Նեբահաթ Աքքոչն ասում է, որ իր կյանքը նորից է սկսվել այն բանից հետո, երբ 2000 թվականին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը որոշում է կայացրել, որ ինքը խոշտանգումների է ենթարկվել Թուրքիայում կալանքի տակ գտնվելու ժամանակ, ինչը իրեն եւ մյուսներին կանանց իրավունքների համար պայքարը շարունակելու համարձակություն է տվել, գրում է Reuters-ը։

Այժմ նա մտավախություն ունի, որ թուրքերը կարող են զրկվել այդ պաշտպանությունից, քանի որ Թուրքիան Եվրոպայի խորհրդից (ԵԽ)՝ մարդու իրավունքների առաջատար մարմնից վտարվելու վտանգի տակ է այն բանից հետո, երբ չի կատարել բանտարկված գործարար եւ բարերար Օսման Քավալային ազատ արձակելու Եվրոպական դատարանի 2019 թվականի որոշումը:

Փորձագետներն ասում են, որ Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեն դատական հայց է ներկայացրել Անկարայի դեմ, որը մինչ այժմ ընդգծել է երկխոսության կարեւորությունը, սակայն, ի վերջո, կարող է հանգեցնել Թուրքիայի անդամակցության կասեցմանը:

Պատասխանելով հնարավոր միջոցառումների մասին հարցին՝ ԵԽ ներկայացուցիչն ասել է, որ հանձնաժողովը պետք է որոշի դրանց իրականացման քայլերն ու ժամկետները։

ՄԻԵԴ-ի տվյալները ցույց են տալիս, որ 1959-2021 թվականներին Թուրքիայի դեմ 3820 վճիռ է կայացվել, որոնցից 3385-ը ներառում է մարդու իրավունքների առնվազն մեկ խախտում, ինչը ամենաբարձր ցուցանիշն է բոլոր երկրների շրջանում։ Թուրքիան ունի ամենամեծ բնակչությունը 46 անդամ պետություններից եւ Կոնվենցիան նրանցից շատերից առաջ է ստորագրել:

Սա անդամ պետության դեմ հարուցված երկրորդ գործն է։ Նախորդ դեպքում Ադրբեջանն ի վերջո կատարել էր որոշումը։

Փորձագետներն ասում են, որ Թուրքիային չի կարելի հանել, քանի որ դա 85 միլիոն քաղաքացիների կզրկի հազարավորների փոխհատուցում ապահովող մեխանիզմից:

«Հուսով եմ, որ Եվրոպայի խորհուրդը վերջին հարվածը չի հասցնի»,- ասել է կանանց իրավունքների հայտնի պաշտպան Աքքոչը: «Ես հուսով եմ, որ (թուրքական) իշխանությունները կատարում են ՄԻԵԴ-ի վճիռները, եւ մենք լիովին անջատված չենք արեւմտյան աշխարհից»:

Աքքոչը բողոքներ է ներկայացրել ՄԻԵԴ 1990-ականներին, այդ թվում՝ կապված իր ամուսնու սպանության եւ 1994 թվականին հարավարեւելյան Դիարբեքիր նահանգում 10-օրյա կալանքի ժամանակ խոշտանգումների մեղադրանքների հետ։

2000 թվականին դատարանը վճռել է, որ թուրքական պետությունը չի կարողացել պաշտպանել նրա ամուսնու կյանքը, եւ որ կալանավայրում Աքքոչի հանդեպ վերաբերմունքը, ներառյալ էլեկտրաշոկի ենթրկելը եւ գլխին հարվածներ հասցնելը, խոշտանգումներ են եղել: «Իրավական պայքարում հաղթելու ունակությունը նշանակում է տեսնել, որ արդարությունը գործում է, անկախ ամեն ինչից, ձեզ անհավանական էներգիա է տալիս»,- ասել է Աքքոչը:

ԵԽ ներկայացուցչի խոսքով՝ Թուրքիան նոյեմբերի 8-ի դրությամբ դեռեւս պետք է ամբողջությամբ կատարի 521 որոշում եւ ՄԻԵԴ որոշումը, այդ թվում՝ 136 «առաջատար» գործեր, որոնք հաճախ վերաբերում են նոր կառուցվածքային կամ համակարգային խնդիրներին։

Քավալայի գործը քննադատության է արժանացել Թուրքիայի արեւմտյան դաշնակիցների կողմից՝ կապված քաղաքականացված դատական համակարգի հետ: Կոմիտեն նաեւ բազմիցս կոչ է արել ազատ արձակել քրդամետ քաղաքական գործիչ Սելահաթթին Դեմիրթաշին։

Եվրախորհրդի ներկայացուցիչն ասել է, որ ԵԽ բարձրաստիճան ներկայացուցիչները «բազմիցս ընդգծել են» ՄԻԵԴ որոշումներն իրականացնելու անդամ երկրների «պարտադիր պարտավորությունը»։