նախընտրելի դարձնել
Չնայած Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի շարունակական պատերազմին, Արևմուտքը սկսել է ավելի քիչ սպառնալիք ընկալել Ռուսաստանին, թեև կան բացառություններ: Սա Մյունխենի անվտանգության համաժողովի զեկույցի եզրակացություններից մեկն է, գրում է DW-ն։
Մյունխենի անվտանգության համաժողովը (MSC)՝ արևմտյան անվտանգության ամենամեծ ֆորումը, ներկայացրել է աշխարհում տիրող իրավիճակի մասին իր տարեկան զեկույցը։ Ընդհանուր առմամբ, ինչպես և անցյալ 2023 թվականին, տրամադրությունները հոռետեսական են, ինչը զգացվում է ոչ միայն «Բոլո՞րն են պարտվում» վերնագրում: Պատճառներն ակնհայտ են. Ռուսաստանի պատերազմն Ուկրաինայի դեմ շարունակվում է, գլոբալ ճգնաժամերի ցանկին է ավելացել Մերձավոր Արևելքը, և դիտորդները վախենում են Հնդկ-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում բռնության սրացումից։
Արեւմտյան աշխարհն աճող ճնշում է զգում թե՛ դրսից, թե՛ ներսից, արեւմտյան առաջատար ուժը՝ ԱՄՆ-ը, թեւակոխել է նախագահական ընտրությունների մրցավազքի շրջան։ Դոնալդ Թրամփի հնարավոր հաղթանակը և Սպիտակ տուն վերադառնալը կարող է ուժի նոր փորձություն դառնալ Արևմուտքի համար, որի առաջնորդները կհավաքվեն Մյունխենում՝ փետրվարի 16-18-ը կայանալիք համաժողովին։
Ընդհանուր առմամբ, զեկույցի հեղինակները իրավիճակը տեսնում են հետևյալ կերպ. աշխարհում աճում է աշխարհաքաղաքական լարվածությունը և տնտեսական անորոշությունը, և շատ երկրներ ավելի քիչ են մտածում գլոբալացման օգուտների մասին և ավելի շատ անհանգստանում են, որ, ինչպես իրենք են ասում, ստացել են անբավարար «կարկանդակի կտոր»:
Այս ֆոնին Մյունխենի կոնֆերանսի ղեկավար, գերմանացի նախկին դիվանագետ Քրիստոֆ Հոյսգենը խորհուրդ է տալիս չհանձնվել։ Իր բացման խոսքում կանցլեր Անգելա Մերկելի նախկին խորհրդականը կոչ է անում «կրկնապատկել ջանքերը»՝ ամրապնդելու համաշխարհային կարգը՝ հիմնված ՄԱԿ-ի կանոնադրության և Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի վրա:
Արդեն մի քանի տարի է, ինչ Մյունխենի անվտանգության ինդեքսը հանդիսանում է զեկույցի պարտադիր մասը։ Սա գլոբալ սպառնալիքների ընկալման ցուցանիշ է՝ հիմնված ամբողջ աշխարհի բնակչության հարցումների վրա։ Այստեղ փոփոխություններ են եղել՝ համեմատած 2022 թվականի աշխարհակարգի շրջադարձային կետի հետ։
Թեև Ռուսաստանի պատերազմն Ուկրաինայի դեմ շարունակվում է, արևմտյան շատ երկրների բնակիչների համար Ռուսաստանի Դաշնությունն այլևս չի գլխավորում սպառնալիքների ցանկը։ «Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի պատերազմին առնչվող գրեթե բոլոր ցուցանիշները ընկել են, այդ թվում՝ ագրեսորի կողմից միջուկային զենքի կիրառման վտանգը և էներգակիրների մատակարարումների խափանումները», - ասվում է զեկույցում։ Հիմք են դարձել 2023 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին անցկացված հարցումների տվյալները։
Ընկալման տեղաշարժը հատկապես նկատելի է Գերմանիայում։ Ռուսաստանը, որպես սպառնալիք, տարվա ընթացքում գերմանացիների համար առաջինից իջել է յոթերորդ տեղ: Առաջատար եռյակում են «զանգվածային միգրացիան՝ պատերազմների և կլիմայի փոփոխության հետևանքով», «արմատական իսլամական ահաբեկչություն» և «կիբեր հարձակումներ»։ Նման տրամադրություններ կան Ֆրանսիայում, իսկ Իտալիայում Ռուսաստանը որպես սպառնալիք 12-րդ տեղում է։
ԱՄՆ-ում Ռուսաստանն այս վարկանիշում չորրորդ տեղում էր՝ զիջելով Չինաստանին (երրորդ հորիզոնական): Ամերիկացիների ամենամեծ մտավախությունը «կիբերհարձակումներն» են և «հասարակության բևեռացումը»։
Արևմուտքի ընդհանուր միտումից բացառություն են կազմում Մեծ Բրիտանիան և Ճապոնիան։ Միայն այս երկու երկրներում է 2023 թվականին սպառնալիքների ընկալման ցանկում Ռուսաստանը շարունակում մնալ առաջին տեղում :
Ցուցանիշը չի նշանակում, որ Ռուսաստանը դադարել է ընկալվել որպես սպառնալիք, ընդհանուր առմամբ նրա նկատմամբ վերաբերմունքը դեռ շատ ցածր մակարդակի վրա է և ավելի ցածր, քան 2021 թվականին, ասվում է զեկույցում։ Պատկերը բոլորովին այլ է Չինաստանում, Հնդկաստանում և Հարավային Աֆրիկայում, որտեղ Ռուսաստանը դեռ մեծ տարբերությամբ դիտվում է որպես դաշնակից, այլ ոչ թե սպառնալիք: Բրազիլիան «չկողմնորոշված» է երկրների այս խմբում, այսինքն՝ նրա վերաբերմունքը Ռուսաստանի նկատմամբ բավականին երկիմաստ է։
Զեկույցի առաջին գլուխներից մեկը նվիրված է Ուկրաինային և այլ երկրներին, որոնք հեղինակները գրել են մի կողմից ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի և մյուս կողմից Ռուսաստանի միջև «գորշ գոտում»: Դրանց թվում են Մոլդովան, Վրաստանը եւ Արեւմտյան Բալկանները։ «Չնայած Արևելյան Եվրոպան գորշ գոտուց դուրս բերելու բանավոր խոստումներին, լիովին պարզ չէ, թե որքան արագ դա տեղի կունենա և արդյոք անդրատլանտյան գործընկերները պատրաստ են վճարել դրա գինը», - ասվում է զեկույցում:
Ավելին, Մյունխենի ինդեքսը գրանցել է ի հայտ եկած «ուկրաինական հոգնածություն»:
«Մեծ յոթնյակի» երկրներից «Ուկրաինային ցուցաբերվող շարունակական օգնության, ծանր սպառազինության մատակարարման կամ Ռուսաստանի դեմ հետագա պատժամիջոցների ներդրման հանրային աջակցությունը նվազում է»: Միևնույն ժամանակ, հեղինակները նշում են, որ նույնիսկ Կիևին տրամադրվող ռազմական օգնության ներկայիս մակարդակը բավարար չէ Ուկրաինային հաղթելու համար։ Արդյունքում նրանք կոչ են անում Միացյալ Նահանգների և Եվրոպայի առաջնորդներին դիմակայել «Ուկրաինայի հոգնածությանը», «օգնել Կիևին հաղթել» և «նեղացնել գորշ գոտին»։
Բուն Ուկրաինայում տրամադրությունները կարծես թե հիմնովին չեն փոխվել։ Ինչպես մեկ տարի առաջ, ճնշող մեծամասնությունը դեմ է Ռուսաստանին զիջումներին՝ պատերազմի դադարեցման դիմաց։ Հարցվածների 92 տոկոսը զինադադարի պայման է համարում ռուսական զորքերի դուրսբերումն Ուկրաինայի ողջ տարածքից, այդ թվում՝ 2014 թվականին բռնակցված Ղրիմից։ 12 տոկոսը պատրաստ է բացառություն անել Ղրիմի համար. մոտավորապես նույնքան ուկրաինացիներ (14 տոկոս) համաձայն են ռուսական զորքերի դուրսբերմանը հանուն հրադադարի։ Վերջապես, ուկրաինացիների միայն 2%-ն է պատրաստ թույլ տալ Ռուսաստանին զորքերը թողնել օկուպացված տարածքներում, 94 տոկոսը դեմ է:
