Moody's վարկանշային գործակալությունը, հետեւելով S&P-ին եւ Fitch-ին, վերլուծել է Ուկրաինայի հետ հակամարտության հնարավոր սրման եւ Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների խստացման սցենարները։ Որպես տեսական հնարավորություն՝ դիտարկվել է տեխնիկական դեֆոլտը, գրում է РБК-ն։

Ռուսաստանի եւ Ուկրաինայի հարաբերություններում լարվածությունը չի վերածվի ուղղակի ռազմական հակամարտության, քանի որ այս դեպքում Ռուսաստանը հսկայական ռազմական եւ տնտեսական ծախսեր կունենա, ասվում է Moody's Investors Service միջազգային վարկանշային գործակալության գնահատականում։ «Մեր ելակետն այն է, որ ուժեղացված լարվածությունը կշարունակվի, բայց չի հանգեցնի ուղղակի ռազմական բախման»,- ասվում է Moody's-ի «Ռուսաստանի եւ Ուկրաինայի միջեւ լարվածության ու հակամարտության մասին հաճախ տրվող հարցեր» փետրվարի 8-ի վերլուծության մեջ:

«Ռուսաստանի ռազմական միջամտությունը վարկային-բացասական զգալի իրադարձություն կլինի եւ, ամենայն հավանականությամբ, մեզ կստիպի Ռուսաստանի ինքնիշխան վարկանիշները անմիջապես տեղադրել իջեցման համար վերանայման ցուցակում»,- հավելել է Moody's-ը՝ նշելով, որ դա «մեր բազային սցենարը չէ»:

Ռուսաստանն այժմ ունի Moody's-ի կողմից ներդրումային մակարդակի ինքնիշխան վարկանիշ (Baa3)՝ կայուն կանխատեսմամբ, գործակալությունը 2019 թվականի փետրվարին է այն բարձրացրել նշված մակարդակին։

Ուկրաինայի վրա ցանկացած հարձակում կհանգեցնի Ռուսաստանի դեմ արեւմտյան նոր պատժամիջոցների, վստահ է վարկանշային գործակալությունը։ Moody's-ը մանրամասն դիտարկել է Ռուսաստանի համար ԱՄՆ-ի երեք պատժամիջոցների հնարավոր հետեւանքները՝ պետական պարտքային պարտավորությունների երկրորդային շուկայի հանդեպ պատժամիջոցներ, միջազգային վճարային համակարգերին ռուսական բանկերի մուտքի սահմանափակումներ եւ ռուսական ֆինանսական ինստիտուտների ընդգրկում պատժամիջոցների SDN ցանկում:

Պետական պարտքի նկատմամբ պատժամիջոցներ

Ներկայիս սահմանափակումները ամերիկյան ներդրողներին թույլ են տալիս երկրորդական շուկայում դաշնային փոխառության ռուսական պարտատոմսեր գնել եւ վաճառել: Նույնիսկ արտակարգ իրավիճակում, երբ բոլոր ոչ ռեզիդենտները ստիպված լինեն ամբողջությամբ դուրս գալ ռուսական արժութային եւ ռուբլու պետական պարտքից, Moody's-ը ակնկալում է, որ ռուսական բանկերը կկարողանան մարել պետական արժեթղթերի առաջարկի նման աճող ծավալը:

Գործակալության զեկույցում ասվում է, որ Ռուսաստանի Բանկը նույնպես պատրաստակամություն է հայտնել անհրաժեշտության դեպքում ֆինանսական հատվածին լրացուցիչ իրացվելիությամբ ապահովել։ Սակայն Ռուսաստանի պետական պարտքի նկատմամբ ԱՄՆ-ի ամբողջական պատժամիջոցները, այնուամենայնիվ, կհանգեցնեն կառավարության փոխառությունների արժեքի ավելացման, կարծում է Moody's-ը։ Տարբեր մարման ժամկետների դաշնային փոխառության պարտատոմսերի ներկայիս շուկայական եկամտաբերությունը կազմում է 8,5-9,5%, իսկ պետական պարտքի սպասարկման տարեկան տոկոսադրույքները կազմում են ՀՆԱ-ի մոտ 1%-ը:

Մուտք դեպի վճարային համակարգեր

SWIFT միջազգային ֆինանսական հաղորդակցական համակարգին ռուսական բանկերի մուտքի սահմանափակումներն ինքնին չեն կանգնեցնի ռուսական տրանսսահմանային վճարումները, սակայն բանկերը ստիպված կլինեն ֆինանսական հաղորդագրությունների այլընտրանքային ուղիներ փնտրել, նշում է Moody's-ը։ Չնայած Ռուսաստանը մշակում է սեփական СПФС համակարգը, օտարերկրյա բանկերի ներկայացվածությունը դրանում մնում է աննշան, СПФС-ը չի կարողանա կարճաժամկետ փոխհատուցել SWIFT-ի հասանելիության կորուստը, նշում է գործակալությունը։

SDN ցուցակի ընդլայնում

Moody's-ը կարծում է, որ ռուսական խոշոր պետական բանկերի ընդգրկումը SDN-ի ցուցակում կունենա ամենաէական ֆինանսատնտեսական ազդեցությունը, քանի որ ռուսական բանկերի ոչ ամերիկյան գործընկերներն այս դեպքում նույնպես կկանգնեն ԱՄՆ պատժամիջոցներին համապատասխանելու անհրաժեշտության առաջ: РБК-ն այստեղ մանրամասն վերլուծել է բանկերի դեմ հնարավոր պատժամիջոցների հետեւանքները։

Վարկանշային գործակալությունը կարծում է, թե տեսական հավանականություն կա, որ նման պատժամիջոցները, որոնք կազդեն SWIFT-ի կամ ռուսական բանկերի դոլարային գործարքների վրա, կարող են, ի թիվս այլ բաների, դժվարացնել սուվերեն պարտքի վճարումները։ Օտարերկրյա հակագործակալների հետ տրանսակցիաներ կատարելու ռուսական ֆինանսական ինստիտուտների կարողությունների սահմանափակումը ենթադրում է «շատ հեռավոր սցենար, որի դեպքում միջսահմանային վճարումներ, ներառյալ սուվերեն պարտքի վճարումներ կատարելիս տեխնիկական դժվարություններ կարող են առաջանալ»:

«Մեր բազային գործը չի ենթադրում ռուսական դեֆոլտ»,- գրում է Moody's-ը: Ռուսական իշխանությունները պատրաստվել են ամենաբացասական սցենարների, օրինակ, 2016 թվականից Ռուսաստանի պետական եվրապարտատոմսերը հանում են ամերիկյան բանկերին հաշվարկային կառուցվածքից եւ պարունակում են այլընտրանքային արժույթով (եվրապարտատոմսերը արտահայտված դոլարով) ներդրողներին հնարավոր վճարումների պայման: «Սակայն այս սցենարի դեպքում նման շրջանցող ուղիների արդյունավետության վերաբերյալ ինչ-որ անորոշություն է մնում»,- նշում է Moody's-ը:

Բացի այդ, գործակալությունը հիշեցնում է Ռուսաստան տեխնոլոգիական արտահանումը արգելափակելու ԱՄՆ նախաձեռնությունների մասին։ «Նոր տնտեսական պատժամիջոցները, ներառյալ նրանք, որոնք սահմանափակում են Ռուսաստանի մուտքը առանցքային ներմուծմանը, որոնք անհրաժեշտ են տնտեսությունը արդիականացնելու եւ արտահանման հետագա դիվերսիֆիկացմանը աջակցելու համար՝ ածխաջրածիններից հեռու մնալու ճանապարհին, ճնշում կգործադրեն ներդրումային ակտիվության վրա, ինչպես նաեւ ՀՆԱ-ի աճի եւ բնակչության իրական տնօրինվող եկամուտների դանդաղ աճի առանց այն էլ ցածր ներուժի վրա»,- գրում է գործակալությունը։

Տնտեսական հեռանկարներ

Moody's-ը կանխատեսում է, որ Ռուսաստանի ՀՆԱ-ի աճը 2022 թվականին կդանդաղի մինչեւ 2 տոկոս (2021 թվականի արդյունքներով սպասվող 4,5 տոկոսից), իսկ 2023 թվականին՝ 1,5 տոկոս։ Հաշվի առնելով տվյալ կառուցվածքային եւ ինստիտուցիոնալ սահմանափակումները ու արեւմտյան պատժամիջոցների խստացման վտանգը՝ Ռուսաստանի տնտեսությունը չի կարող տարեկան 1,5-2%-ից ավելի արագ աճել, նշում է գործակալությունը։

Տնտեսությանը արգելակող գործոնները, ըստ Moody's-ի, հետեւյալն են՝

• Ռուսաստանում դրամավարկային քաղաքականության շարունակական խստացումը,

• սպառողական վարկավորման աճը զսպելու համար կարգավորող միջոցառումները,

• կառավարության վերադարձը լիարժեք բյուջետային կանոնին (սահմանափակում է դաշնային բյուջեի սահմանային ծախսերը),

• բարձր ինֆլյացիան եւ բնակչության բարձր ինֆլյացիոն սպասելիքները (սակայն հիմնական սցենարում Moody's-ը Ռուսաստանում մինչեւ 2022 թվականի վերջը ինֆլյացիայի մինչեւ 4,8% նվազում է ակնկալում),

• կորոնավիրուսի դեմ բնակչության պատվաստումների համեմատաբար ցածր ցուցանիշները։