Հնագետները երկաթի և վիկինգների դարաշրջանների Սկանդինավիայի համայնքների ներսում բռնության վկայություններ են հայտնաբերել՝ մահվան պատճառ դարձած հարվածներից մինչև զոհվածների աճյունների նկատմամբ անսովոր վերաբերմունք։ Որոշ մարմիններ կամ առանձին ոսկորներ տեղադրում էին փոսերում, ջրհորներում, տներում և տնտեսական շինություններում, իսկ երբեմն թողնում էին անմիջապես բնակելի տարածքի հատակի տակ։

Հետազոտողներն ուսումնասիրել են ժամանակակից Դանիայի, Նորվեգիայի և Շվեդիայի տարածքներում գտնվող բնակավայրերում հայտնաբերված մարդկային 192 ոսկոր։ Բոլորն էլ հայտնաբերվել էին այսպես կոչված կենցաղային տարածքներում, ոչ թե սովորական գերեզմանոցներում։ Մոտավորապես մ.թ.ա. 500 թվականից մինչև մ.թ. 1050 թվականը Սկանդինավիայում ավելի տեսանելի էին դառնում սոցիալական անհավասարության և բռնության ձևերը, սակայն հնագետներն ավանդաբար ավելի շատ ուշադրություն էին դարձնում ազնվականության ռազմիկների թաղումներին և ճակատամարտերից հետո առաջացած զանգվածային գերեզմաններին։

Journal of Archaeological Method and Theory-ում հրապարակված նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ բռնությունը կարող էր անդրադառնալ նաև համայնքների ներսում առօրյա կյանքին։

Ուսումնասիրված մարդկանցից առնվազն 12-ի մոտ հայտնաբերվել են վնասվածքներ, որոնք ստացել էին մոտավորապես մահվան պահին։ Դեպքերի կեսում խոսքը գլխի վնասվածքների մասին էր, իսկ չորս մարդու մոտ եղել են բազմակի վնասվածքներ։ Տուժածների մեծ մասը չափահաս տղամարդիկ էին, սակայն նրանց թվում կային նաև երկու կին և մեկ երեխա։

Հատկապես անսովոր էր Դանիայի տներից մեկում կատարված գտածոն, որը կառուցվել էր մ.թ.ա. 500-ից 1 թվականների միջև։ Նրա հատակի տակ հնագետները հայտնաբերել են երկուից չորս տարեկան երեխայի գանգի ճակատային ոսկորը։ ԴՆԹ-ի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ դա հարված ստացած տղա է եղել։

Միաժամանակ ռադիոածխածնային վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այդ ոսկորը զգալիորեն ավելի հին է, քան հենց տունը՝ հնարավոր է՝ երկու դարով։ Հավանաբար, գանգը որոշ ժամանակ պահել էին, մինչև այն հատակի տակ տեղադրելը։ Դրանից հետո մարդիկ շարունակել էին ապրել այդ տանը և քայլել նրա վրայով։

Մեկ այլ անսովոր դեպք վերաբերում է վիկինգների ժամանակաշրջանին՝ մոտավորապես 750–1050 թվականներին։ Չորս փոքր տների հարևանությամբ գտնվող ջրհորում հետազոտողները գտել են երիտասարդ կնոջ գանգ՝ հարվածների հետքերով։ Հնարավոր է, որ նա մահացել է սրի կամ կացնի հարվածից, իսկ նրա աճյունները, ինչպես երեխայի դեպքում, հնարավոր է որոշ ժամանակ պահվել էին մինչև թաղումը։

Գամմել-Լեյրե բնակավայրում, որը կապված է արքայական խնջույքների սրահի հետ, և որը որոշ հետազոտողներ համարում են «Բեովուլֆ»-ում նկարագրված Հեորոտ սրահի հնարավոր նախատիպը, հնագետները հայտնաբերել են տղամարդու կմախք՝ ծանր վնասվածքների բազմաթիվ հետքերով։ Դրանցից մի քանիսը հասցրել էին ապաքինվել՝ վկայելով, որ նա նախկինում ևս վնասվածքներ էր կրել։

Գիտնականները դեռ չեն կարող հստակ ասել, թե ինչու են այդ մարդիկ ենթարկվել բռնության և ինչու են նրանց աճյունները տեղադրել անսովոր վայրերում։ Նրանք ենթադրում են, որ խոսքը կարող էր լինել կենցաղային հակամարտությունների, պատժի, համայնքի ներսում բռնության կամ ագրեսիայի այլ ձևերի մասին, որոնք կապված չէին պատերազմի հետ։

Հետազոտողները ենթադրում են նաև, որ աճող սոցիալական անհավասարության պայմաններում հասարակության առավել խոցելի անդամները կարող էին մյուսներից ավելի հաճախ դառնալ բռնության զոհ։

«Սկանդինավիայի երկաթի և վիկինգների դարաշրջաններում ոչ բոլոր կյանքերի համար էին հավասարապես սգում և հավերժացնում նրանց»,- նշում են հետազոտության հեղինակները։