նախընտրելի դարձնել
«Գազպրոմի» եւ թուրք մասնավոր ներկրողների միջեւ վեճի վերաբերյալ արբիտրաժային դատարանի որոշման չկատարումը կսահմանափակի ռուսական գազի մատակարարումը հանրապետություն, որն արդեն իսկ ռուսական գազի զգալի պակաս է զգում, հայտնել է «Ինտերֆաքս»-ը։
ICIS-ի տվյալներով՝ այս պահին ռուսական գազի մատակարարումների դեֆիցիտը կազմում է օրական 25 միլիոն խորանարդ մետր։ Մեկ մասնավոր ներկրող արդեն համաձայնել է փոխհատուցման իր բաժինը վճարել «Գազպրոմին» եւ վերսկսել ռուսական գազի ներկրումը «Թուրքական հոսք»-ով (այս դեպքում խոսքը գնում է օրական 3 մլն խմ-ի մասին)։ Արբիտրաժը պարտված եւս երեք ներկրող շահագրգռված է միանալ համաձայնագրին, սակայն դեռ բանկային երաշխիք չի ստացել։
Ակնկալվում է, որ 2021 թվականին Թուրքիայում գազի սպառումը կհասնի ռեկորդային 60 միլիարդ խորանարդ մետրի, սակայն հունիսից սկսած՝ Թուրքիան ամեն ամիս կրճատում է ռուսական գազի ներկրումը (ամսական միջինը 6 տոկոսով)։ Եվ եթե հունիսին ստացվել է 2.4 մլրդ խմ գազ, ապա հոկտեմբերին՝ ընդամենը 1.9 մլրդ խմ, հետեւում է «Գազպրոմի» եւ Դաշնային մաքսային ծառայության տվյալներից։
«2021 թվականի հունվար-հոկտեմբեր ամիսներին «Գազպրոմը» ավելացրել է գազի մատակարարումները Թուրքիա 110.4 տոկոսով»,- ասվում է «Գազպրոմ»-ի հերթական ամփոփագրում։ Սրանից հետեւում է, որ 2021 թվականի 10 ամսում Թուրքիան «Գազպրոմ»-ից ստացել է 23 մլրդ խմ գազ, իսկ մեկ տարի առաջ՝ 10.9 մլրդ խմ։
2015 թվականին «Գազպրոմը» 10.25 տոկոս զեղչ է տրամադրել թուրք մասնավոր ներկրողներին, սակայն մեկ տարի անց պահանջել է չեղարկել այն։ Akfel Gaz, Bat Hatt, Kibar Enerji, Avrasya Gaz, Enerco Enerji-ի դեմ հայցերը ներկայացվել են Ստոկհոլմի Առեւտրի պալատի արբիտրաժային ինստիտուտ եւ արբիտրաժ՝ UNCITRAL կանոնակարգի համաձայն: Արբիտրաժը 2017 թվականի հունվարի 1-ից մասնավոր առեւտրականների համար չեղյալ էր հայտարարել զեղչերը։
Դարասկզբից Թուրքիան սկսել է ազատականացնել բնական գազի շուկան, ըստ որի՝ «Botas» պետական ընկերության պայմանագրերի մեծ մասը վերապահված է մասնավոր ներկրողներին։ Այնուամենայնիվ, 2016 թվականի անհաջող պետական հեղաշրջման փորձից հետո ընդունվել է «Արտակարգ դրության պայմաններում միջոցառումների մասին» թիվ 674 օրենքը, եւ այդ ընկերությունները սկսել են կառավարվել Ավանդների ապահովագրման պետական հիմնադրամի (Savings Deposit Insurance Fund, TMSF) կողմից, ինչը փաստացի նշանակում է ազգայնացում:
