղադրամներն են հանդիսանում տեղեկատվության հիմնական աղբյուրը։ Սա առաջին դեպքն է, երբ մենք կարող ենք տեսնել դրամահատության նման վաղ օրինակ Էդինբուրգում։