Հայերի Լեռնային Ղարաբաղ վերադարձի հարցը փակված չէ։ Երևանում անցկացված մամուլի ասուլիսում հայտարարել է Շվեյցարիայի Ազգային խորհրդի անդամ և Լեռնային Ղարաբաղի համար Շվեյցարիայի խաղաղության նախաձեռնության նախաձեռնող Էրիխ Վոնտոբելը։

Էրիխ Վոնտոբելը հայտնել է, որ 2024 թվականի հոկտեմբերին Երևանում հանդիպել է Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանվածների հետ։

«Ես նրանց երեք հիմնական հարց տվեցի.

Ի՞նչ տեղի ունեցավ 2023 թվականի սեպտեմբերին։

Ի՞նչ են նրանք ուզում հիմա։

Ինչպե՞ս կարելի է հասնել այդ նպատակին։

Նրանց հստակ առաջարկը հետևյալն էր. կլոր սեղանի շուրջ քննարկում, որտեղ Ադրբեջանն ու Արցախը կլինեն միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում։ Ես նրանց խոստացա, որ կվերադառնամ Շվեյցարիա և կփորձեմ ինչ-որ բան անել այդ հարցում։ 2024 թվականի հոկտեմբերին ես միջնորդագիր ներկայացրի Արտաքին գործերի նախարարությանը՝ կազմակերպելու խաղաղության ֆորում՝ հայերի վերադարձը Լեռնային Ղարաբաղ հեշտացնելու համար։ Այն արժանացավ հավանության։ 2024 թվականի դեկտեմբերին հարցը փոխանցվեց Շվեյցարիայի Ազգային խորհրդին։ 2025 թվականի մարտին Դաշնային խորհուրդները որոշումներ ընդունեցին։ Արդյունքում, Դաշնային խորհուրդը լիազորված է իրականացնել միջնորդագիրը։ 2025 թվականի մայիսին Ազգային խորհուրդը՝ 19 կուսակցությունների մասնակցությամբ, քննարկեց և ընդունեց Լեռնային Ղարաբաղի համար Շվեյցարիայի խաղաղության նախաձեռնությունը։ Այն կազմակերպող հանձնաժողովը սկսեց իր աշխատանքները, և խորհրդարանականները հանդիպեցին... Վաշինգտոնում, Բեռլինում և Լոնդոնում, ինչպես նաև ՄԱԿ-ում։

Այդ գործողությունների նպատակն է հարցը վերստին վերադարձնել միջազգային ուշադրության կենտրոն։ Ինչո՞ւ է դա կարևոր։ Հայաստանը (իշխանությունները) պնդում է, որ «Լեռնային Ղարաբաղի հարցը» փակված է։ Մենք իրականությունը այլ կերպ ենք տեսնում։ Քանի դեռ տեղահանվածները չեն կարող տուն վերադառնալ, հարցը չի կարող փակվել։ Տեղահանվածների վերադարձը պետք է լինի կայուն խաղաղության անբաժանելի մասը։

2023 թվականի սեպտեմբերին միջազգային հանրությունը հստակ հայտարարեց, որ տեղի է ունեցել անարդարություն, նույնիսկ հանցագործություն։ Միջազգային հանրությանը հիշեցնում ենք, որ նրանք 2023 թվականի սեպտեմբերին հայտարարել են, որ կա չլուծված խնդիր։

Թույլ տվեք մեկնաբանել. այսօր մենք այցելեցինք արքեպիսկոպոս Գալստանյանին և ունեցանք հուզիչ հանդիպում։ Լեռնային Ղարաբաղի հարցի վերաբերյալ նա մեզ հորդորեց շարունակել։ Եվ ես ձեզ խոստանում եմ այստեղ և հիմա, որ ես և մենք կփորձենք մեր ուժերի ներածին չափով ամեն ինչ անել։ Հարցը փակված չէ»,- ընդգծել է շվեյցարացի խորհրդարանականը։