Անգլիայի արևելքում՝ Նորֆոլկ քաղաքում հնագետները հայտնաբերել են հազվագյուտ, գրեթե ամբողջական ռազմական երաժշտական ​​գործիք, որը թվագրվում է մոտ 2000 տարի առաջ, հաղորդում է Live Science-ը:

Դա carnyx է՝ բրոնզե ռազմական շեփոր, որն օգտագործել են կելտական ​​ցեղերը երկաթի դարաշրջանում և իր ժամանակի ամենաանսովոր հոգեբանական զենքերից մեկն է։

Արտեֆակտը հայտնաբերվել է 2025 թվականի ամռանը պլանային պեղումների ժամանակ՝ ապագա կառույցի համար նախատեսված վայրում։ Շեփորի հետ մեկտեղ հնագետները նույն «գանձաբլրում» հայտնաբերել են նաև մարտական խորհրդանիշ՝ բարակ բրոնզե վարազի գլխի տեսքով, բրոնզե վահանների հինգ բեկոր և անհայտ նշանակության մեկ այլ մետաղական առարկա։

Carnyx-ը երկար, ուղղահայաց պղնձե գործիք է՝ լայնացած «զանգով», որը կենդանու՝ սովորաբար վարազի կամ այլ գիշատչի գլխի ձև ունի։ Այս շեփորները կարող էին հասնել գրեթե երկու մետր բարձրության և ծառայում էին ոչ այնքան որպես երաժշտական ​​գործիքներ, որքան որպես հոգեբանական ազդեցություն մարտադաշտում՝ ստեղծելով բարձր, ռեզոնանսային ձայներ, որոնք, ըստ հին հեղինակների, օգտագործվում էին թշնամուն վախեցնելու և սեփական զինվորներին համախմբելու համար։

Նորֆոլքում հայտնաբերված կարնիքսը համարվում է Եվրոպայի ամենաամբողջական օրինակներից մեկը և Մեծ Բրիտանիայում միայն երրորդ նման օրինակը։ Դրա պահպանված խոսափողը, շեփորը և դեկորատիվ տարրի մի մասն այս գտածոն դարձնում են բացառիկ արժեքավոր՝ երկաթի դարի կելտական ​​մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Թաղման ամսաթիվը՝ մոտավորապես մ.թ.ա. 1-ին դարի վերջից մինչև մ.թ. 1-ին դարի սկիզբ, համապատասխանում է այն ժամանակաշրջանին, երբ Արևելյան Անգլիայի տարածաշրջանը բնակեցված էր Իցենի ցեղով։ Այս ցեղն առավել հայտնի է իր թագուհի Բոուդիկայի շնորհիվ, որը Մեծ Բրիտանիայի հռոմեական բռնազավթման դեմ խոշոր ապստամբություն է գլխավորել մ.թ. 60-61 թվականներին։ Չնայած ապստամբության հետ ուղղակի կապը դեռևս հաստատված չէ, այս տարածքում ռազմական մշակույթի նման խորհրդանիշների հայտնաբերումը հզոր համատեքստ է ապահովում՝ այդ ժամանակի տեղի ժողովուրդների ռազմական ավանդույթներն ու խորհրդանիշները հասկանալու համար։

Գտածոյի նշանակությունը միայն շեփորով չի սահմանափակվում. կելտական ​​ռազմական խորհրդանիշներից ամենահազվագյուտի՝ վարազի գլխով մարտական ​​ տիպօրինակի առկայությունն ընդլայնում է մեր պատկերացումները երկաթի դարի զինվորական համայնքների ծեսերի, կազմակերպման և ինքնաճանաչման մասին։

Բոլոր առարկաները գետնից հանվել են որպես մեկ հողազանգված, ինչը հնարավորություն է տալիս մանրակրկիտ ուսումնասիրելու դրանց հարաբերական դիրքերը պահպանման աշխատանքներից առաջ։