ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրամանագիր է ստորագրել, որը դաշնային կապալառուներին և ենթակապալառուներին պարտավորեցնում է Կոնգրեսի հարցումների առնչությամբ խորհրդակցել վարչակազմի հետ և չբացահայտել այն տեղեկությունները, որոնք Սպիտակ տունը համարում է գործադիր իշխանության արտոնությամբ պաշտպանված, հաղորդում է Associated Press-ը։
Ընկերությունները նաև պետք է Սպիտակ տան և դաշնային գերատեսչությունների հետ համաձայնեցնեն նման հարցումներին տրվող «պատշաճ պատասխանները»։
Ուրբաթ ուշ երեկոյան հրապարակված հրամանագրի համաձայն, այս պահանջները չկատարելու դեպքում ընկերություններին սպառնում է պետական պայմանագրերի խզում և դաշնային իշխանությունների հետ հետագա համագործակցության կասեցում։
Այս քայլը հանրապետական վարչակազմի հերթական փորձն է՝ սահմանափակելու դեմոկրատների ակնկալվող լայնածավալ հետաքննությունները։ Հունվարին դեմոկրատները վերահսկողություն կստանան Կոնգրեսի նկատմամբ։ Նրանք մտադիր են հատուկ ուշադրություն դարձնել պետական պայմանագրերին՝ մատնանշելով, որ դաշնային ֆինանսավորում են ստանում Թրամփի ընտանիքի հետ կապված ընկերություններ, մասնավորապես՝ պաշտպանության ոլորտում։
Սպիտակ տունն արդեն քայլեր է ձեռնարկում՝ ուժեղացնելու վերահսկողությունն այն բանի նկատմամբ, թե դաշնային գերատեսչություններն ու պաշտոնյաներն ինչպես են պատասխանում օրենսդիրների հարցումներին։ Վարչակազմն ակնկալում է, որ խորհրդարանական մեծամասնության փոփոխությունից հետո դեմոկրատները բազմաթիվ հետաքննություններ կնախաձեռնեն։
Երկուշաբթի Թրամփի խորհրդական Ուիլ Շարֆը դաշնային գերատեսչություններին տեղեկացրել է, որ Կոնգրեսում ելույթ ունենալուն համաձայնելուց առաջ նրանք պետք է ստանան իր գրասենյակի և Սպիտակ տան օրենսդրական հարցերի վարչության հավանությունը։
Կալիֆոռնիայից կոնգրեսական, Ներկայացուցիչների պալատի վերահսկողության հանձնաժողովում դեմոկրատների առաջատար ներկայացուցիչ Ռոբերտ Գարսիային վերջերս ուղարկած նամակում Շարֆը նաև ենթադրել է, որ Կոնգրեսի որոշ հետաքննություններ կարող են «բացահայտ հանցավոր գործունեություն» լինել։
Այս շաբաթ Գարսիան Թրամփի ընտանիքի անդամներին և վարչակազմի բարձրաստիճան պաշտոնյաներին նամակներ է ուղարկել՝ պահանջելով պահպանել փաստաթղթերը։ Շարֆը փորձել է վիճարկել այդ հարցումները՝ դեմոկրատներին ուղղված նամակում նշելով, որ նրանք առայժմ մեծամասնություն չունեն Կոնգրեսում և չեն կարող պահանջել իրենց կարգադրությունների պարտադիր կատարումը։
Արձագանքելով նոր հրամանագրին՝ Գարսիան այն անվանել է «վերահսկողություն իրականացմամբ Կոնգրեսի սահմանադրական իրավունքի դեմ բացահայտ հարձակման» մաս։ Ըստ նրա, չնայած հետաքննություններին խոչընդոտելու փորձերին՝ դեմոկրատները «դեռ նոր են սկսում»։
Տեղեկատվական ամփոփագրում Սպիտակ տունը նոր պահանջները ներկայացրել է որպես «Կոնգրեսի կողմից լիազորությունների գերազանցումից գործադիր իշխանության արտոնությունները պաշտպանելու» միջոց։ Վարչակազմում հայտարարել են, որ որոշ օրենսդիրներ փորձում են խախտել գործադիր իշխանության պաշտպանված լիազորությունները՝ ճնշում գործադրելով պետական պայմանագրերով աշխատող մասնավոր ընկերությունների վրա։
Երկու կուսակցությունները ներկայացնող նախագահներն էլ վաղուց օգտվում են գործադիր իշխանության արտոնության դոկտրինից՝ որոշակի տեղեկությունների նկատմամբ Կոնգրեսի հասանելիությունը սահմանափակելու համար։ Սակայն այդ արտոնությանը հղումները հաճախ հանգեցնում են դրա պաշտպանության սահմանների շուրջ երկարատև դատական վեճերի։ Գործադիր իշխանության արտոնությունը նախագահին թույլ է տալիս պահպանել Սպիտակ տան ներսում քննարկումների գաղտնիությունը և սահմանափակել համապատասխան տեղեկությունների փոխանցումը Կոնգրեսին, դատարաններին ու հանրությանը, սակայն այն բացարձակ չէ։
Նոր հրամանագիրը տարածվում է բոլոր դաշնային կապալառուների և ենթակապալառուների՝ տասնյակ հազարավոր ընկերությունների վրա։





























