նախընտրելի դարձնել
Կլոր իջվածքը, որտեղ գտնվում է ֆրանսիական գինեգործարանի խաղողի այգին, իրականում հին հարվածային խառնարան է, ինչպես ցույց է տվել նոր հետազոտությունը, գրում է Live Science-ը։
Խառնարանը Ֆրանսիայի հարավում է, Կաբրերոլի մոտ գտնվող Domaine du Météore գինեգործական գործարանում: Այն որպես երկնաքարի խառնարան առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1950 թվականին: Սակայն 1964-ին կատարված հետազոտությունը հերքել է այս ենթադրությունը, քանի որ խառնարանը չի ունեցել բարձր եզր, եւ գիտնականները չեն կարողացել որեւէ ապացույց գտնել մագնիսական դաշտի անոմալիաների մասին, որոնք հաճախ հանդիպում են երկնաքարերի անկման վայրերում:
Այժմ տեղանքի նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ խառնարանում իսկապես կա մագնիսական անոմալիա։ Ավելին, իջվածքի մեջ եւ դրա շրջակայքում գտնվող ժայռերի բեկորները ցույց են տալիս ուժեղ հարվածի նշաններ. կան հալված եւ պնդացած ապարների օջախներ, ինչպես նաեւ միկրոադամանդներ, որոնք առաջանում են մեծ ճնշման տակ:
Domaine du Météore խառնարանը համեմատաբար փոքր է հարվածային խառնարանի համար՝ նրա չափը կազմում է 200 մետր լայնությամբ: Խառնարանի խորությունը մոտ 30 մ է, կողքերը ծածկված են փշատերեւ ծառերով, իսկ հատակը ծածկված է կոկիկ Սիրահ խաղողի վազերով։ Գերմանիայում Ֆրանկֆուրտի Գյոթեի համալսարանի երկրաբան Ֆրենկ Բրենքերը եւ նրա գործընկերները կատարել են խառնարանի առաջին համապարփակ հետազոտությունը։
Հետազոտողները հայտնաբերել են բախման մի քանի նշաններ, այդ թվում՝ մուգ գույնի շերտեր, որոնք կարող էին առաջանալ հարվածային ալիքից, ինչպես նաեւ ապարներ, որոնք հայտնի են որպես հարվածային բրեկչիա, որը դեֆորմացված է եւ ցույց է տալիս հալման եւ սառեցման նշաններ՝ ցեմենտի տեսքով:
Ի վերջո, հետազոտողները խառնարանի մագնիսական հետազոտություն են անցկացրել եւ պարզել են, որ մագնիսական դաշտը փոքրանում է դեպի խառնարանի կենտրոնը: Սա նաեւ բնորոշ է հարվածային խառնարանների համար, քանի որ հարվածը կարող է կոտրել մագնիսական ապարները կամ վերացնել դրանց մագնիսականությունը՝ վերաբաշխելով ատոմները, որոնք պատասխանատու են մագնիսական դաշտի ստեղծման համար, ասում են հետազոտողները:
Հետազոտողները նաեւ կատարել են խառնարանի գեոէլեկտրական վերլուծություն, քանի որ հարվածի ժամանակ ապարների դեֆորմացիան կարող է ազդել, թե ինչպես են այդ ապարներն անցկացնում էլեկտրականության հաղորդումը: Այս տվյալները դեռ վերլուծվում են։
Նոր հետազոտությունը չի տվել խառնարանի տարիքի գնահատականը: Սակայն հայտնի է, որ խառնարանի հարվածը տեղի է ունեցել մոտ 10 000 տարի առաջ:
Հարվածային խառնարանները հազվադեպ են պատահում Երկրի վրա, քանի որ դրանք սովորաբար ջնջվում են էրոզիայի եւ տեկտոնական թիթեղների անընդհատ շարժման հետեւանքով։ Երկրի վրա ազդեցության տվյալների բազան թվարկում է ընդամենը 190 հաստատված խառնարաններ ամբողջ աշխարհում: Փոքր խառնարանները, ինչպիսին է Domaine du Météore գինեգործարանի խառնարանը, հավանաբար կհավասարեցվեն գետնին: Ըստ նոր հետազոտության, մինչեւ 300 մ տրամագծով միայն երեք փոքր խառնարաններ են հայտնի:
