նախընտրելի դարձնել
Միացյալ Նահանգները Արաբական Միացյալ Էմիրություններին խոստացել է թույլատրել նորագույն F-35 ինքնաթիռների վաճառքը՝ որպես դիվանագիտական հարաբերությունների մասին ԱՄԷ-ի եւ Իսրայելի համաձայնագրի գաղտնի դրույթի մաս, գրում է Daily Beast-ը:
Արաբական Միացյալ Էմիրություններին սպառազինությունների առաջատար համակարգերի վաճառքը կվտանգի տարածաշրջանում Իսրայելի ռազմական գերակայությունը՝ կարգավիճակ, որը Միացյալ Նահանգներն ու Իսրայելը հետեւողականորեն պահպանում են 1973թ.-ի Դատաստանի օրվա պատերազմից հետո, երբ Իսրայելը հանկարծակիի էր եկել արաբական չորս բանակների հարձակման հետեւանքով:
Անցյալ շաբաթ նախագահ Դոնալդ Թրամփը անակնկալ հայտարարել էր, որ ինքը միջնորդ է Իսրայելի եւ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների միջեւ, որը, ինչպես արաբական երկրների մեծ մասը, երբեք չի ճանաչել Իսրայելի պետությունը:
Իսրայելցի հայտնի լրագրող Նախում Բարնեան ասել է, որ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների թագաժառանգ արքայազն Մուհամմադ բեն Զաիդը պահանջել է կատարելագործված ինքնաթիռների եւ դրոնների հասանելիություն, նախքան Իսրայելի հետ խաղաղության ուղին բացելու համաձայնություն տալը:
Թրամփը կարող է փորձել օգտագործել համաձայնագիրը՝ Կոնգրեսում ընդդիմությանը շրջանցելու համար, որտեղ երկկուսակցական դաշինքը կասեցրել է ԱՄԷ-ին եւ Սաուդյան Արաբիային 7 միլիարդ դոլար արժողությամբ զենք մատակարարելու գործարքը, որը Թրամփը գովաբանում էր որպես արտաքին քաղաքական հեղաշրջում:
Հնարավոր է նաեւ, որ բանակցությունների մասնակիցները լքեն ԱՄԷ-ն՝ այն տպավորությամբ, որ իրենց կթույլատրվի ձեռք բերել F-35-եր, չնայած ԱՄՆ-ի եւ Իսրայելի պաշտոնյաները գիտեին, որ վաճառքներն ի վերջո արգելափակվելու են:
Մայիսին Թրամփի վարչակազմն օգտագործեց արտակարգ դրությունը, որպեսզի Թրամփին թույլ տա գործարք կնքել՝ Պարսից ծոցի երկրներին գերստույգ զինամթերք եւ F-35 վաճառելու համար, բայց Իսրայելի հետ գործարքը, որը շատերը ողջունել են որպես Մերձավոր Արեւելքում խաղաղության համար բեկում, կարող էր ավելի հարթ ճանապարհ ապահովել:
Ներկայացուցիչների պալատը եւ Սենատն ընդունել են որոշումներ, որոնք ուղղված են վաճառքների արգելափակմանը, ինչի վրա Թրամփը վետո է դրել:
Անցած շաբաթ Պետդեպարտամենտի գլխավոր տեսուչը եկել է այն եզրակացության, որ արտակարգ դրության հայտարարությունը համապատասխանում է օրենքին, սակայն քաղաքացիական զոհերին նվազագույնի հասցնելու համապատասխան միջոցներ չի պարունակում:
Նեթանյահուի լռելյայն համաձայնությունը կվերացնի տարածաշրջանի այլ երկրներին առաջադեմ ռազմավարական զենքի համակարգեր վաճառելու Իսրայելի գրեթե 50 տարվա դիմադրությունը:
ԱՄՆ-ը՝ Իսրայելի ամենամոտ դաշնակիցը, ավանդաբար ձեռնպահ է մնում արաբական երկրներին առաջադեմ զենքի համակարգեր վաճառելուց՝ վկայակոչելով «որակական առավելությունը» պահպանելու Իսրայելի պահանջարկը:
Օգնելով Թրամփին մաքրել վաճառքի հավանական ուղին՝ Նեթանյահուն կփորձի նաեւ շրջանցել սեփական հրամանատարների եւ նախարարների մտավախությունները, որոնք նրա ղեկավարած փխրուն կոալիցիոն կառավարության կարեւոր անդամներն են:
Հայտարարության մեջ, որտեղ այդ մերկացումն անվանվում է «կեղծ լուր», Նեթանյահուն ասել է, որ «Իսրայելի եւ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների միջեւ պատմական խաղաղ համաձայնագիրը չի պարունակում ԱՄՆ-ի եւ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների միջեւ զենքի որեւէ գործարք»:
«Իրականում դա ճիշտ է»,- The Daily Beast-ին ասել է Բարնին: «Նեթանյահուն համաձայնել է F-35-ի վաճառքին՝ պահպանելով դրա դեմ հանդես գալու իրավունքը, սակայն մեղմ ձեւով, երբ վաճառքը հրապարակային դառնա»,- ասել է նա: «Եռակողմ բանակցությունների ընթացքում Նեթանյահուն հասկացել է, որ իսրայելական վետոն ավարտված է, բայց նա պահպանել է գործարքին ընդդիմանալու իրավունքը, մինչդեռ բոլոր երեք կողմերը գիտեն, որ այժմ զենքի գործարքը տեղի կունենա»:
Պաշտպանության նախարար Բենի Հանցը, որը ռազմական շտաբի նախկին պետն է, դատապարտել է բանակցությունների հարցում խորհրդակցելու Նեթանյահուի մերժումը, եւ ասել է, որ Իսրայելը չի համաձայնի իր վերահսկողության տակ այդպիսի վաճառքի: «Մենք կշարունակենք խստորեն պաշտպանել տարածաշրջանում Իսրայելի ռազմական գերակայությունը, քանի դեռ ես պաշտպանության նախարար եմ»:
Արտաքին գործերի նախարար Գաբի Աշկենազին ասել է, որ «մեզ ոչինչ հայտնի չէ ԱՄԷ-ի հետ համաձայնագրում ներառված անվտանգության որեւէ երաշխիքի մասին»:
Խաղաղ համաձայնագրի մասին հայտարարությունից հետո Նեթանյահուն ամբողջ ուժով փորձում է զսպել դեռ չստորագրված համաձայնագրի հարցում իր աջակողմյան բազայի զայրույթը, որ Իսրայելը պետք է «ժամանակավորապես կասեցնի» օկուպացված Արեւմտյան ափին մի մասի կամ ամբողջի բռնակցումը:
Բռնակցման խոստումը կամ «Իսրայելի ինքնիշխանության պարտադրումը» 2015 թվականից չորս ընտրապայքարներում Նեթանյահուի հիմնական նախընտրական քայլն է եղել:
