Շաքարը, որը գրեթե ամենուրեք դարձել է սննդակարգի ամենօրյա մաս, մարդկության պատմության մեջ հայտնվել է համեմատաբար վերջերս, և դրա զանգվածային սպառման ճանապարհը երկար էր, դրամատիկ և կապված էր առևտրի, գաղութատիրության և արդյունաբերական հեղափոխության հետ, գրում է The Conversation-ը։
Շաքարի ծննդավայրը համարվում է Պապուա Նոր Գվինեան, որտեղ մ.թ.ա. մոտ 6000 թվականին մարդիկ առաջին անգամ ընտանիացրել են շաքարեղեգը և պարզապես ծամել այն՝ քաղցր հյութի համար։ Շաքարեղեգի հյութը շաքարի բյուրեղների վերածելու մեթոդները հայտնվել են մ.թ.ա. մոտ 500 թվականին Հնդկաստանում։ Շաքարի մասին առաջին հիշատակումներից մեկը վերաբերում է մ.թ.ա. 510 թվականին. պարսից կայսր Դարեհ I-ը Հնդկաստանում իր արշավանքի ժամանակ նկատել է «եղեգ, որը մեղր է տալիս առանց մեղուների»։
Շաքարի արտադրության տեխնոլոգիան մ.թ. 7-րդ դարից հետո Պարսկաստանի և իսլամական աշխարհի միջով աստիճանաբար տարածվել է դեպի արևմուտք։ Միջնադարում շաքարը հազվագյուտ բան էր Եվրոպայում և համարվում էր համեմունք. սպառվում էր շատ փոքր չափաքանակով և հասանելի էր միայն հարուստներին։
Շրջադարձային պահը տեղի ունեցավ 16-րդ դարի սկզբին, երբ պորտուգալացի գաղութարարները սկսեցին Բրազիլիայում շաքարեղեգ աճեցնել և այն արտահանել Եվրոպա՝ ստրկական աշխատուժ օգտագործելով: 1680-ական թվականներին հոլանդացիները, անգլիացիները և ֆրանսիացիները Կարիբյան ավազանում հիմնել էին իրենց սեփական պլանտացիաները։
18-րդ և 19-րդ դարերում շաքարը զգալիորեն էժանացավ և ավելի լայնորեն հասանելի դարձավ: Մեծ Բրիտանիայում շաքարի հարկը նվազեցվեց 1874 թվականին, ինչը հանգեցրեց քաղցրավենիքի լայն տարածմանը սովորական մարդկանց սննդակարգում, և մեկ շնչի հաշվով շաքարի սպառումը տարեկան մի քանի կիլոգրամից աճեց մինչև տասնյակ կիլոգրամներ։
19-րդ դարում ի հայտ եկավ այլընտրանքային տեխնոլոգիա՝ շաքարի արտադրությունը ճակնդեղից, որը հատկապես կարևոր դարձավ նապոլեոնյան շրջափակումների ժամանակ, երբ շաքարեղեգի ներմուծումը դժվար էր: Այսօր Եվրոպայում սպառվող շաքարի մոտավորապես կեսը արտադրվում է ճակնդեղից, իսկ մնացածը՝ շաքարեղեգից։
Անցած դարերի ընթացքում շաքարն էկզոտիկ շքեղությունից վերածվել է զանգվածային արտադրանքի։ Այն դարձել է քաղցր ըմպելիքների, հրուշակեղենի և առօրյա ուտեստների հիմքը, սակայն դրա դերը ճարպակալման, շաքարախտի և այլ հանրային առողջապահական խնդիրների մեջ շարունակում է լայնածավալ քննարկումների տեղիք տալ։




























