Վաշինգտոնում մայիսի 27-ին եվրոպական երկրներում քաղաքական ռեժիմները փոխելու ուղղակիորեն կոչ անող պաշտոնական փաստաթուղթ հրապարակվեց։

Եվրոպացի քաղաքական գործիչները լավ կանեն ուշադիր կարդան այդ փաստաթուղթը, նախքան իրենք և իրենց հասարակայնության հետ կապերի թիմերը կսկսեն ռազմավարություններ մշակել առաջիկա ընտրարշավների համար, գրում է EUObserver-ը։

«Խաղադրույքին միայն այն չէ, թե ով կկառավարի եվրոպական երկրները։ Խնդիրն ավելի լուրջ է. ներկա ամերիկյան վարչակազմը Եվրոպան ավելի ու ավելի է դիտարկում որպես քաղաքական մարտադաշտ»: 

Նա Եվրոպայում՝ վերջերս Ռումինիայում և Լեհաստանում, իսկ շուտով՝ Նիդեռլանդներում, Չեխիայում և, ոմանք ենթադրում են, նաև Ֆրանսիայում, անցկացվելիք ընտրությունները «թրամփյան» օրակարգ ունեցող ծայրահեղ աջ առաջնորդներին իշխանության բերելու հնարավորություն է համարում։

Հենց նման առաջնորդների հետ է Թրամփը ցանկանում «քաղաքակրթական դաշինք» ստեղծել, որը հիմնված կլինի «ընդհանուր մշակույթի, հավատքի, ընտանեկան կապերի, փորձությունների ժամանակ փոխօգնության և, ամենակարևորը, արևմտյան քաղաքակրթական ընդհանուր ժառանգության» վրա։

Եվրոպական մյուս բոլոր քաղաքական ուժերը պետք է պարտության մատնվեն, քանի որ նրանք, իբր, «ագրեսիվ արշավ են մղում արևմտյան քաղաքակրթության դեմ», որը, այո՛, այդպես է ասվում փաստաթղթում, «ավելի ու ավելի է սպառնում Միացյալ Նահանգների անվտանգությանը»։

«Քաղաքակրթական դաշնակիցների անհրաժեշտությունը Եվրոպայում» վերնագրով հոդվածը պատրաստել է ԱՄՆ Պետքարտուղարության ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների և աշխատանքի բյուրոյի ավագ խորհրդական Սեմյուել Սամսոնը։

Փաստաթուղթը զարգացնում է փոխնախագահ Ջեյմս Դեյվիդ Վենսի՝ փետրվարին Մյունխենի անվտանգության համաժողովում ունեցած ելույթը։ Այնուհետև Վենսը հայտարարեց, որ «Եվրոպայի նահանջն իր հիմնարար արժեքներից» արևմտյան արժեքների և ժողովրդավարության համար ամենամեծ սպառնալիքն է։

«Հունգարացիների նման քրիստոնեական ազգեր»

Պետքարտուղարության փաստաթուղթը ևս մեկ քայլ առաջ է անցնում։ Այնտեղ ասվում է, թե «Եվրոպայում ժողովրդավարական նահանջը» վնասում է ամերիկյան անվտանգությանը, տնտեսական շահերին և խոսքի ազատությանը։ Դա, ըստ էության, ենթադրում է, որ ԱՄՆ-ը պետք է գործի. Եվրոպայի ծայրահեղ աջ ուժերը պետք է վերափոխեն իրենց քաղաքական համակարգերը, որպեսզի Վաշինգտոնը «հունգարացիների նման քրիստոնեական ազգերի» հետ կարողանա քաղաքակրթությունների դաշինք ստեղծել։

Սամսոնի կարծիքով, Ամերիկան չէ, որ​ խաթարում է ժողովրդավարությունը՝ անտեսելով դատարանների որոշումները, ոչնչացնելով պետական ​​ինստիտուտները, մերժելով նախագահ Թրամփի քննադատներին վիզայի տրամադրումը կամ փողոցներից ներգաղթյալներին հավաքելով և Սալվադոր կամ Լիբիա նետելով։

Ոչ, փաստաթուղթը պնդում է, որ հենց Եվրոպան է հակաժողովրդավարական. Եվրոպան «թվային գրաքննության, զանգվածային միգրացիայի, կրոնական ազատության սահմանափակումների և ժողովրդավարական ինքնակառավարման դեմ ուղղված մի շարք այլ հարձակումների օջախ է»։

Այսօր Եվրոպան մեծ մասամբ կառավարում են պահպանողական կուսակցությունները, որոնք շատ ավելի աջակողմյան են, քան տասը տարի առաջ էին, և դրանցից որոշները նույնիսկ իշխանությունը կիսում են ծայրահեղ աջերի հետ։

Ընդսմին, Պետքարտուղարության փաստաթղթում Եվրոպան նկարագրվում է որպես ծայրահեղ ձախակողմյան մոլեռանդների պատվար, Եվրոպա, «որը մերժում է իր հոգևոր և մշակութային արմատները, ավանդական արժեքները համարում է վտանգավոր վերապրուկներ և իշխանությունը կենտրոնացնում է ոչ հաշվետու  հաստատություններում»։

Տեքստում հիշատակվում են Արիստոտելը, Թովմա Աքվինացին, միջնադարյան քրիստոնեությունը և անգլիական ընդհանուր իրավունքը, սակայն չի հիշատակվում Լուսավորության դարաշրջանը, որը հիմք ծառայեց ինչպես եվրոպական, այնպես էլ ամերիկյան սահմանադրական համակարգերի համար՝ եկեղեցու և պետության տարանջատմամբ, անհատական ​​ազատություններով, ներկայացուցչական ժողովրդավարությամբ, օրենքի գերակայությամբ և ռացիոնալիզմի ու գիտության վրա շեշտադրմամբ։

Եվրոպան այլևս ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության կենտրոնը չէ

Այս փաստաթուղթը լիովին արտացոլում է Եվրոպայի վերաբերյալ Թրամփի տեսակետները:

Վերջին 80 տարվա ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության հետ կտրուկ խզմամբ՝ Թրամփն այլևս Եվրոպան չի համարում ամերիկյան արտաքին քաղաքականության անկյունաքարը։

Գիշերները նրա քունը չի տանում Չինաստանի՝ Ամերիկայի գլխավոր մրցակցի վերելքը։ Չինաստանի հետ ռազմական հակամարտությունից խուսափելու համար Թրամփը մտադիր է նրա դեմ ուժեղ դաշինք կառուցել։

ԱՄՆ-ը դաշնակիցներին վերածում է վասալների

Դրա համար նա ցանկանում է Ամերիկայի բոլոր դաշնակիցներին դասավորել ամերիկյան պայմաններով, իսկ դա նշանակում է Եվրոպան, Կանադան և Մեքսիկան վերածել Միացյալ Նահանգների վասալների։

Քանի որ նրանք դիմադրում են, նրանց հետ շատ ավելի դաժան են վարվում, քան Ռուսաստանի, Թուրքիայի կամ նույնիսկ Չինաստանի նման ավտոկրատիաների հետ։ Նա փորձում է «բարեկամական» և հարմարվողական լինել Հնդկաստանի կամ Ռուսաստանի հետ՝ նրանց իր կողմը գրավելու և Չինաստանի հետ դաշինք կնքելը թույլ չտալու համար։

Թրամփի դաշինքը Արևմուտքում կառուցված չէ արժեքների կամ ժողովրդավարության շուրջ։ Գլխավորը Չինաստանի չափազանց հզոր դառնալուն խանգարելն է։

Ահա թե ինչու է Վաշինգտոնը ստիպում իր դաշնակիցներին, մասնավորապես Եվրոպային, ենթարկվել իրեն։ Դիմադրողները պատժվում են։ Թրամփի առևտրային պատերազմները, ԵՄ թվային կարգավորումները խաթարելու նրա փորձերը և Եվրոպան ՆԱՏՕ-ին լիարժեք ֆինանսավորելու նրա պահանջը միայն սկիզբն են։

Թրամփը նվաճել է Ամերիկան՝ ծայրահեղ մշակութային պատերազմ սկսելով։ Հիմա նա այս պատերազմն արտահանում է Եվրոպա՝ կառավարություններ «տապալելու» համար։

Եվրոպական բոլոր ընտրություններում նա ագրեսիվորեն աջակցում է ծայրահեղ աջ թեկնածուներին, օրինակ՝ PiS կուսակցության թեկնածու Կարոլ Նավրոցկիին՝ Լեհաստանում, AfD կուսակցության առաջնորդ Ալիս Վայդլին՝ Գերմանիայում, ծայրահեղ աջ ակտիվիստ Ջորջ Սիմիոնին՝ Ռումինիայում։

Հոլանդացի ծայրահեղ աջ քաղաքական գործիչ Գերտ Վիլդերսը, որը ներգաղթյալներին հանցագործներ է անվանում, իսկ Թրամփին՝ «զինակից եղբայր», նույնպես վայելում է Սպիտակ տան լիակատար աջակցությունը։

Հուրախություն Թրամփի, Ուիլդերսն աջակցում է Իսրայելի հարձակումներին Գազայի, Լիբանանի և Իրանի վրա և հավանություն է տալիս պաղեստինցիների զանգվածային տեղահանության վերաբերյալ վիճահարույց Գազա-Ռիվիերայի ծրագրին։ Հոկտեմբերին անցկացվելիք ընտրությունների հետ մեկտեղ Ուիլդերսը ակտիվորեն Թրամփի ոճի մարտավարություն է կիրառում։

Եվրոպան պետք է գիտակցի սպառնալիքը

Վերջին հարցումները ցույց են տալիս, որ եվրոպացիների մեծ մասը (հատկապես Արևմտյան և Հարավային Եվրոպայում) կորցնում է համակրանքը «Թրամփի Ամերիկայի» նկատմամբ։

Նրանք գլխի են ընկել, որ անդրատլանտյան դաշինքը, որը Եվրոպային ութ տասնամյակի խաղաղություն և բարգավաճում էր ապահովել, արդեն անցյալում է։ Հիմա նրանք պետք է հասկանան, որ Ամերիկան ​​չի լքում Եվրոպան, այլ փորձում է այն ենթարկեցնել իրեն։

Եվրոպացիները պետք է շատ ավելի լուրջ վերաբերվեն Թրամփի միջամտությանը եվրոպական ժողովրդավարությանը և հակահարված տան։ Եվրոպայի համար իրական սպառնալիքը ոչ թե ինչ-որ «վուկիզմ» է (ինչ էլ որ դա նշանակի), այլ Ամերիկան, որը փորձում է այն ոտնահարել։

Պայքարը կարող է սկսվել միայն այն ժամանակ, երբ քաղաքական առաջնորդները տեսնեն ավելի լայն գլոբալ պատկերը և հասկանան, թե ինչ է դրված խաղադրույքին։ Այդ պատկերը պետք է սահմանի ընտրարշավները, քանի որ հենց դրանով են զբաղված «թրամփամետները»։

Փոխանակ թույլ տալու, որ իրենց ստիպեն Ամերիկայից ներմուծված բևեռացնող, արհեստական ​​«մշակութային պատերազմների» մեջ մտնել, որոնք քաղաքացիներին միմյանց դեմ են մղում, եվրոպացի քաղաքական գործիչները պետք է պատասխանատու գործեն և իրենց ընտրողներին հանգիստ բացատրեն, թե ինչպես թույլ չտալ, որ Միացյալ Նահանգները Եվրոպան դարձնի իր պատճենը կամ վերածի իր գաղութը։