Բենզինը, որը դուք օգտագործում եք ձեր մեքենայի վառելիքի համար, իր գոյությունը Երկրի վրա սկսել է մոտ 360 միլիոն տարի առաջ: Դրա պատմությունը սկսվել է մոլորակի վրա դինոզավրերի ապրելուց շատ առաջ՝ չնայած տարածված կարծիքին, որ բենզինը նախապատմական հրեշների մնացորդներ է, գրում է IFLScience-ը։
Ըստ գիտնականների՝ 360 միլիոն տարի առաջ բենզինը ջրիմուռ և պլանկտոն էր: Գիտությունը նաև ասում է, որ բենզինը պիտանելիության ժամկետ ունի։
«Բենզինը պիտանելիության ժամկետ ունի։ Եթե թողնեք ձեր մեքենայի բաքում, այն կփչանա ընդամենը 4 շաբաթվա ընթացքում: 3-ից 6 ամիս ժամկետով վառելիքը կարելի է պահել տարաներում՝ պատշաճ պայմաններում: Վառելիքի կայունացուցիչները կարող են երկարացնել պահպանման ժամկետը մեկ ամսից մինչև երեք տարի՝ պահեստավորման օպտիմալ պայմաններում, ասում է Popular Mechanics-ի փորձագետ Մեթ Քրիսարան:
Որպեսզի հասկանաք, թե ինչպես կարող է բենզինը փչանալ, նախ պետք է հասկանալ, թե ինչ է այն իրենից ներկայացնում:
Ակնհայտ է, որ այն նյութը, որը լցվում է մեքենաների տանկերի մեջ, շատ է տարբերվում հում նավթից, որը հայտնվել է Երկրի վրա ջրիմուռների և պլանկտոնի անհետացումից հետո: Ե՛վ առաջին, և՛ երկրորդ դեպքերում սա ածխաջրածինների խառնուրդ է, որը կարող է այրվել էներգիա արտադրելու համար:
Բենզալցակայանում հայտնվում է արդեն փոփոխված ապրանքը։ Ավելի ծանր ածխաջրածինները հանվում են վառելիքից և մնում է պարաֆինների (ալկաններ), օլեֆինների (ալկեններ) և ցիկլոալկանների (նաֆթեններ) խառնուրդ։ Նավթի վերամշակման գործընթացում հեռացվում են նաև այնպիսի կեղտեր, ինչպիսիք են ծծումբը: Փոխարենը վառելիքին ավելացվում են այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են էթանոլը, հակակոռոզիոն միջոցները և այլ նյութեր՝ մեքենայի աշխատանքը բարելավելու համար:
Այս հավելումներից մի քանիսը բենզինի պահեստավորման հետ կապված խնդիրներ են առաջացնում: Օրինակ՝ էթանոլը, որն ավելացվում է խառնուրդին իր բարձր օկտանային քանակի և մեքենաներից ածխաթթու գազի վնասակար արտանետումները նվազեցնելու ունակության համար։ Բայց էթանոլը հիդրոֆիլ նյութ է, որը սիրում է կապվել ջրի հետ, և դա կարող է լուրջ խնդիր լինել մեքենայի համար:
«Եթե բենզինը պարունակում է էթանոլ, այն կարող է սկսել օդից ջրի գոլորշի դուրս բերել: Ինչպես գիտեք, շարժիչի ջուրը սկսում է կոռոզիայի ենթարկել ամբողջ համակարգը»,- ասում է քիմիական ինժեներ Ռիչարդ Սթենլին:
Բացի այդ, խնդիր կարող են առաջացնել նաև օլեֆինները, որոնք ենթակա են օքսիդացման՝ արձագանքելով թթվածնի հետ։ Սա ստեղծում է ռետինանման պինդ նյութ, որը կարող է խցանել ձեր մեքենայի շարժիչը:
Բայց սա վերջին պատճառը չէ, թե ինչու բենզինը կարող է փչանալ։ Քանի որ վառելիքը բաղկացած է հում նավթի միայն ամենաթեթև ածխաջրածիններից, չափազանց երկար պահեստավորման ժամկետը իրականում կհանգեցնի որոշ մոլեկուլների գոլորշիացման: Դա պայմանավորված է նրանով, որ նավթային ընկերությունները փոխում են իրենց ածխաջրածինների խառնուրդները սեզոնային եղանակով, որպեսզի ավելի լավ դիմակայեն շոգին կամ ցրտին, իսկ ձմեռային վառելիքը գոլորշիանում է ավելի արագ, քան ամառային վառելիքը:





























