Հուլիսի 8-ին Վինձորում պետական ընթրիքի ժամանակ անսպասելի դիվանագիտական զվարճալի վիճակ է առաջացել: Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը գրեթե ամբողջ արարողակարգային ելույթը ամրոցի կամարների տակ՝ «խրամատների դժվարությունների» և «դաշնակիցների զոհաբերության» մասին, արտասանել է բացառապես ֆրանսերեն: Սա բավարար էր, որ բրիտանական հայտնի GB News հեռուստաալիքի հաղորդավար Պատրիկ Քրիստին վրդովվեր և ընդհատեր ուղիղ հեռարձակումը, գրում է Le Figaro-ն:
«Ես հիմա պետք է միջամտեմ, քանի որ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը անհրաժեշտ չի համարում քաղաքավարություն ցուցաբերել և անգլերեն խոսել, չնայած նա կատարյալ տիրապետում է լեզվին: Այնպես որ, մենք կսպասենք և կշարունակենք հեռարձակումը, եթե նա անգլերեն խոսի», - կտրուկ ասել է Քրիստին: Ավելի ուշ ստուդիայում հաղորդման հյուրն ասել է. «Նախագահը ելույթի 80%-ը արտասանել է ֆրանսերեն: Ես սա վիրավորական եմ համարում: Թագավորը գլխով արեց, բայց պարզ էր, որ նա քիչ բան է հասկանում: Այո, նա խոսում է ֆրանսերեն, բայց դպրոցականի մակարդակով»: Եվ նաև. «Թագավորի առջև օտար լեզվով խոսելը նման է շշուկի։ Այն պետք է ընկալվի նույն կերպ։ Կհամարձակվեի՞ք շշնջալ Նորին Մեծության առջև»։
Միևնույն ժամանակ, Չարլզ III թագավորն ինքը մի քանի ֆրանսերեն արտահայտություններ է ավելացրել՝ ինչպես դա արել է 2023 թվականին Ֆրանսիայի Սենատում իր ելույթի ժամանակ՝ և նույնիսկ հիշեցրել է, որ հենց նորմանական նվաճումից հետո է, որ անգլերենը դարեր շարունակ զիջել է ֆրանսերենին էլիտայի բոլոր ոլորտներում։ Միջնադարյան Անգլիայում ֆրանսերենը ոչ միայն արքունիքի և ազնվականության լեզուն էր, այլև պետական ակտերի պաշտոնական լեզուն՝ սա է բացատրում Ռիչարդ Առյուծասիրտի «Dieu et mon droit» հայտնի կարգախոսը։
Դիվանագիտական շեշտ՝ լեզվական խանդի սոուսի տակ
Կարծես թե արարողակարգի և ճաշացանկի մանրամասները՝ պաստիսից մինչև ֆրանսիական շամպայնի տան կողմից արտադրված անգլիական փրփրուն գինի, ընդգծում էին Լա Մանշի երկու ափերի խորհրդանշական միությունը։ Սակայն «լեզուն» կրկին դարձել է վեճի առարկա։
Ընդհակառակը, ֆրանսիական հանրությունը հեռուստահաղորդավարի այս կոշտ պատասխանում կարող էր տեսնել հիշեցում այն մասին, որ չնայած անգլերենի համաշխարհային ընդլայնմանը, Մոլիերի լեզուն դարեր շարունակ եղել է միջազգային դիվանագիտության լեզու։
Եվ այնուամենայնիվ, հեգնանքն այն է, որ Մակրոնն ինքը բազմիցս մեղադրվել է ֆրանսիացի պուրիստների կողմից պաշտոնական հռետորաբանության մեջ անգլերենի առատության համար։ 2024 թվականի ամռանը նա անգլերենով խոսել է Փարիզի Օլիմպիական խաղերից առաջ Ելիսեյան պալատում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ, ինչը հակասություններ է առաջացրել Սահմանադրության երկրորդ հոդվածի խախտման վերաբերյալ։
Նախկինում նրան մեղադրում էին անգլիցիզմների չափազանց մեծ սիրահար լինելու մեջ. «Մեկ օվկիանոսի գագաթնաժողով Բրեստում», «Հանդիպեք Աֆրիկայի հետ» կամ «Թվային մարտահրավեր»՝ անգլերենը նախաձեռնությունների պաշտոնական անվանումներում ավելի ու ավելի է փոխարինում ֆրանսերենին։





























