Իրանի ԱԳ նախարար Աբաս Արաղչին կոչ է արել էկոցիդը ճանաչել որպես առանձին միջազգային հանցագործություն և պատասխանատվության ենթարկել նրանց, ովքեր զինված հակամարտությունների ընթացքում լայնածավալ վնաս են հասցնում շրջակա միջավայրին, հաղորդում է Mehr-ը։

Նրա կարծիքով, միջազգային հանրությունը պետք է մտահոգություն արտահայտելուց անցնի կոնկրետ իրավական և գործնական միջոցների։

Կիրակի օրը Թեհրանում «Էկոցիդ. լռության մատնված ռազմական հանցագործություն» միջազգային համաժողովում ելույթ ունենալով՝ Արաղչին հայտարարել է, որ շրջակա միջավայրը մարդկության ընդհանուր ժառանգությունն է և չպետք է դառնա աշխարհաքաղաքական մրցակցության, ռազմական գործողությունների կամ կարճաժամկետ տնտեսական շահերի զոհը։

Նախարարը նշել է, որ էկոցիդ հասկացությունն իր կառուցվածքով հիշեցնում է ցեղասպանությունը և պետք է դիտարկվի որպես հանցագործությունների առանձին կատեգորիա՝ դուրս գալով շրջակա միջավայրի դեմ ռազմական հանցագործության հասկացության շրջանակներից։ Որպես այս տերմինի պարսկերեն համարժեք՝ նա առաջարկել է արտահայտություն, որը կարելի է թարգմանել որպես «բնության սպանություն»։

Ըստ Արաղչիի, զինված հակամարտությունները վնաս են հասցնում ջրային ռեսուրսներին, հողին, օդին, անտառներին, գյուղատնտեսական հողատարածքներին, էներգետիկ ենթակառուցվածքին, կենդանիների բնական բնակավայրերին և կենսաբազմազանությանը։ Նման ավերածությունների հետևանքները կարող են պահպանվել տարիներ և նույնիսկ տասնամյակներ՝ ռազմական գործողությունների ավարտից հետո։

Որպես օրինակներ նախարարը նշել է Գազայի հատվածը, Լիբանանը և Իրանը։ Նրա համոզմամբ, Գազայում աննախադեպ էկոլոգիական վնասը ներառում է ձիթենու պուրակների ոչնչացումն ու ջրի և հողի աղտոտումը։ Լիբանանում հրդեհները ոչնչացրել են անտառային զանգվածներ և տասնյակ հազարավոր ձիթենիներ։ Իրանում, ինչպես 2026 թվականի մարտին հայտնել էր ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագիրը (UNEP), նավթային օբյեկտների վրա հարձակումները հանգեցրել են վտանգավոր նյութերի արտանետումների։ Արաղչին հիշեցրել է Թեհրանի վրա տեղացած, այսպես կոչված, սև անձրևի մասին, որը կապված էր նավթային ենթակառուցվածքների վրա հարվածներից հետո առաջացած աղտոտման հետ։

Նախարարը առաջարկել է միջազգային համագործակցությունը կենտրոնացնել երեք ուղղության վրա՝ իրավական մեխանիզմների և լայնածավալ էկոլոգիական վնասի սահմանման չափորոշիչների կատարելագործում, զինված հակամարտությունների հետևանքների փաստագրման անկախ գիտական համակարգերի ստեղծում և էկոհամակարգերի վերականգնման ու տուժած երկրներին օգնության միջազգային ծրագրերի զարգացում։

Արաղչին հայտարարել է, որ Իրանը աջակցում է էկոցիդը որպես առանձին միջազգային հանցագործություն ճանաչելուն և պատրաստ է դրա համար ներգրավել գիտական, իրավական և դիվանագիտական ռեսուրսներ։ Նա նաև նշել է, որ ՄԱԿ-ի կլիմայի COP31 համաժողովը հարմար հարթակ է ռազմական հարձակումների էկոլոգիական հետևանքների վրա ուշադրություն հրավիրելու համար։

«Մենք չպետք է թույլ տանք, որ ագրեսորները խուսափեն պատասխանատվությունից իրենց հանցավոր գործողությունների համար», — ընդգծել է Իրանի ԱԳՆ ղեկավարը։