Բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի հասարակական, անձնական կյանքի եւ գրական գործունեության մասին պատմող սկանդալային բացահայտումները պարբերաբար ի հայտ են բերում իրարամերժ ինֆորմացիայի նոր ալիքներ: Չարենցագետները վիճում են, հերքում իրար, երբեմն նույնիսկ իրենք իրենց, ինչը հիմք է տալիս մտածելու, որ պոետի կյանքը դեռ լուրջ ուսումնասիրությունների կարիք ունի: Հստակ է միայն մի բան. բանաստեղծը ծնվել, ապրել, ստեղծել է համամարդկային նշանակության գրականություն ու մահացել: Նրա մահից 117 տարի անց, սակայն, ոչ ոք ստույգ չգիտի՝ որտեղ է ամփոփվել պոետի աճյունը: Բանաստեղծի ժառանգները պնդում են, որ իրենց հանճարեղ հայրը գերեզման չունի, անտեղի են որոնողական աշխատանքները` պարզելու պոետի վերջին հանգրվանը, չարենցագետները կարծում են, թե գտել են նրա ենթադրյալ գերեզմանը, իսկ մշակույթի ոլորտի պատասխանատուները լռում են:
NEWS.am-ի թղթակիցն այս մասին զրուցել է չարենցագետ Դավիթ Գասպարյանի հետ:
Պարոն Գասպարյան, Չարենցի ծննդյան 117-ամյակին նվիրված մամուլի ասուլիսին օրեր առաջ հայտնել եք, որ փաստեր կան, որոնք թույլ են տալիս ենթադրել, թե որտեղ է գտնվում բանաստեղծի առեղծվածային գերեզմանը, սակայն որոնողական աշխատանքները որոշակի պատճառներով դադարեցված են: Ո՞րն է խնդիրը:
Այժմ Չարենցի աղջիկներից միայն մեկն է ողջ, մյուսը մահացել է, բայց իրենք դեռ տարիներ առաջ հայտարարել են, որ չեն ցանկանում Չարենցի գերեզմանի տեղը բացահայտվի, ուզում են՝ մնա առեղծված: Մեր սկսած որոնումները /ժամանակին լուրջ որոնումներ ենք արել/ մնացին անավարտ, որովհետեւ ընտանիքը դեմ էր:
Միայն ա ՞յդ պատճառով են ընդհատվել որոնողական աշխատանքները:
Այո: Դա իրենց ցանկությունն էր եւ պաշտոնական հայտարարությունը:
Ձեր հարցազրույցներից մեկում ժամանակին ասել եք, որ երկար որոնումներ եք արել, սակայն բանաստեղծի գերեզմանի հետ կապված ոչինչ չեք գտել, որևէ իրեղեն ապացույց չի հայտնաբերվել, թե որտեղ է թաղված Եղիշե Չարենցը: Ինչո՞վ են պայմանավորված այս երկու միմյանց հակասող տեղեկությունները:
Վարկածը, որով ես առաջնորդվել եմ` ունի երկու վկայություն. այն, որ գերեզմանը գտնվում է Հրազդանի կիրճում, դա իրականությանը չի համապատասխանում, գերեզմանը այլ տեղում է:
Որտե ՞ղ:
Չարենցի ենթադրյալ գերեզմանը գտնվում է Երեւանից Էջմիածին տանող ճանապարհի ձախ թեւի վրա:
Ասում են՝ այդ տեղում ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի առանձնատունն է կառուցվել:
Անմիջապես այդ տեղում չի, այլ այդ մասերում է: Այդ տարածքը ժամանակին՝ դեռ 37 թվից, պատկանել է Ներքին գործոց պանսիոնատին: Հենց այդ պանսիոնատի այգում է թաղվել Չարենցը: Նորից եմ կրկնում՝ դա վարկած է, որովհետեւ մինչեւ չգտնես եւ 100 տոկոսով չհաստատես, չես կարող վստահ ասել: Քոչարյանի տունը, որքան ես գիտեմ, մոտ է այդ տարածքին: Այդքանը:
Շրջանառվող վարկածի համաձայն, Չարենցի արտաշիրիմված աճունը /ոսկորները/ ի պահ է տրված մասնավոր անձի, որի ինքնությունը գաղտնի է պահվում: Ըստ Ձեր ունեցած տվյալների, այս ինֆորմացիան համապատասխանո ՞ ւմ է իրականությանը, թե ՞ ոչ:
Ոչ, չի համապատասխանում իրականությանը, այդպիսի բան չկա, դա սուտ եւ հորինված խոսակցություն է, որը պետք է մոռանալ:
Ի ՞նչ նպատակով է հորինվել այդ սուտը:
Դա սիրողական բնույթի խոսակցություն է, միայն դա կարող եմ ասել:
NEWS.am-ը հետաքննական հրապարակումների շարք է սկսել՝ պարզելու, որտեղ է ամփոփվել պոետի աճյունը, եղել է արդյոք արտաշիրիմում, եւ որտեղ են այժմ պահվում պոետի մասունքները։ Նոր հրապարակումները՝ առաջիկայում։
Նվարդ Մանվելյան



























