Գիտնականները զգուշացնում են, որ այս դարում Երկրի վրա մեծ հրաբխի ժայթքման հավանականությունը կազմում է 1-ը 6-ի, և «մարդկությունը չունի ծրագիր, թե ինչպես վարվել դրա հետ», գրում է Daily Mail-ը:

Նման իրադարձությունը, ըստ կլիմայագետ դոկտոր Մարկուս Ստոֆելի, կարող է առաջացնել «կլիմայական քաոս», որը նման է 1815 թվականին Ինդոնեզիայում Տամբորա լեռան ժայթքմանը: Այս ժայթքումը մթնոլորտ է արտանետել 24 խորանարդ մղոն գազեր, փոշիներ և քարեր՝ պատճառ դառնալով գլոբալ ջերմաստիճանի կտրուկ անկման:

Ի տարբերություն «Տարին առանց ամառ»-ի, որը հաջորդեց Տամբորայի ժայթքումին, 21-րդ դարի մեգահրաբխը կավելացնի ավերածությունները, որոնք արդեն իսկ առաջացրել են մարդկության՝ հանածո վառելիքից կախվածությունը: Հրաբխագետ դոկտոր Թոմաս Օբրիի հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ավելի տաք, ավելի բուռն մթնոլորտում ծծմբի երկօքսիդ գազը և դրա արդյունքում սառեցնող սուլֆատ աերոզոլները կտարածվեն ավելի արագ՝ մեծացնելով սառեցման ազդեցությունը:

Համաձայն 2021 թվականին Nature Communications ամսագրի համար դոկտոր Անյա Շմիդտի և դոկտոր Օբրիի համահեղինակած հետազոտության, մեր ապագան և, հավանաբար, ավելի տաք մթնոլորտը կսպառի 30 տոկոսով ավելի արևային էներգիա որոշակի «գլոբալ տաքացման» սցենարների դեպքում, որոնք շուտով տեղի կունենան:

«Մենք գնահատում ենք, որ դա կբարձրացնի մակերեսի սառեցումը 15 տոկոսով», - նշեց դոկտոր Օբրին:

Կլիմայագետները, երկրաբանները և այլ հետազոտողներ միավորում են սառցե միջուկներում ժամանակի ընթացքում սառեցված և հին ծառերի օղակներում հայտնաբերված մթնոլորտային տվյալները: Այս չափումները ցույց են տալիս, որ վերջին մի քանի հազար տարվա ընթացքում մի քանի հրաբխային ժայթքումները ժամանակավորապես սառեցրել են մոլորակը մոտ 1-ից 1,5 աստիճան Ցելսիուսով:

Գիտնականը հույս ունի, որ հնարավոր վատագույն սցենարների ուսումնասիրությունը կօգնի հանրությանը և քաղաքականություն մշակողներին ավելի լավ նախապատրաստվել ամեն ինչին՝ տարհանման ծրագրերից մինչև պարենային օգնություն պատրաստելը համաշխարհային բերքի ձախողման դեպքում: 21-րդ դարում հրաբխի ժայթքումը կազդի շատ ավելի բնակեցված և փոխկապակցված աշխարհի վրա, որտեղ խոշոր խափանումները կարող են մահացու և անսպասելի հետևանքներ ունենալ:

Կլիմայի փոփոխությունը կարող է նույնիսկ փոխել հրաբուխների վարքագիծը, ըստ դոկտոր Օբրիի, ով նշել է, որ մագմայի ստորգետնյա ջրամբարի վերևում սառցադաշտերի հալվելն ու անհետացումը կարող է մեծացնել ճնշումը, որը ցածր է պահում այն: