ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը հետաքննում է հինգ խոշոր հեռուստաալիքների կողմից հակամենաշնորհային օրենսդրության հնարավոր խախտումը այն բանից հետո, երբ դրանք ժամանակավորապես հրաժարվել են ապահովել նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Սպիտակ տանը անցկացվող միջոցառումների համատեղ լուսաբանումը, հայտնում է NBC News-ը՝ հղում անելով գերատեսչության ներկայացուցչին։

Հետաքննությունը վերաբերում է NBC, ABC, CBS, CNN և Fox News հեռուստաալիքներին, որոնք մտնում են Սպիտակ տան հեռուստալրագրողների շրջանակի մեջ։ Արդարադատության նախարարության ներկայացուցչի վկայությամբ, ուրբաթ օրը գերատեսչությունը հեռուստաալիքներին է ուղարկել պաշտոնական պահանջներ՝ քաղաքացիական հետաքննության շրջանակում տեղեկատվություն տրամադրելու համար։

Արդարադատության նախարարության հակամենաշնորհային բաժնի ներկայացուցիչ Էմիլի Քովինգթոնը հայտարարել է, որ գերատեսչությունը ստուգում է, թե արդյոք հեռուստաալիքները չեն խախտել Շերմանի օրենքը, որն արգելում է, մասնավորապես, մրցակիցների միջև որոշակի տեսակի համաձայնությունները։ Ըստ նրա, առևտրային կազմակերպությունների համատեղ հրաժարումը համագործակցությունից կարող է ընկնել այդ օրենքի գործողության տակ։

Հեռուստալրագրողների շրջանակը ռոտացիոն համակարգ է, որի դեպքում տարբեր հեռուստաալիքների ներկայացուցիչները հերթով ձայնագրում են նախագահի ելույթներն ու այլ հրապարակային միջոցառումները, ապա տեսանյութերն ու աուդիոձայնագրությունները փոխանցում մյուս մասնակիցներին և բաժանորդներին։ Դրանց թվում են Newsmax-ը, One America News Network-ը, C-SPAN-ը և արտասահմանյան ԶԼՄ-ները։

Ինչպես ավելի վաղ հայտնել էր The New York Times թերթը, հետաքննությունը սկսվել է Թրամփի վարչակազմի և լրագրողների միջև հակամարտության սրման ֆոնին։ Նախորդ ամիս նախագահը կարգադրել էր CNN-ին, MS Now-ին և Politico-ին արգելել մուտք գործել Սպիտակ տան տարածք՝ նրանց մեղադրելով «կեղծ լուրեր» տարածելու մեջ։

CNN-ի հեռացվելուց հետո մյուս հեռուստաալիքները կարճ ժամանակով նույնպես հրաժարվել էին մասնակցել միջոցառումների համատեղ լուսաբանմանը։ Միևնույն ժամանակ առանձին խմբագրություններ, այդ թվում՝ NBC News-ը, շարունակում էին ինքնուրույն լուսաբանել Սպիտակ տան՝ մամուլի համար բաց միջոցառումները։

CNN-ը, MS Now-ը և Politico-ն բողոքարկել են սահմանափակումները դատարանում՝ հայտարարելով, որ խախտվել է ԱՄՆ Սահմանադրության Առաջին ուղղումը, որը երաշխավորում է խոսքի և մամուլի ազատությունը։ Դատարանը պարտավորեցրել է վարչակազմին ժամանակավորապես վերականգնել նրանց մուտքը 14 օրով, իսկ ավելի ուշ երկարաձգել համապատասխան կարգադրության գործողությունը մինչև երեքշաբթի։

Հինգ հեռուստաալիքները նախկինում հանդես էին եկել համատեղ հայտարարությամբ՝ ընդգծելով, որ հասարակությունը շահագրգռված է կառավարության գործունեության մասին ճշգրիտ և անկախ տեղեկատվություն ստանալու մեջ, և որ վարչակազմը չպետք է սահմանափակի ԶԼՄ-ների մուտքը նրանց հրապարակումներից դժգոհ լինելու պատճառով։

Մամուլի ազատության համար լրագրողների կոմիտեի նախագահ Բրյուս Բրաունը հայտարարել է, որ Առաջին ուղղումը պաշտպանում է խմբագրությունների իրավունքը ինքնուրույն որոշելու, թե որ իրադարձություններն են լուսաբանելու։ Նա հետաքննությունն անվանել է լրագրողներին վախեցնելու հերթական, էլ ավելի բացահայտ փորձ։

ABC News-ը հայտնել է, որ դեռևս ծանուցում չի ստացել արդարադատության նախարարությունից, սակայն սպասում է դրան։ NBC-ի, CBS-ի և CNN-ի ներկայացուցիչները հրաժարվել են մեկնաբանություններից, Fox News-ը օպերատիվ չի պատասխանել հարցմանը։ Սպիտակ տունը նույնպես մեկնաբանություն չի տրամադրել։