Գերմանացի գիտնականները հայտնաբերել են սառույցի նոր ձև, որը պահպանում է իր կառուցվածքը սենյակային ջերմաստիճանում։ Գիտափորձն անցկացվել է Համբուրգում տեղակայված European XFEL հզոր ռենտգենյան լազերի վրա, հայտնել են Հետազոտական ​​կենտրոնի մամուլի ծառայությունից։

Սառույց XXI-ը ձևավորվել է 20 հազար մթնոլորտային ճնշման տակ ադամանդե բջջում։ Սինթեզը տեղի է ունեցել 10 միլիվայրկյանում, ինչը կանխել է ջրի բյուրեղացումն իր սովորական ձևի, գրում է Planet Today-ը։ Սա ստեղծել է մետաստաբիլ փուլ՝ քառանկյուն ցանցով։

Սևեռակման գործընթացն անցկացվել է 50 ֆեմտովայրկյան տևողությամբ ռենտգենյան իմպուլսների կիրառմամբ։ Լազերային համակարգը հնարավորություն է տվել իրական ժամանակում հետևել մոլեկուլային վերադասավորումները ատոմային մակարդակում։

Հայտնագործությունը փոխել է պատկերացումները այն մասին, թե ինչպես է ջուրը վարվում էքստրեմալ պայմաններում։ Դա կարևոր է, քանի որ նմանատիպ գործընթացներ տեղի են ունենում Յուպիտերի սառցե արբանյակների՝ Եվրոպայի և Գանիմեդի խորքում։ Սառույց XXI-ը բնութագրվում է բացառիկ խտությամբ և կարծրությամբ՝ անկախ ջերմաստիճանից պահպանելով կայունությունը բարձր ճնշման տակ։

Հետազոտությունն անցկացրել է Գերմանիայի, Շվեդիայի և Ֆրանսիայի գիտնականների միջազգային խումբը՝ օգտագործելով երկու սարքավորումներ՝ XFEL-ը և PETRA III սինխրոտրոնային ճառագայթման աղբյուրը։ Նախկինում ընդունված էր համարել, որ ջուրն ունի 20 բյուրեղային ձև, սակայն XXI սառույցի հայտնաբերումը ընդլայնեց այդ ցանկը։

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Nature Physics գիտական հանդեսի վերջին համարում։ Գիտնականները մտադիր են նոր փորձեր անել այլ հեղուկների հետ՝ գերբարձր ճնշման տակ՝ նյութի այլ մետաստաբիլ վիճակները բացահայտելու համար։