Այս տարվա դեկտեմբերի 15-ին Հայաստանի երկու ազատ տնտեսական գոտիներին (ԱՏԳ), ավելացել է երրորդը՝ Մեղրին:

Դրա տարբերությունն այն է, որ այն գտնվում է Իրանի հետ սահմանի մոտ:

Այս տարվա հունվար-հոկտեմբեր ամսվա տվյալների համաձայն՝ մեր արտաքին առեւտրի շրջանառության ծավալով մեր հարավային հարեւանը մի փոքր առաջ է անցել Վրաստանից: Այս տեսանկյունից, ԱՏԳ-ի աշխարհագրական դիրքը հաջող է ընտրվել:

Սակայն, Իրանից մեր ներմուծումը կազմում է շուրջ կես հազար ապրանքային խումբ, նրա կառուցվածքը բնութագրվում է անհամաչափությամբ: Այսպիսով, անցյալ տարի բնական գազը կազմել է գրեթե 36 տոկոս:

Հայտնի է, որ այս էներգակիրը մատակարարվում է Իրանից դրանից արտադրվող էլեկտրաէներգիայի փոխարեն:

Վերջինը, դեպի Իրան մեր արտահանման մեջ, անցյալ տարի զբաղեցնում էր ավելի քան 80 տոկոս: Հարուստ երեւակայության դեպքում  «բարտերային» էլեկտրաէներգիայի մատակարարումները կարելի է համարել արտահանում:

Վարկանիշային երկրորդ տեղում `ոչխարի միսն է, 13 տոկոս տեսակարար կշռով:

Ամփոփելով այդ բաժնեմասերը՝ պարզվում է, որ դեպի Իրան արտահանումը սահմանափակվում է գրեթե երկու ապրանքներով, որոնցից մեկը նաեւ «բարտերային» է: Արդյոք այս իրավիճակում նոր ԱՏԳ ստեղծումը կօգնի, պարզ կլինի մոտ ապագայում:

Մեղրու ԱՏԳ-ի հանդեպ հետաքրքրություն է ցույց տալիս նաեւ ՌԴ-ն: Բնականաբար, մեր ռազմավարական դաշնակցին գրավում է ոչ միայն այս, այլ նաեւ արտաքին առեւտրի եւ միջազգային համագործակցության դիվերսիֆիկացման այլ շահավետ նախագծեր:

Օրինակ, Ռուսաստանի, Իրանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարների (նոյեմբեր 2017) գագաթաժողովից հետո ստորագրվեց Իրանի Ռեշտից մինչեւ Ադրբեջանի Աստարա երկաթուղու կառուցման նախագծի արագ իրականացման մասին հռչակագիր:

Այսինքն` Իրանից դեպի Հյուսիսային եւ Արեւելյան Եվրոպա ենթադրյալ երթուղիների հատվածներից մեկի շահագործումը Ադրբեջանի եւ Ռուսաստանի միջոցով: Իհարկե, շրջանցելով մեր երկիրը: Նախադեպը արդեն գոյություն ունի, Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու գծով (բառացի կամ փոխաբերական իմաստով), որը «հանդիսավոր կերպով» բացվել է այս տարվա հոկտեմբերի վերջին:

ԱՏԳ բացման ժամանակ հնչած հայտարարությունների համաձայն՝ դրա շահագործումը կհանգեցնի օտարերկրյա ներդրումների (այդ թվում, մասնավորապես, Իրանից) աճի, դրական ազդեցություն կունենա Հայաստանի արտահանման վրա եւ այլն:

Բացի այդ, նախատեսվում է ստեղծել 1500 նոր աշխատատեղ, ինչը կարեւոր է մարզի համար: Հաշվի առնենք, որ ԱՏԳ համար հարկային արտոնությունների լայն սպեկտրը բավականին գրավիչ է օտարերկրյա ներդրողների համար: Այսպիսով, այս խոստումները սկզբունքորեն հնարավոր են:

Սմբատ Գրիգորյան