NEWS.am-ը ներկայացնում է դեսպան Մոհան Կումարի՝ Newsweek-ում հրապարակված հոդվածը՝ թարգմանաբար։

Լայնատարած թյուր կարծիք կա, թե Հնդկաստանի մաքսատուրքերը չափազանց բարձր են: Գոյություն ունեն սուբյեկտիվ գործոններ, երբ խոսքը վերաբերում է երկրին, ինչպիսիք են՝ կենսունակությունը, հասարակական քաղաքավարությունը կամ նույնիսկ այն փաստը, թե ինչպես են ընդունվում օտարերկրացիները: Սակայն մաքսատուրքերը քանակական են, և իրականում սուբյեկտիվության պիտի որ տեղի չունենա: Այսպիսով, եկեք քննարկենք գործի փաստերը:

Նախքան դա անելը, հասարակ ընթերցողի համար օգտակար կլինի իմանալ, թե ինչ գործառույթ են կատարում սակագները ցածր եկամուտ ունեցող զարգացող երկրում, ինչպիսին է Հնդկաստանը, ի տարբերություն, ասենք, բարձր եկամուտ ունեցող զարգացած երկրի, ինչպիսին է ԱՄՆ-ը։ Ավանդաբար, ցածր եկամուտ ունեցող զարգացող երկրները մաքսատուրքեր են կիրառում երկու պատճառով՝ մեկը՝ իրենց ներքին արդյունաբերությունը պաշտպանելու համար, և երկրորդ՝ դրանից եկամուտ ստանալու համար: Ներքին արդյունաբերության պաշտպանությունը ընդունված փաստարկ է ամբողջ աշխարհի տնտեսագետների կողմից, հատկապես, եթե արդյունաբերությունը նոր է զարգանում, և երկիրը պետք է զարգացնի արդյունաբերական բազա: Այնուհետև կա եկամուտների ավելացման գործառույթ, որը, օրինակ, ցույց է տալիս երկրի կողմից ալկոհոլի կամ շքեղ մոտոցիկլետների վրա դրվող մաքսատուրքերը:

Հնդկաստանի մաքսատուրքերը, որոնք բարձր էին 1980-ականներին, զգալիորեն նվազեցին 1991 թ․ բարեփոխումների մեկնարկից և Ուրուգվայի շրջանի հետ կապված բանակցությունների ընթացքում, որոնք հանգեցրին Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) ստեղծմանը: Այդ ժամանակվանից ի վեր Հնդկաստանում աշխարհիկ միտումը եղել է կիրառելի մաքսատուրքերի տարեցտարի աստիճանական նվազեցումը: Տեխնիկական տեսանկյունից, երկրներում գործում են երկու տեսակի սակագներ։ Մեկը կիրառվող սակագներն են, որոնք, ինչպես անունն է հուշում, իրական սակագինն են (սովորաբար ըստ արժեքի), որոնք կիրառվում են սահմանին, երբ օտարերկրյա ապրանքը մտնում է երկիր։ Մյուսը պարտավորված սակագներն են, որոնք առավելագույն սակագինն են, որը երկիրը կարող է սահմանել օտարերկրյա ապրանքի վրա՝ ԱՀԿ-ի առջև իր առավել բարենպաստ ազգի (MFN) պարտավորություններից բխող իրավական պարտավորությունից ելնելով։ Անշուշտ, ԱՄՆ-ի կողմից սկսված սակագնային պատերազմը խախտում է ԱՀԿ համաձայնագրերով ստանձնած իր պարտավորությունները։ Սակայն, ԱՀԿ-ն ինքնին որոշ ժամանակ անգործության մեջ է։

Հարկ է նաև նշել, որ մաքսատուրքերը չեն կարող նույնը լինել բոլոր երկրների համար: Անվիճելի ճշմարտություն է, որ ցածր եկամուտ ունեցող զարգացող երկրները կունենան ավելի բարձր մաքսատուրքեր (վերը նշված պատճառներով)՝ համեմատած G7 երկրների հետ:

Այսպիսով, ի՞նչ դեր ունի Հնդկաստանը այս ամենում: Երբ Հնդկաստանը գնահատվում է մաքսատուրքերով, օգտագործվում են երկու պարամետր: Մեկը պարզ միջին սակագներն, իսկ մյուսը՝ առևտրային կշռված սակագները: Եթե օգտագործենք նախորդ չափանիշը, Հնդկաստանի սակագինը իսկապես բարձր է թվում (15.98 տոկոս): Սակայն սա շատ առումներով տեսական է, քանի որ Հնդկաստանի շուկա մտնող ապրանքների մեծ մասի համար կարևորը առևտրային կշռված կիրառվող սակագինն է: Եվ Հնդկաստանի կողմից պահպանվող առևտրային կշռված սակագինը 4.6 տոկոս է: Սակագների այս մակարդակը հերքում է այն պնդումները, որ Հնդկաստանը ինչ-որ կերպ սակագների արքա է։ Պարզ միջին ցուցանիշները խեղաթյուրում են պատկերը, քանի որ դրանք բոլոր ապրանքներին վերաբերվում են նույն կերպ՝ անկախ առևտրի ծավալներից:

Այսպիսով, ինչո՞ւ այդքան մեծ տարբերություն կա Հնդկաստանի պարզ միջին սակագնի և առևտրային կշռված սակագնի միջև։ Հնդկաստանը պահպանում է համեմատաբար բարձր մաքսատուրքեր գյուղատնտեսության և ավտոմեքենաների ոլորտում։ Այս երկու դեպքերում էլ մաքսատուրքերի հիմնական նպատակը ներքին արդյունաբերության պաշտպանությունն է։

Հնդկաստանի գյուղատնտեսությունը յուրահատուկ է և նման չէ աշխարհի ոչ մի այլ խոշոր երկրի: Հնդկաստանի հսկա բնակչության մոտ 50 տոկոսը ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն կախված է գյուղատնտեսությունից: Բացի այդ, Հնդկաստանի գյուղատնտեսությունը մեքենայացված չէ, և հողատարածքները այնքան փոքր են, որ գյուղատնտեսությունը գոյատևման, այլ ոչ թե առևտրի հարց է: Հնդկաստանից պահանջել բացել իր գյուղատնտեսական ոլորտը ներմուծման համար, նման է ինքնասպանություն գործելու կոչ անելուն, ինչին Հնդկաստանի ոչ մի ընտրված կառավարություն չէր համաձայնի: Այս պահանջը հատկապես խիստ է, քանի որ արևմտյան ֆերմերները ուղղակի և անուղղակի սուբսիդիաների շահառուներ են: Հաշվի առնելով այս ամենը, Հնդկաստանը պահպանում է գյուղատնտեսական արտադրանքի համեմատաբար բարձր մաքսատուրքեր՝ միջին հաշվով մոտ 33 տոկոս՝ մսի, կաթնամթերքի, մրգերի և հացահատիկների համար։ Սակայն սա զարմանալի չէ, եթե հաշվի առնենք այն փաստը, որ Եվրամիության միջին մաքսատուրքը կաթնամթերքի համար կազմում է 37.5 տոկոս՝ հասնելով մինչև 205 տոկոսի, իսկ մրգերի և բանջարեղենի համար՝ մինչև 261 տոկոս։ Համեմատեք սա Ճապոնիայի հետ, որտեղ կաթնամթերքի համար դրույքաչափը կազմում է 61.3 տոկոս, հասնում է 298 տոկոսի, հացահատիկների համար՝ 258 տոկոսի, իսկ մսի և բանջարեղենի համար՝ 160 տոկոսի։ Կամ Հարավային Կորեայի հետ, որտեղ գյուղատնտեսական ապրանքների համար միջինը կազմում է 54 տոկոս, բանջարեղենի համար՝ 800 տոկոսի, իսկ մրգերի համար՝ 300 տոկոսի։ Հարց է առաջանում, թե ով է գյուղատնտեսության մեջ սակագների թագավորը։ Ինչ վերաբերում է ավտոմեքենաներին, ապա այս ոլորտը ստեղծում է զանգվածային աշխատատեղեր և այդ պատճառով էլ կարևոր է։ Նույնիսկ Հնդկաստանի պարզ միջին սակագնային մակարդակը՝ 15.98 տոկոս, համապատասխանում է զարգացող տնտեսությունների համար նախատեսված համաշխարհային նորմերին: Բանգլադեշը (14.1 տոկոս), Արգենտինան (13.4 տոկոս) և Թուրքիան (16.2 տոկոս), որոնք բոլորն էլ մեկ շնչի հաշվով համեմատելի կամ ավելի բարձր ՀՆԱ-ով երկրներ են, պահպանում են նմանատիպ կամ ավելի բարձր սակագներ:

Ինչ վերաբերում է ԱՄՆ-ի կողմից Հնդկաստանում ոչ գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման վերաբերյալ հայտարարությանը, ապա հարկ է նշել, որ ամերիկացի արտահանողները Հնդկաստանում հաճախ բախվում են հավասար կամ ավելի ցածր մաքսատուրքերի՝ համեմատած շատ ասիական գործընկերների հետ։ Օրինակ՝ էլեկտրոնիկայի և տեխնոլոգիաների ոլորտում Հնդկաստանը 0 տոկոս սակագին ունի ՏՏ սարքավորումների, կիսահաղորդիչների, համակարգիչների և դրանց հետ կապված մասերի մեծ մասի համար, ընդ որում՝ էլեկտրոնիկայի համար միջին 10.9 տոկոս և հաշվողական տեխնիկայի համար՝ 8.3 տոկոս սակագներով։