նախընտրելի դարձնել
Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Եղիսաբեթ II-ի 70-ամյա կառավարման ընթացքում ժամանակ առ ժամանակ առաջանում էին հանրապետական տրամադրություններ, սակայն սերն ու հարգանքը, որը նա վայելում էր, ցույց էր տալիս, որ միապետությունը վերացնելու շարժումը երկար կյանք չի ունենա, գրում է Reuters-ը։
Այժմ նրա մահից եւ նրա որդու գահակալությունից հետո հանրապետականները կարծում են, որ կարող է մոտենալ 1000-ամյա ինստիտուտի ավարտը։
«Թագուհու մահից հետո այս հաստատության ապագան լուրջ վտանգի տակ կլինի»,-ասել է Republic Group-ի գործադիր տնօրեն Գրեհեմ Սմիթը:
«Չառլզը կարող է ժառանգել գահը, բայց նա չի ժառանգի թագուհու հանդեպ ցուցաբերված պատիվն ու հարգանքը»,-հավելել է նա։
2015 թվականին Reuters-ի վերլուծությունը պարզել է, որ բրիտանական յուրաքանչյուր ընտանիք ունեցել է մոտ 23 միլիարդ ֆունտ սթեռլինգ անվանական կարողություն:
Հարցումները ցույց են տալիս, որ բրիտանացիների ճնշող մեծամասնությունը պաշտպանում է միապետությունը, իսկ թագուհու աջակցությունը նույն մակարդակի վրա է կամ ավելի բարձր: Հանրապետականները խոստովանում են, որ համակարգը փոխելու հնարավորություն չունեն, քանի դեռ այն կենդանի է:
Սակայն հարցումները ցույց են տվել նաեւ, որ աջակցությունը նվազում է, հատկապես երիտասարդ բրիտանացիների շրջանում։
73-ամյա թագավորի աջակցությունը նույնպես տատանվում է, որոշ հարցումներ ցույց են տվել, որ շատերը կարծում են, որ գահը պետք է բաժին հասնի նրա ավագ որդուն՝ արքայազն Ուիլյամին:
Նոր թագավորի երկրորդ կինը՝ Կամիլան, նույնպես մնում է պառակտող կերպար, ցույց են տալիս հարցումները։
Արագ փոփոխվող աշխարհում միապետության նման հնագույն հաստատության կայունությունը տատանվում է։
Նույնիսկ Ուիլյամն ու Քեյթը զերծ չեն մնում քննադատվելուց։ Վերջին մի քանի տարում «Republic» խումբը ակտիվացրել է քարոզարշավը սոցցանցերում։
Սմիթը եւ այլ հանրապետականներ երկար ժամանակ պնդում էին, որ երբ բրիտանացիները առերեսվեն այն իրականության հետ, որ Չառլզը թագավոր է, միապետության աջակցությունն ամբողջությամբ կնվազի:
Նա հայտարարել է, որ թագուհու հուղարկավորությունից եւ թագադրումից հետո ինքը եւ մյուս ակտիվիստներ մեծ ջանքեր են գործադրելու հաստատության ապագայի վերաբերյալ հանրաքվե անցկացնելու համար։
Մեծ Բրիտանիան չունի միապետությունը վերացնելու հստակ ուղի, քանի որ չունի կոդավորված սահմանադրություն, որը հստակեցնում է հետեւելու քայլերը:
Թագուհու նկատմամբ հիացմունքն ու նրա ժողովրդականությունը հիմնականում զսպում էր «հանրապետականությունը», բայց այժմ այս հարցը, հավանաբար, նոր թափ կստանա։
2021 թվականի նոյեմբերին թագուհուն պետության ղեկավարի պաշտոնից հեռացնելու Բարբադոսի որոշումը դիտվեց որպես հանրապետականների կողմնակիցների դրդում, այլ երկրներ, ինչպիսիք են Ջամայկան եւ Բելիզը, հայտարարեցին, որ ցանկանում են հետեւել իրենց օրինակին, իսկ թագավորական անդամներն ասում էին, որ չեն կանգնի նրանց կողքին:
Ավստրալիայում՝ ընտրողների 55 տոկոսը 1999-ի հանրաքվեի ժամանակ աջակցել է միապետությանը, սակայն վերջին հարցումները հակասական պատկերացում են տվել այն մասին, թե ինչպիսի տրամադրություն է ներկայումս:
2020 թվականի հարցումը ցույց է տվել, որ 62 տոկոսը ցանկանում է ունենալ Ավստրալիայի պետության ղեկավար, մինչդեռ 2021 թվականի հունվարի հարցումը ցույց է տվել, որ միայն 34 տոկոսն է ցանկանում հանրապետություն ունենալ:
«Ես մեծ հարգանքով եմ վերաբերվում սահմանադրական միապետությանը, եւ եթե այն խախտված չէ, ապա այն շտկելու անհրաժեշտություն չեմ տեսնում»,-ասել է Ավստրալիայի նախկին վարչապետ Սքոթ Մորիսոնը, երբ արքայազն Հարին եւ նրա կինը՝ Մեգանը, այցելել են Ավստրալիա։
Այնուամենայնիվ, Հարիի եւ Մեգանի որոշումը՝ թողնել թագավորական պարտականությունները 2020 թվականին, որին հաջորդել են Բուքինգհեմյան պալատի քննադատությունը եւ ռասիզմի մեղադրանքները թագավորական ընտանիքի մեկ անանուն անդամի դեմ, կարող են աշխատել թագավորական ընտանիքի դեմ:
Ավստրալիայի հանրապետական շարժումը ցավակցություն է հայտնել թագուհու մահվան կապակցությամբ, սակայն նշել է, որ նա աջակցել է Ավստրալիայի՝ 1999 թվականի հանրաքվեի ժամանակ լիովին անկախ պետություն դառնալու իրավունքին։
Ավստրալիայի վարչապետ Էնթոնի Ալբանեզը հանդես է եկել հանրապետության անցնելու օգտին:
Ըստ վերջին հարցումների, կանադացիների գրեթե կեսը կարծում է, որ երկիրը պետք է խզի իր կապերը միապետության հետ Եղիսաբեթ թագուհու մահից հետո։
Այնուամենայնիվ, փորձագետներն ասում են, որ Կանադայի սահմանադրությունից միապետությունը հեռացնելը կարող է հեշտ չլինել։
