նախընտրելի դարձնել
Հանրահայտ երաժշտությունը ժամանակի ընթացքում դառնում է ավելի քիչ հուզական, իսկ երգերի բառերը գնալով ավելի հազվադեպ են անդրադառնում մտերիմների հետ հարաբերություններին։ Այս եզրակացությանն են եկել Միչիգանի պետական համալսարանի հետազոտողները, որոնք վերլուծել են 1947-ից մինչև 2024 թվականը թողարկված 230 կատարողների 38 467 երգ։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Psychology of Aesthetics, Creativity and the Arts ամսագրում։
Հեղինակներն ուսումնասիրել են փոփոխությունները ինչպես երաժիշտների սերունդների միջև, այնպես էլ առանձին կատարողների կարիերայի ընթացքում։ Դրա համար հետազոտական խումբը հավաքել է երգերի բառերը և ստուգել արտիստների դիսկոգրաֆիաները։
Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ժամանակի ընթացքում երգերում նվազել է ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական հույզեր արտահայտող բառերի քանակը։ Ավելի հազվադեպ են դարձել ընտանիքի և ընկերների մասին հիշատակումները։ Միևնույն ժամանակ տագնապի հետ կապված բառերի քանակն աճել է, իսկ տխրության հետ կապված բառերինը՝ նվազել։
Նմանատիպ միտումներ են հայտնաբերվել նաև տարբեր ժամանակաշրջանների երաժիշտների համեմատության դեպքում։ Ընդ որում, երգերի բառերում պատմական փոփոխությունները, որպես կանոն, ավելի արտահայտված են եղել, քան մեկ կատարողի ստեղծագործության փոփոխությունները նրա կարիերայի ընթացքում։
Ուսումնասիրված արտիստների թվում ամենաշատ երգերն ունեցել է ամերիկացի քանթրի երաժիշտ Ուիլլի Նելսոնը, իսկ ամենաքիչը՝ ջազ երաժիշտ Մայլզ Դևիսը։ Դասական սոուլի և վաղ ռոքի կատարողները, այդ թվում՝ Մարվին Գեյը և The Supremes խումբը, ավելի հաճախ օգտագործել են դրական հույզերի և սոցիալական կապերի հետ կապված բառապաշար։ Վարկանիշի հակառակ ծայրում հայտնվել են հակամշակութային ուղղությունների ներկայացուցիչներ, ինչպիսիք են Nine Inch Nails-ը և Sex Pistols-ը։ Հին քանթրի և բլյուզ կատարողների, այդ թվում՝ Հենք Ուիլյամսի և Փեթսի Քլայնի երգերի բառերում ավելի հաճախ են հանդիպել բացասական հույզերի և տխրության հետ կապված բառեր։
Հետազոտողները սպասում էին, որ տարիքի հետ երաժիշտներն ավելի հաճախ կդիմեն դրական ապրումներին և նշանակալի հարաբերություններին։ Սակայն արդյունքները հակառակն են ցույց տվել։
«Մարդիկ հաճախ սովորում են ավելի լավ կարգավորել իրենց հույզերը և մեծանալուն զուգընթաց ավելի շատ ուշադրություն են դարձնում նշանակալի հարաբերություններին, ուստի կարելի էր սպասել, որ երգերի բառերը կդառնան ավելի դրական և ավելի հաճախ կնվիրվեն հարաբերություններին։ Սակայն դրա փոխարեն դրական հույզերի և սոցիալական կապերի հիշատակումների քանակը նվազել է», — նշել է աշխատանքի առաջատար հեղինակը՝ համալսարանի գիտաշխատող Լոգան Գիբսոնը։ Նրա կարծիքով, երգերի վրա կարող են ավելի ուժեղ ազդել գեղարվեստական միտումները, մշակութային փոփոխությունները և երաժշտական արդյունաբերության առանձնահատկությունները։
Հեղինակները կարծում են, որ մշակութային ստեղծագործությունների մեծ զանգվածների՝ երգերից և գրքերից մինչև սոցիալական ցանցերում հրապարակումներ և ֆիլմեր, վերլուծությունը թույլ է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես են փոխվում հույզերի արտահայտման ձևերը և մարդկանց միջև հարաբերությունների մասին պատկերացումները։
«Երաժշտությունը պարզապես զվարճանք չէ։ Մարդիկ երգերն օգտագործում են հույզերը կարգավորելու, իրենց ավելի լավ հասկանալու, սեփական ինքնությունը ձևավորելու և ուրիշների հետ կապ զգալու համար», — ընդգծել է հետազոտության համահեղինակ Ուիլյամ Չոպիկը։
Ըստ նրա, երգերի բառերում հուզական և սոցիալական բաղադրիչների նվազումը հարց է առաջացնում այն մասին, թե արդյոք ընդհանուր առմամբ փոխվել են այն ձևերը, որոնցով մարդիկ արտահայտում են զգացմունքները և խոսում հարաբերությունների մասին։
