Հին Մայապանը եղել է մայաների մշակութային և քաղաքական մայրաքաղաքը մեր թվարկության 13-14-րդ դարերում։ Իսկ հետո քաղաքակրթությունը անկում ապրեց, որի պատճառները գիտնականները դեռևս վիճում են։ Գիտնականների միջազգային խումբն առաջ է քաշել այդ ողբերգական իրադարձությունների իրենց վարկածը։

Հետազոտությունը, որը հրապարակվել է Nature Communications-ում, եզրակացրել է, որ մեծ քաղաքակրթության փլուզման գործոնը եղել է երկար երաշտը, որը հարվածել է տարածաշրջանին մեր թվարկության 1400-ից 1450 թվականներին: Սա մեկնարկային իրադարձություն էր մի շարք այլ արտակարգ իրավիճակների համար, ներառյալ սոցիալական անկարգությունները և հարևանների հետ մշտական ​​հյուծիչ պատերազմները, հաղորդում է Planet Today-ը:

Այս վայրերում երաշտներ եղել են նախկինում, բայց այս մեկն իսկապես մահացու էր իր ինտենսիվության և տևողության պատճառով։ Բնությունը կարծես ըմբոստանում էր մարդկանց դեմ, որոնք աչքի էին ընկնում ռազմատենչությամբ և երբեմն անողոք դաժանությամբ՝ մերձավորների նկատմամբ։ Իրական սովի ալիքներ եկան՝ ստիպելով փրկվածներին լքել իրենց տեղերը և փնտրել ավելի կենսունակ բնակավայրեր:

Հնագետների կողմից հայտնաբերված մարդկային մնացորդների վերլուծությունը հաստատում է այս ժամանակաշրջանի պատմական փաստաթղթերի և լեգենդների տվյալները: Մայապանի ինստիտուցիոնալ փլուզումը 1441-1461 թթ.-ին ունի բավարար իրական ապացույցներ, հայտնում են զեկույցի հեղինակները:

Բնակիչներից ոմանք, անկասկած, ողջ են մնացել։ Ոմանք ձուլվել են հարեւան ցեղերի բնակչության հետ։ Մյուսները՝ երկար ժամանակ առանձին են ապրել նոր տարածքներում կամ վաղուց հաստատված տարածքներում։ Մայաներին վերջապես վերջ դրեցին 16-րդ դարի սկզբին այս վայրեր ժամանած եվրոպացիները։