Ցզինդեժեն՝ չինական ճենապակու մայրաքաղաքը. ճանապարհորդություն դեպի կերամիկական արվեստի սիրտը (ֆոտո)

Չինաստանի Առևտրի նախարարության և Չժեցզյան մանկավարժական համալսարանի նախաձեռնությամբ կազմակերպված Շանհայի համագործակցության կազմակերպության (ՇՀԿ) երկրների ԶԼՄ ներկայացուցիչների համար միջազգային սեմինարի շրջանակում լրագրողները այցելել են Ցզինդեչժեն։ Մասնակիցների թվում էր նաև Հայաստանից ժամանած պատվիրակությունը, որի կազմում են եղել նաև NEWS.am լրատվական գործակալության լրագրողները, որոնք գործուղվել են Հայաստանում Չինաստանի դեսպանատան աջակցությամբ:

Ցզինդեժենը աստվածային վայր է։ Մի վայր, որը գտնվում է ոչ թե Օզի կախարդական երկրում, այլ Չինաստանի Ցզյանսի նահանգում։

Ցինհուայից մինչև Ցզինդեժեն երեքժամյա ավտոբուսային ուղևորությունն արժե այդ գումարին, այս վայրը հայտնի է ամբողջ Չինաստանում իր կերամիկայով և ճենապակով։

Մին դինաստիայից մինչև վերջին Ցին դինաստիայի ժամանակ Ցզինդեժենը վայելել է այնպիսի հեղինակություն ինչպես կայսրերի, այնպես էլ հասարակ ժողովրդի շրջանում։ Այն այնքան բարձր էր գնահատվում, որ երկրի կառավարիչները նախանձով պահպանում էին նույնիսկ կոտրված ճենապակյա բաժակի կամ ծաղկամանի գրեթե յուրաքանչյուր կտոր։ Որոշ կայսրեր այնքան հեռու էին գնում, որ նույնիսկ կարող էին պատվիրել բոլոր նմանատիպ վազերը և ջարդել դրանք՝ թողնելով ընդամենը մեկ օրինակ, որպեսզի այդ եզակի իրն ունենար միայն «երկնքի որդին»՝ կայսրը։

Սակայն նույնիսկ խիստ վերահսկողությունը չի կարողացել կանխել մարկանց մոտ տեխնոլոգիաների և արտադրանքի արտահոսքը։ Այսպիսով, Ցզինդեժենը դարձել է չինական ճենապակու մայրաքաղաքը, ինչի մասին վկայում է ինչպես քաղաքային թանգարանը, այնպես էլ ֆենոմենալ հսկայական շուկան, որը տարածվում է մի քանի փողոցների վրա և լի է ճենապակյա արտադրանքով և այլն։

Տեղական ճենապակու մասին ասում են «白如玉, 明如镜, 薄如纸, 声如磬», որը թարգմանաբար նշանակում է «սպիտակ ինչպես նեֆրիտ, թափանցիկ ինչպես հայելի, բարակ ինչպես թուղթ, զրնգացող ինչպես գոնգ»։ Ճենապակու բարձր որակը, եզակի փայլի նախշերը և ձեռքով կատարված բարդ նկարչությունն են այն, ինչի համար գնահատվում է Ցզինդեժենի կերամիկան։

2006 թվականին Ցզինդեջենի կերամիկան ճանաչվել է Չինաստանի ազգային արժեք։

Տեղական ճենապակու պատմությունը սկիզբ է առնում Հյուսիսային Սոնգ դինաստիայից (960–1127): Յուան ժամանակաշրջանում (1271–1368) Ցզինդեժենի կերամիկան հասել է իր գագաթնակետին և հայտնվել կայսերական արքունիքի ուշադրության կենտրոնում: Հենց այդ ժամանակ էլ հայտնվել են կապույտ կոբալտի ներկով արտադրանքները, որոնք մինչ օրս համարվում են չինական սեղանի սպասքի խորհրդանիշը։

Չինաստանում առաջին ճենապակու գործարանները կառուցվել են այստեղ, որոնք մինչ օրս պահպանվել են հիմնականում իրենց բարենպաստ աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ՝ պատերազմները այստեղ չեն հասել։

Պարույև Սինյավսկի, Մարիա Ասատրյան՝ Ցզինդեժենից