Դոկտոր Սավադայի եւ նրա գործընկերների վերջերս անցկացրած ուսումնասիրությունը, որը հրապարակվել է «Scientific Reports» ամսագրում, ուսումնասիրել է 183 մարդկային ոսկորներ, որոնցից 52-ը մշակված մարդկային ոսկորներ են, դրանք բոլորը պատկանում են նեոլիթյան Լյանչժու մշակույթին։

Լյանչժու մշակույթը ծագել է մոտավորապես 5 300-4 500 տարի առաջ Հարավային Չինաստանի Յանցզի գետի դելտայում։ Անվանակոչվելով Լյանչժու ժամանակակից հնագիտական ​​վայրի անունով՝ այս մշակույթը ներկայացնում է Հին Չինաստանի առաջին եւ ամենամեծ ամրացված քաղաքային հասարակություններից մեկը։

Քաղաքային բնակավայրերը սովորաբար շրջապատված են եղել մեծ պարիսպներով եւ խրամատներով։ Ավելին, քաղաքային բնակավայրերը կառուցում էին ամբարտակներ, ջրանցքներ, պալատներ, արհեստանոցներ եւ գերեզմանատներ, ինչը վկայում էր սոցիալական շերտավորման բարձր մակարդակի մասին։

Սակայն դոկտոր Սավադան եւ նրա գործընկերները հետաքրքրվել են մարդկային ոսկորների փոփոխության յուրահատուկ երեւույթով։

Սովորաբար Լյանչժու մշակույթի ջրանցքներում եւ առուներում դեն նետված մշակված մարդկային ոսկորները նեոլիթյան Չինաստանում մարդկային ոսկորների փոփոխության առաջին եւ միակ հայտնի դեպքն են։

Դոկտոր Սավադայի խոսքով՝ «Լյանչժու մշակույթից հետո դեռեւս չի հայտնաբերվել որեւէ հնագիտական ​​նյութ, որն ուղղակիորեն շարունակում է այս սովորույթը։ Այնուամենայնիվ… մենք ավելի ուշ ժամանակաշրջաններում ամբողջ Չինաստանում հանդիպում ենք մահացածների հետ վարվելու տարբեր մեթոդներ, ինչպիսին է գանգերը թաղելու ավանդույթը»։

Քանի որ մշակույթը գրավոր գրառումներ չի թողել, այս ոսկորների նշանակությունը, կրոնական համոզմունքները եւ Լյանչժու առաջնորդների դերը մնում են անհայտ։

Ոսկորների մեծ մասը կարելի է դասակարգել որպես գանգի բաժակներ, դիմականման գանգեր, փոքր, տափակեցված գանգի բեկորներ, հետին բացվածքներով գանգեր, տափակեցված հիմքերով ծնոտներ եւ աշխատանքի հետքերով վերջույթներ։

Դոկտոր Սավադայի եւ նրա գործընկերների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ ոսկորների մեծ մասը տարիքային կամ սեռային նախապատվություն չի ցուցաբերել. դրանք կարող էին պատկանել երեխաների, դեռահասների կամ մեծահասակների, ինչպես նաեւ տղամարդկանց եւ կանանց։

Ոսկրային պաթոլոգիաների տարբերություններ չեն հայտնաբերվել, ինչը վկայում է վատ սննդային վիճակի մասին, հնարավոր է՝ պայմանավորված այս անհատների ցածր սոցիալական դասին պատկանելով։

Շատ մշակույթներում մշակված մարդկային ոսկորները կենդանի եւ մահացած մարդկանց միջեւ բարդ հարաբերությունների արդյունք են, որոնք ներառում են ազգակցական կապեր եւ հակամարտություններ։

Սակայն ոսկորների վրա բռնության հետքերի եւ կտրվածքների բացակայությունը ցույց է տալիս, որ այդ ոսկորները, հավանաբար, չեն ստացվել բռնի իրադարձությունների, ինչպիսին են պատերազմը կամ թշնամանքը, միջոցով։

Ավելին, Լյանչժուի արհեստանոց ծառայող Չժունցզյագանգում նման բազմաթիվ ոսկորների առկայությունը կարող է վկայել, որ այդ ոսկորները ստանդարտացված արտադրական գործընթացի արդյունք են։

Կտրվածքների բացակայությունը նաեւ ենթադրում է, որ ոսկորները չեն ստացվել մասնատման միջոցով, այլ, ամենայն հավանականությամբ, հավաքվել են մահացածի փափուկ հյուսվածքների քայքայումից հետո, որից հետո մշակվել են։

Հետաքրքիր է, որ այս մշակված ոսկորների մեծ մասը (մոտավորապես 80 տոկոսը) մնացել է անավարտ եւ, ըստ երեւույթին, միտումնավոր նետվել է առուներ։

Մահացածների նկատմամբ այսպիսի վերաբերմունքը կտրուկ հակադրվում է նախորդ ժամանակաշրջաններին, երբ փոքր համայնքները սովորաբար իրենց մահացածներին թաղում էին պաշտոնական հուղարկավորությամբ: Սա կարող է պայմանավորված լինել վաղ հասարակությունների ավելի սերտ ազգակցական եւ սոցիալական կապերով։

Սակայն շատ ավելի մեծ եւ քիչ ուսումնասիրված Լյանչժու մշակույթի ի հայտ գալով սոցիալական կապերը, կարծես, ենթարկվել են հիմնարար փոփոխությունների: Դոկտոր Սավադան եւ նրա գործընկերները ենթադրում են, որ քաղաքաշինությունը, հնարավոր է, փոխել է կենդանի մնացածների վերաբերմունքը մահացածների նկատմամբ, մասնավորապես նրանց, ովքեր գտնվել են իրենց անմիջական ազգակցական ցանցերից դուրս։

Այս մշակված մարդկային ոսկորները, հնարավոր է, ընկալվել են որպես «օտար» եւ, հետեւաբար, չեն արժանացել նախնիների նույն հարգանքին եւ ակնածանքին։