Ղազախստանում ձերբակալվել և ժամանակավոր պահման մեկուսարան է տեղափոխվել Ռազմածովային ուժերի նախկին գլխավոր հրամանատար Կանատ Նիյազբեկովը։ Դատարանը նրա կալանքը թույլատրել է Կասպից ծովում զորավարժությունների ժամանակ 14 զինծառայողի մահվան գործով, հաղորդում է Tengrinews.kz-ը՝ հղում անելով երկրի ՆԳՆ-ին։

«Կասպից ծովում զորավարժությունների ժամանակ զինծառայողների մահվան փաստով ծառայության նկատմամբ անփույթ վերաբերմունքի համար ձերբակալվել և ժամանակավոր պահման մեկուսարան է տեղափոխվել Ղազախստանի Զինված ուժերի Ռազմածովային ուժերի նախկին գլխավոր հրամանատարը, 1-ին աստիճանի կապիտանը»,- հայտնել են ՆԳՆ-ից։

Նիյազբեկովը Ռազմածովային ուժերի գլխավոր հրամանատարի պաշտոնից ազատվել էր հոկտեմբերի 3-ին։ Նրա հետ միասին պաշտոններից զրկվել էին նաև Ղազախստանի պաշտպանության նախարարի երկու տեղակալներ։

Ողբերգությունը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 24-ին՝ բաց ծովում ուսումնական-մարտական առաջադրանք կատարելիս։ Եղանակի վատացման և քամու ուժգնացման պատճառով ծովում էին հայտնվել 17 զինծառայողներ։ Որոնողափրկարարական գործողությունն ավարտվել է հաջորդ օրը։ Երեք զինվորական փրկվել են, 14-ը՝ զոհվել։

Դեպքից հետո Նիյազբեկովը հայտարարել էր, որ ողբերգության պատճառ են դարձել «եղանակային պայմաններն ու ալիքների ուժգնացումը»։ Այն հարցին, թե արդյոք նման զորավարժություններ անցկացնելիս հաշվի են առնվում եղանակային պայմանները, նա պատասխանել էր. «Ընդհանուր առմամբ՝ հաշվի են առնվում»։

Պատասխանելով այն հարցին, թե զինծառայողներն արդյոք ունեցե՞լ են փրկարարական բաճկոններ, գլխավոր հրամանատարն ասել էր. «Պետք է որ լինեին։ Հիմա դա պարզում ենք»։

Սեպտեմբերի 25-ին Ղազախստանի Գլխավոր դատախազությունը հայտնել էր քննության առաջին արդյունքների մասին։ Քննությունը պարզել էր պաշտոնատար անձանց, որոնց կասկածում են անփութության մեջ։ Նույն օրը ձերբակալվել էին մի քանի բարձրաստիճան զինծառայողներ, ընդ որում քննությունը չէր բացառում նոր ձերբակալությունները։

Կանատ Նիյազբեկովը ծնվել է Սեմիպալատինսկի մարզի Այագոզ քաղաքում, որն այժմ մտնում է Աբայի մարզի կազմի մեջ։ Նա ավարտել է Ալմաթիի Բաուիրժան Մոմիշուլիի անվան հանրապետական ռազմական դպրոց-ինտերնատը, Կալինինգրադի բարձրագույն ռազմածովային ուսումնարանը և Սանկտ Պետերբուրգի Ն. Գ. Կուզնեցովի անվան ռազմածովային ակադեմիան։

Ծառայությունը Նիյազբեկովը սկսել էր որպես Ղազախստանի ԱԱԾ սահմանապահ ծառայության ծովային ստորաբաժանումներում պարեկային նավի հրամանատարի օգնական։ Ավելի ուշ նա դարձել էր Գլխավոր շտաբի պետ՝ ՌԾՈւ գլխավոր հրամանատարի առաջին տեղակալը։ 2025 թվականի օգոստոսին Նիյազբեկովը գլխավորել էր Ղազախստանի Ռազմածովային ուժերը։

Մինչ ողբերգությունը նա բազմիցս հրապարակայնորեն խոսել էր զինծառայողների պատրաստության և ՌԾՈւ զարգացման մասին։ 24KZ հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում, որը հեռարձակվել էր դեպքից մոտ կես տարի առաջ, Նիյազբեկովը, խոսելով կադրերի պատրաստման մասին, հայտարարել էր. «Ծովային լինելը ռոմանտիկա է»։

Նա միաժամանակ առաջնահերթությունների թվում նշել էր ՌԾՈւ զարգացումը, մասնագետների պատրաստումը և Կասպից ծովում Ղազախստանի ծովային սահմանների անվտանգության ապահովումը։

Լինելով գլխավոր հրամանատարի առաջին տեղակալ՝ Նիյազբեկովը խոսել էր նաև արտակարգ իրավիճակներում գործողությունների համար զինծառայողների պատրաստության մասին։ Նրա ասելով՝ ՌԾՈւ ուսումնական կենտրոնում անձնակազմն անցնում է տեսական և գործնական պատրաստություն, ներառյալ՝ նավի կենսունակության պահպանման համար մղվող պայքարի վարժանքներ։

«Սկզբում մարտական պատրաստվածությունը ձևավորվում է ափին։ Ռազմածովային ուժերի կազմում կա ուսումնական կենտրոն, որի բազայի վրա մշակվում են բոլոր գործնական գործողությունները և անցկացվում է տեսական ուսուցում։ Ուսումնական կենտրոնի կազմում կան նավի կենսունակության պահպանման համար մղվող պայքարի մարզումային կայաններ, որտեղ ուսուցում է անցնում նավային անձնակազմը»,- ասել էր նա։

Դրանից հետո անհրաժեշտ հմտությունները, ըստ Նիյազբեկովի, զինծառայողները մշակում էին անմիջապես նավերի վրա և ծովում անցկացվող զորավարժությունների ժամանակ։

Զինծառայողների մահվան հանգամանքների քննությունը շարունակվում է։ Քննությունը պարզում է ողբերգության պատճառներն ու պաշտոնատար անձանց պատասխանատվության աստիճանը։