Ավստրալիայի միլիոնավոր տարիների մեկուսացումը ստեղծել է կաթնասունների եզակի կենդանական աշխարհ՝ սկսած բադակտուցներից մինչև կոալաներ և վոմբաթներ: Սակայն այս մայրցամաքն անհետացած կաթնասունների թվով այժմ համարվում է աշխարհի առաջատարը: Եվրոպական գաղութացման սկզբից ի վեր 238 տարվա ընթացքում մոտավորապես 40 կենդանատեսակ անհետացել է, իսկ գրեթե 80-ը վտանգված են: Գիտնականների անցկացրած նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ ներմուծված գիշատիչները՝ վայրի կատուներն ու աղվեսները, առաջվա պես մնում են այս կորուստների հիմնական պատճառը, գրում է The Conversation-ը:

Տասնամյակներ շարունակ բնապահպանները կուտակել են տվյալներ, որոնք ցույց են տալիս այս տեսակների ավերիչ ազդեցությունը: Ավստրալական կաթնասունները զարգացել են բնիկ գիշատիչների՝ դինգոների և սեպաձև պոչով արծիվների հետ միասին, սակայն պարզվել է, որ կատուներն ու աղվեսները սկզբունքորեն տարբեր որսորդներ են: Նրանք աչքի են ընկնում հարմարվողականությամբ և արդյունավետությամբ, մասնագիտանում են փոքր և միջին չափի կենդանիների վրա՝ նույն խումբը, որը ներառում է անհետացած տեսակների մեծ մասը:

Վերջին տարիներին այդ տեսակետը սկսել է կասկածի տակ դրվել: Մի շարք հետազոտողներ պնդում են, որ կատուների և աղվեսների մեղքի ապացույցները բավարար չեն, և որ որոշ տեսակներ կարող են անհետացած լինել իրենց հայտնվելուց առաջ: Նոր վերլուծության հեղինակները վերանայել են պատմական տվյալները և հանգել հակառակ եզրակացության. մայրցամաքում այժմ անհետացած կաթնասունների վերջին գրանցված դիտարկումները միշտ թվագրվում են կատուների հայտնվելուց հետո ժամանակաշրջանին: Աղվեսներին առնչվող պատկերը նվազ հստակէ, սակայն գիտնականները դա բացատրում են նրանով, որ կատուները տարածվել են ավելի վաղ և կարող էին առաջինը վճռական հարված հասցնել։

Լրացուցիչ գործոն են դարձել կղզու պոպուլյացիաները: Շատ տեսակներ ամբողջությամբ անհետացել են մայրցամաքից, սակայն գոյատևել են կղզիներում, որտեղ կատուներն ու աղվեսները այդպես էլ չեն հասել: Այնտեղ, որտեղ կենդանիները «ապաստան» չեն ունեցել, ոչնչացումը վերջնական է եղել: Հետազոտողների կարծիքով՝ այս հակադրությունը դժվար է այլ կերպ բացատրել, քան ներխուժող գիշատիչների (invasive species- կենսաբանական բազմազանությանը սպառնացող կենսաբանական տեսակ -խմբ.) ազդեցություն։

Հեղինակները նշում են նաև, որ կատուների և աղվեսների դեմ պայքարի արդյունավետությունը հաճախ թերագնահատվում է: Նրանց պոպուլյացիաները նվազեցնելու բոլոր ծրագրերը կայուն արդյունքներ չեն տալիս, մինչդեռ այսպես կոչված «անվտանգ գոտիներում»՝ մեկուսացված կղզիներում և ցանկապատերի հետևում, տեղական կաթնասունների պոպուլյացիաների վերականգնումը գրեթե միշտ հաջող է ընթանում: Այնտեղ, որտեղ գիշատիչները մնում են, հազվագյուտ տեսակները շարունակում են նվազել։

Գիտնականները խոստովանում են. խնդրի էթիկական առումով բարդ է, քանի որ կատուների և աղվեսների վերահսկումը ենթադրում է դրանց ոչնչացում: Սակայն նրանք նշում են, որ նման միջոցառումներից հրաժարվելը միայն կհանգեցնի ոչնչացման նոր ալիքների: Մի երկրում, որտեղ կենտրոնացած է աշխարհի կենսաբազմազանության մոտավորապես 8%-ը, անգործության գինը կարող է չափազանց բարձր լինել: