Ուկրաինան դադարել է հրապարակայնորեն ԱՄՆ-ից բարձրակարգ զենք պահանջել, ինչպիսիք են Patriot հակաօդային պաշտպանության համակարգերը, F-16 կործանիչները եւ Gray Eagle անօդաչու սարքերը: Սակայն պատերազմի ընթացքը շրջող զենքի ձեռք բերման փորձերը կուլիսներում չեն դադարում։ Կիեւը պարզապես ավելի ընտրողական է դառնում իր խնդրանքներում, գրում է Politico-ն։

Ըստ Ուկրաինայի կառավարության խորհրդականների, Պենտագոնի պաշտոնյաների եւ պաշտպանական արդյունաբերության ղեկավարների՝ երկու կողմերը քննարկում են երեք զենքերն ուղարկելու հարցը, քանի որ աշխատանքներ են ընթանում երկարաժամկետ ֆինանսական գործարքներ են մշակման ուղղությամբ։
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին պահանջում է ավելի շատ հրետանի, հրթիռային կայաններ եւ ճշգրիտ կառավարվող զենքեր, որոնք ԱՄՆ-ն եւ արեւմտյան դաշնակիցները մեծ քանակությամբ տրամադրեցին այս ամառ:

«Սակայն վերջին շաբաթներին հակաօդային պաշտպանության եւ կործանիչների մասին բարձր կոչերից ավելի հանգիստ բանակցությունների է անցնում: Տոնն իջեցնելու արշավը գլխավորում էին Կիեւում Զելենսկու խորհրդականները եւ առանցքային զրուցակիցները Վաշինգտոնում, ինչպես նաեւ՝ Բայդենի վարչակազմի բարեկամական խորհուրդները, որը Կիեւին կոչ արեց կենտրոնանալ այն ամենի վրա, ինչն այժմ իրեն անհրաժեշտ է՝ Ուկրաինայի հարավում ռուսական զորքերն արեւելյան դիրքերից դուրս մղելու համար։

Հանրային քարոզարշավից մասնավորի անցումը տեղի ունեցավ այն ժամանակ, երբ խորհրդականները սկսեցին անհանգստանալ, որ թանկարժեք զենքի հարցումները Կիեւին շեղում են մարտադաշտի առավել հրատապ կարիքներից, եւ որ այդ հարցումները շփոթեցնում են իրենց կոշտ ձեւակերպված ուղերձը:

Մտավախությունները կապված են ոչ միայն նրա հետ, որ բարձր տեխնոլոգիական համակարգերը սադրիչ կլինեն Մոսկվայի համար, այլեւ այն, որ այդ համակարգերի համալիր սպասարկումն ու աջակցությունն Ուկրաինային դժվարին դրության մեջ կդնեն պատերազմի կիզակետին։ Հայրենասերների դեպքում նրանց հարաբերական սակավությունն Ուկրաինային մատակարարումը դժվար խնդիր է դարձնում։ ԱՄՆ-ի բանակի Patriot ստորաբաժանումները ծառայության մեջ ամենաշատ տեղակայված ստորաբաժանումներից են, եւ նրանց դաշնակիցները Եվրոպայում, Մերձավոր Արեւելքում եւ Խաղաղ օվկիանոսում իրենց կողմից ապահովվող պաշտպանության կարիքն ունեն:

Կա նաեւ առաջնահերթությունների խնդիրը. ՆԱՏՕ-ի գործող դաշնակիցները եւս ցանկանում են ունենալ այդ համակարգերը: Քանի որ Արեւելյան Եվրոպայի ավելի շատ երկրներ են հրաժարվում իրենց հին ռուսական կամ նույնիսկ խորհրդային ինքնաթիռներից, նրանք հուսով են, որ ԱՄՆ-ն կսկսի վաճառել կամ ֆինանսավորել F-16-ները սեփական պաշտպանության համար: Արդեն հիմա 14 F-16-ների մատակարարումը Սլովակիա հետաձգվել է մեկ տարով՝ մինչեւ 2024 թվականը՝ մատակարարման խնդիրների պատճառով, եւ Թայվանը շարունակում է առաջնահերթությունների ցուցակում մնալ ինքնաթիռների եւ պահեստամասերի մասով։

Այս ավելի բարդ համակարգերից մի քանիսը, ներառյալ F-16-ները, որոնք ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերը նախատեսում են շահագործումից հանել, «հավանաբար կմատակարարվեն հակամարտության ավարտից հետո», - ասաց Կոնգրեսի մի պաշտոնյա, որը ծանոթ է քննարկումներին:

Ինչ վերաբերում է Patriot հրթիռային մարտկոցներին, ԱՄՆ-ն համաձայնել է ֆինանսավորել Ուկրաինային «ցամաք-օդ» ազգային առաջադեմ հրթիռային համակարգի (NASAMS) վաճառքը: Պաշտոնյաները նախազգուշացնում են, որ Ուկրաինայի՝ միանգամից երկու համակարգ օգտագործելու հնարավորությունները լավագույն դեպքում սահմանափակվելու են։

Պենտագոնը վերջերս Raytheon Technologies ընկերության հետ 182 միլիոն դոլարի պայմանագիր էր կնքել՝  Ուկրաինայի անվտանգության աջակցության նախաձեռնության միջոցների հաշվին NASAMS համակարգերի մատակարարման համար: Առաջին երկու համակարգերը կմատակարարվեն առաջիկա երկու ամսվա ընթացքում, ուրբաթ հայտնել էր Պենտագոնը։

Մինչ արեւելքում եւ հարավում շարունակվում են  հրետանային եւ զրահատանկային մարտերը, ռուսական բալիստիկ հրթիռները շարունակում են հարվածել Ուկրաինայի քաղաքացիական ենթակառուցվածքին, ինչն ընդգծում է ավելի առաջադեմ ՀՕՊ համակարգերի անհրաժեշտությունը, քան ռուսական արտադրության այն սակավաթիվ «Ս-300»-ները, որոնք Ուկրաինան այժմ ունի:

Համակարգի ուղարկման վերաբերյալ քննարկումներն ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունում վաղ փուլում են, եւ վերջնական որոշումը կլինի նախագահ Ջո Բայդենինը։ Բայց այն, որ պաշտոնյաները խոսում են այդպիսի քայլի մասին, լուրջ տեղաշարժ է այս տարվա գարնանից, երբ ԱՄՆ պաշտոնյաները մերժեցին այդ գաղափարը:

Եթե ​​պլանն առաջ շարժվի, հավանական է, որ ԱՄՆ-ն պայմանագիր կստորագրի Raytheon-ի հետ Կիեւի համար հավելյալ համակարգերի ստեղծման համար՝ համեմատաբար հազվադեպ (եւ շատ օգտագործվող) Patriot մարտկոցներն ԱՄՆ-ին փոխանցելու փոխարեն: Patriot համակարգը զգալիորեն կբարձրացնի ուկրաինացիների հնարավորությունները։

Patriot-ը բարդ, բազմաֆունկցիոնալ համակարգ է, որը նախատեսված է ինքնաթիռներ, բալիստիկ եւ թեւավոր հրթիռներ խոցելու համար: ԱՄՆ-ից բացի, համակարգը գործում է 17 երկրներում, այդ թվում՝ Ռումինիայում եւ Լեհաստանում։

Ուկրաինայի օդային եւ հակահրթիռային պաշտպանության առկա հնարավորությունների համեմատ, Patriot-ն ավելի նոր եւ ավելի հեռահար համակարգ է, որը Կիեւին ռուսական հարձակումներից պաշտպանվելու կարեւոր նոր հնարավորություններ կտրամադրի, ասել է Կարակոն: Ապրիլին Սլովակիան հին խորհրդային «Ս-300» հակահրթիռային պաշտպանության համակարգ ուղարկեց։ ԱՄՆ-ի ուղարկած NASAMS համակարգերը կարող են կարճ եւ միջին հեռահարության հրթիռներ խոցել։

Եթե ​​ԱՄՆ-ն որոշի գնալ գնման ճանապարհով, ուկրաինացիները տարիներ շարունակ չեն սպասի Patriot-ներին, ինչը նման է զենքի մատակարարման ժամկետներին, որոնց մասին Բայդենի վարչակազմը հայտարարել էր օգոստոսին՝ 3 միլիարդ դոլարի փաթեթի շրջանակներում, որն ուղղակիորեն ֆինանսավորում է պաշտպանության ոլորտի պայմանագրերն ԱՄՆ-ի հետ։

Պաշտպանական արդյունաբերության ֆինանսավորումը կուղղվի հրետանային արկերի, ականանետների, զենիթահրթիռային համակարգերի, նոր հակաօդային սարքի, լրացուցիչ ԱԹՍ-ների եւ 24 հակամարտկոցային ռադարների արտադրությանը։ Այդ սարքերից որեւէ մեկը մի քանի ամսում չի առաքվի, որոշների դեպքում տարիներ կպահանջվեն...

«Ընդհանուր առմամբ, մենք աշխատում ենք շուրջօրյա՝ անվտանգության աջակցության հարցում Ուկրաինայի առաջնահերթ խնդրանքները կատարելու համար՝ զենք մատակարարելով ԱՄՆ-ի պահեստներից, երբ դրանք առկա են, եւ հեշտացնելով զենքի մատակարարումը դաշնակիցների եւ գործընկերների կողմից, երբ նրանց համակարգերն ավելի լավ են համապատասխանում Ուկրաինայի կարիքներին,- նշել է Պաշտպանության նախարարության քարտուղար, փոխգնդապետ Գարոն Գարնը։

Patriot-ը «պակաս էսկալացիոն» կլինի, քան որոշ այլ համակարգեր, որոնք դիտարկվում են, ասել է ՊՆ ներկայացուցիչը՝ այդ թվում՝ ավելի հեռահար հրթիռները, ինչպիսիք են Army Tactical Missile System-ը, հարձակողական զենքը, որը կարող է թռնել մինչեւ 190 մղոն եւ հասնել Ռուսաստանի տարածք, եւ որը, ըստ Սպիտակ տան, չի դիտարկվում։

MQ-1C Grey Eagle ԱԹՍ-ների մատակարարման մասին խոսակցությունները եւս շարունակվում են արդեն մի քանի ամիս։

Կան որոշ մտահոգություններ, այդ թվում՝ ԱԹՍ-ների տեխնոլոգիայի հնարավոր կորուստը, եթե ռուսները խոցեն դրանք, ինչպես նաեւ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերը, որոնք ցանկանում են շահագործումից հանել իրենց սեփական Grey Eagles-ները, եթե համակարգերը սպասվածից ավելի կենսունակ լինեն ժամանակակից մարտադաշտում։ Օդային ուժերը ցանկանում են հնացած ԱԹՍ-ների վրա ծախսված գումարներն ուղղել արդիականացման այլ առաջնահերթություններին:

Երբ նոր տեխնոլոգիաները հայտնվեն, պարզ կդառնա, որ Ուկրաինան գնալով ավելի շատ է ողողվելու ՆԱՏՕ-ի ստանդարտների սարքավորումներով, քանի որ Եվրոպայում ամեն ինչի ռուսական պաշարները՝ զինամթերքից մինչեւ պահեստամասեր, սպառվում են, ինչի արդյունքում արեւմտյան դոնորները կարող են ավելի շատ բարձրակարգ սարքավորումներ նվիրաբերել կամ վաճառել Կիեւին»,- գրում է Politico-ն: