Նալբանդյանի արձանից ոչ հեռու` դատարկ շատրվաններից դեպի աջ, չորացած ծառերի կողքին տեղակայված է «Սիրո արահետ» պանդոկը: «Պանդոկ» ենք անվանում բարկությունից: Տեսնես ա՞յս ազատությունն էր գովերգում Նալբանդյանը:
Օղակաձեւ զբոսայգում ապակեբետոնե հերթական կառույցի փլուզումից հետո, NEWS.am-ը որոշեց զրուցել Հայաստանի ճարտարապետների միության նախագահի հետ: Մկրտիչ Մինասյանը պատմում է, թե ինչպիսին պետք է լիներ Օղակաձեւ զբոսայգին: Մինչ նորակառույցները, զբոսայգում կառուցված էին միայն Կամերային երաժշտության տունը եւ Շախմատի տունը: Իսկ ծառերի արանքում պետք է տեղավորվեին ոչ թե քյաբաբանոցները, այլ հուշարձանները:
Օղակաձեւ զբոսայգում նախատեսվե՞լ էին արդյոք սկզբնապես որեւէ կապիտալ կառույցներ:
Սկզբնապես, այո: Քանի որ այդ հրապարակները մեծ տարածություն են զբաղեցնում, այնտեղ մի քանի խոշոր կառույցներ են նախատեսված եղել` Կամերային երաժշտության տունը եւ Շախմատի տունը: Սակայն դրանք այնպես են իրականացված, որ ծառերը գերակշռող էին: Տեղ էր թողնված նաեւ մի քանի սրճարանների համար: Զբոսանքների համար նախատեսված լինելու իր հիմնական նպատակին այն արդեն ծառայել չի կարող:
Իսկ Կամերային եւ Շախմատի տների նախագծերի պետընդունման ժամանակ գնահատվե՞լ է արդյոք պուրակի հետ ներդաշնակությունը:
Իհարկե: Այդպես է կառուցվել Կամերային երաժշտության տունը` շուրջբոլորը լողավազաններով: Շախմատի տունն էլ է իրականացվել որպես ոչ օտարածին կառույց: Հետո տեղադրվել էր Փյունիկի շատրվանը: Նախատեսվել էր մի քանի սրճարան, իսկ վերջին տարիներին զբոսայգին լցվել է դրանցով: Դրանք պետք է ժամանակավոր լինեին: Մինչ այժմ պահպանվել են Դերենիկ Դեմիրճյանի հուշարձանի հուշաքարը, որն այդպես էլ չի տեղադրվել, եւ Առնո Բաբաջանյանի հուշաքարը, որն այլ տեղ է դրվել:
2000 թվականին Վահան Տերյանի հուշարձանն այդ շարքի՞ց է:
Այո, մեր մեծերի հուշարձանները պետք է այնտեղ հաստատվեն: Սակայն սրճարանները աստիճանաբար ավելացնում են իրենց բետոնե կարկասները: Հայտնվում են զբոսայգուն անհարիր շինություններ: Արդյունքում ունենք այն, ինչ ունենք: Դա արդեն հանգստի վայր չէ:
Իսկ ճարտարապետական միտքն ընդհանուր առմամբ թույլ տալի՞ս է ռեստորանային համալիրների շինարարություն կանաչ գոտում:
Մեծ այգում կարող է լինել մեկ կամ երկու հատ, սակայն ոչ այդքան զանգվածային: Օրինակ, նրանցից մեկը փակել է Թումանյան փողոցը եզրափակող բոլորին հայտնի համաքաղաքային նշանակության շատրվաններից մեկի տեսանելիությունը: Այգու տեսքը չխաթարող ռեստորաններն ընդհանուր առմամբ կարող են գոյություն ունենալ: Սակայն մեզ մոտ հակառակն է: Դրսից ամեն ինչ պատերով է շրջապատված, ոչ թե կառույցների, այլ ամբողջական շենքերի: Ըստ հաստատված կարգի` եթե որեւէ մեկն ստացել է 20 - 30 քմ տարածք սրճարանի համար, ապա նա էլ պետք է իր տարածքի կանաչապատմանը հետեւի: Սակայն միշտ հակառակն է ստացվել: Սրճարանն աստիճանաբար ընդլայնվել է, ավելացրել իր բետոնե կարկասները, իսկ կանաչի համար տեղը քիչ է մնացել:
Նորակառույցները չե՞ն վերացրել արդյոք այժմ հուշարձանների ստեղծած մթնոլորտը: Իսահակյանի հուշարձանը տխուր օրինակներից մեկն է...
Իհարկե: Հուշարձանի կողքի ազատ տարածությունը ծավալային տպավորություն էր ստեղծում: «Ձեռքեր» քանդակի հետ ստեղծում էր մի ընդհանուր համալիր: Այժմ այն փակ է ռեստորաններով եւ սրճարաններով: Ընդ որում մեկն սկսվում է մյուսի ավարտվելու տեղից, առանց ընդհատումների: Օրինակ` Պուշկինի անվան դպրոցի դիմաց:
Ի դեպ, արդյոք մեզ մոտ գործո՞ւմ են սահմանափակումներ դպրոցների շրջակայքում ոչ մանկական շինությունների առումով, ինչպես օրինակ ռեստորանները եւ սրճարաններն են:
Ընդհանրապես ընդունված են նման կանոններ, եւ մեզ մոտ դրանք գործում են, սակայն այս դեպքում չեն կատարվում:
Ընդհանուր առմամբ, հնարավո՞ր է վերադարձնել զբոսայգու կերպարը:
Մի շարք դեպքերում` այո: Դժբախտաբար այժմ այն լավ վիճակում չէ, սակայն հուսով եմ, կգա ժամանակ, եւ այն կծառայի իր գլխավոր նպատակին:
Զրուցեց Արամ Գարեգինյանը





























