Գիտնականները կարողացել են առաջին անգամ համոզիչ կերպով ապացուցել, որ Սթոունհենջի մոտ գտնվող հին փոսերի հսկայական շրջանակը բնության արտասովոր բան չէ, այլ ուշ նեոլիթի ժամանակաշրջանին պատկանող իսկական մարդածին կառույց, գրում է The Guardian-ը։

Խոսքը վերաբերում է Դերինգտոնի պատերի տարածքում գտնվող այսպես կոչված «փոսային շրջանակին». մեկուկես կիլոմետրից ավելի տրամագծով օղակ, որը բաղկացած է մոտավորապես երկու տասնյակ հսկայական փոսերից։ Դրանցից մի քանիսը մինչև տասը մետր լայնություն և մոտ հինգ մետր խորություն ունեն, ինչը ցույց է տալիս, որ դրանց ստեղծումը վիթխարի աշխատանք և բազմաթիվ մարդկանց համակարգված ջանքեր է պահանջել։

Այս փոսերի ծագումը վերջնականապես որոշելու համար հնագետները կիրառել են մի շարք ժամանակակից մեթոդներ։ Նրանք իրականացրել են ստորգետնյա էլեկտրական տոմոգրաֆիայի սկանավորում, օգտագործել են ռադարային և մագնիսական չափումներ, խորքից վերցրել են բնահողի նմուշներ և որոշել են շերտերի տարիքը՝ օգտագործելով օպտիկապես խթանված լյումինեսցենցիա։ Հետազոտողները ուսումնասիրել են նաև հին բնահողի ԴՆԹ-ն՝ հասկանալու համար, թե ինչպես են ձևավորվել շերտերը և ինչ է տեղի ունեցել այդ վայրում հազարավոր տարիներ առաջ։

Բոլոր արդյունքները զարմանալիորեն համապատասխան էին. հողի կառուցվածքը, շերտավորման կրկնվող նախշերը և դրանց կազմը վկայում են, որ այդ փոսերը միտումնավոր են փորվել։ Դրանք չէին կարող բնական ճանապարհով առաջացած լինել։ Ավելին, տվյալները ցույց են տալիս, որ աշխատանքը կատարվել է մոտավորապես նույն ժամանակ, ինչը ենթադրում է պլանավորում, ռեսուրսներ և թիմային աշխատանք պահանջող լավ կազմակերպված նախագիծ։

Հետազոտողների կարծիքով՝ կառույցը թվագրվում է ուշ նեոլիթին և կարող էր լինել Դերինգտոնի պատերին և Սթոունհենջի տարածքի այլ հուշարձաններին առնչվող ավելի լայնածավալ համալիրի մաս։