Փորձագետները նախազգուշացնում են, թե տեղեկություններն այն մասին, որ իսրայելական Pegasus լրտեսող ծրագիրն օգտագործվել է ամբողջ աշխարհի ակտիվիստներին, լրագրողներին եւ քաղաքական գործիչներին լրտեսելու համար, ընդգծում են «ռեպրեսիվ տեխնոլոգիաների» աճի եւ արտահանման դիվանագիտական ռիսկերը:

NSO Group իսրայելական մասնավոր ընկերությունը հերքել է ԶԼՄ-ների հաղորդումները, թե իր Pegasus ծրագիրը կապված է լրագրողների եւ իրավապաշտպանների զանգվածային հետապնդման հետ, եւ պնդում է, որ իր տեխնոլոգիաների վաճառքը հաստատվել է Իսրայելի պաշտպանության նախարարության կողմից, գրում է AFP-ն:

Ծրագրային ապահովումը թույլ է տալիս ներթափանցել հեռախոսների մեջ եւ հետեւել նրանց, ընդ որում՝ օգտագործողին վերահսկելու համար հեռակառավարմամբ ակտիվացնելով խոսափողն ու տեսախցիկը:

Իսրայելցի փորձագետները հիշեցրել են երկրի դիվանագիտական հարաբերությունները զարգացնելու համար առաջադեմ զենքի արտահանման օգտագործման երկար պատմությունը, բայց նախազգուշացրել են, որ առաջադեմ հսկողության համակարգերի վաճառքի աճը կարող է ավելի շատ վնաս պատճառել, քան օգուտ:

«Իսրայելական զենքի արտահանումը երկրին օգնել է տարատեսակ կապեր հաստատել»,- ասել է Յոել Գուզանսկին՝ Թել Ավիվի Ազգային անվտանգության ուսումնասիրությունների ինստիտուտից՝ անդրադառնալով զենքի առեւտրի միջոցով Մերձավոր Արեւելքում, Աֆրիկայում եւ Ասիայում ստեղծված կապերին: «Երբեմն վնասը ավելին է, քան օգուտը,- ասել է Գուզանսկին,- Իսրայելը կարող է դիտարկվել որպես երկիր, որն օգնում է ավտոկրատ վարչակարգերին ճնշել քաղաքացիական հասարակությանը»:

Իսրայելական կիբեռիրավունքի պաշտպան եւ գաղտնիության մասնագետ Ջոնաթան Քլինգերը համաձայնել է դրա հետ՝ ասելով, որ «Իսրայելը ռեպրեսիվ տեխնոլոգիաների ինկուբատոր է»: Բայց նրա «մեծ խնդիրն» այն է, որ NSO-ի նման արտահանումը իսրայելական օրենսդրությամբ չի համարվում հանցագործություն:

Քլինգերը քննադատության է ենթարկել այն, ինչն անվանել է «ձախողված բիզնես-մոդել», ինչին նպաստել է գրավյալ Արեւմտյան ափին, Գազայում եւ բռնակցված Արեւելյան Երուսաղեմում պաղեստինցիների նկատմամբ վերահսկողության նոր համակարգեր փորձարկելու Իսրայելի պատրաստակամությունը: Բայց շուկան նշանակալի է, հավելել է նա, քանի որ «լիբերալ ժողովրդավարությունների թիվը սահմանափակ է, եւ ամբողջ աշխարհում բռնապետություններն ավելի շատ են»:

Հաքերի հավանական թիրախների ցուցակի արտահոսքը ձեռք է բերել Amnesty International-ը եւ Փարիզում հիմնված Forbidden Stories հասարակական կազմակերպությունը:

Իսրայելի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ հասանելիություն չունի NSO-ի հաճախորդների հավաքած տեղեկատվությանը: Իսրայելը «հաստատում է կիբեռարտադրանքի արտահանումը բացառապես պետական մարմինների օրինական օգտագործման համար եւ միայն հանցագործությունների կանխարգելման եւ հետաքննման ու ահաբեկչության դեմ պայքարի նպատակով»,- ասվում է զեկույցում:

Ընկերությունն ինքը չի հայտնել, թե որ երկրներն են գնել իր արտադրանքը: Բայց նշված նպատակային հեռախոսահամարների ցուցակը խմբավորված է եղել 10 երկրներում, այդ թվում ՝ Ադրբեջանում, Բահրեյնում, Մարոկկոյում, Սաուդյան Արաբիայում եւ Արաբական Միացյալ Էմիրություններում:

Անցյալ տարի Իսրայելը ձեռք էր բերել պատմական պայմանավորվածություններ Բահրեյնի, Մարոկկոյի, Սուդանի եւ ԱՄԷ-ի հետ հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ: Գուզանսկին ասում է, որ հսկողության ծրագրակազմի հասանելիությունը արաբական երկրների հետ կապերի խորացման միակ պատճառը չէ: «Բայց, իհարկե, դա օգնում է»,- ասել է նա: