Պաշտոնական Թեհրանը հայտնել է, որ չպայթած ռումբեր են մնացել Ֆորդոյի, Նաթանզի եւ Սպահանի միջուկային օբյեկտներում՝ Իրանի ուրանի հարստացման կարեւոր կենտրոններում, որոնք 2025թ․ հունիսին ԱՄՆ հարվածների թիրախ դարձան: Խոսքը GBU-57A/B Massive Ordnance Penetrator (MOP) բունկերային պայթուցիչ զինամթերքների մասին է, գրել է ավիացիոն փորձագետ Ալեքսեյ Զախարովը «Военный осведомитель» թելեգրամ-ալիքի համար:

Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբաս Արաղչիի խոսքով՝ այդ զինամթերքը ֆիզիկական վտանգ է ներկայացնում ոչ միայն այդ կենտրոնների անձնակազմի համար: Վտանգի տակ է նաեւ ԱԷՄԳ աշխատակիցների կյանքը, որոնք ստուգումներ են անցկացնում Իրանի միջուկային օբյեկտներում:

Իրանը պնդում է տեսուչների անվտանգությունը կարգավորող հատուկ արձանագրության պարտադիր նախնական հաստատումը:

Ինչպես նշել է փորձագետը, մի կողմից՝ ռմբակոծված միջուկային օբյեկտների ստուգումների համար իրավական հիմքեր չկան։

Մյուս կողմից՝ Իրանն ունի նախնական շահագրգռվածություն ստուգումը հետաձգելու հարցում։ Ո՞վ գիտի, թե այս ընթացքում ինչ կարող են նրանք թաքցնել տեսուչներից։

«Կեսգիշերային մուրճ» գործողության ընթացքում ԱՄՆ-ը օգտագործել է 14 GBU-57 ռումբ, որոնցից յուրաքանչյուրը կշռում էր մոտավորապես 13,6 տոննա, որոնք արձակվել էին B-2 Spirit ռազմավարական ռմբակոծիչների կողմից։ Թե դրանցից քանիսը չեն պայթել՝ անհայտ է։

Զախարովի խոսքով՝ չպայթած GBU-57-ների թիվը կարող է զրո լինել, ինչը նշանակում է, որ դա պարզապես Թեհրանի բլեֆն է։

Իրանում պայթուցիչների անսարքության անուղղակի հաստատումը, ասել է նա, կարող է լինել Պենտագոնի փոխարինող ռումբ մշակելու մտադրությունը։

Բայց նույն հաջողությամբ պատճառը կարող է լինել ռումբի քաշի նվազումը՝ միաժամանակ պահպանելով թափանցող ուժը։ «GBU-57-ի բարձր ամրությունը պահպանում են դրա ներքին բաղադրիչները, նույնիսկ եթե պայթուցիչը չի ակտիվանում, եւ պատյանի համաձուլվածքի հատկությունները մնում են անփոփոխ։ Եթե ռումբերը պահպանվեն, եւ իրանցիները կարողանան ապաակտիվացնել պայթուցիչները, Թեհրանը կստանա տեղեկություններ դրանց դիզայնի մասին՝ պատյանի հաստությունը, բարձր ամրության համաձուլվածքների կազմը, ուղղորդման համակարգի էլեկտրոնիկան (համակցված GPS + իներցիալ) եւ պայթուցիչի մեխանիզմը։

Ակնհայտ է, որ Իրանը չի կարող «անալոգ» կիրառել։ Դա կպահանջի մասնագիտացված մետալուրգիական արտադրություն եւ համապատասխան փորձարկման հարմարություններ։ Իրանցիները չունեն կրիչների անհրաժեշտ բեռնատարողություն։ Բայց ի՞նչը կարող է խանգարել Թեհրանին այս տեղեկատվությունը «կիսել» Մոսկվայի հետ։ Կամ Պեկինի հետ։

«Իրենց համար» իրանցիները կարող են ուսումնասիրել GBU-57-ը՝ գնահատել դրա հնարավորությունները եւ ճշգրտել այն թիրախների խորությունը, որոնցից պետք է պաշտպանվել։ Ի դեպ, շատ բան հայտնի չէ այն մասին, թե որքան խորն են թաղված իրանական հատուկ օբյեկտները»,- գրել է ավիացիոն փորձագետը։

Ինչեւէ, Զախարովի խոսքով՝ Իրանը կարող է փորձել օգտվել այն փաստից կամ նույնիսկ պարզապես ենթադրությունից, որ GBU-57-ներից մի քանիսը չեն պայթել։ Եվ կարելի է վստահ լինել, որ Թեհրանը կանի ամեն ինչ դրա համար։