Երուսաղեմի Եբրայական համալսարանի գեոմորֆոլոգ Ամոս Ֆրումկինը առաջադրել է վարկած, ըստ որի՝ վաղ հոլոցենում, մոտ 9,5 հազար տարի առաջ, բնական հրդեհները հին մարդկանց սովորեցրել են կավ թրծել։ Մերձավոր Արևելքում զանգվածային անտառային հրդեհները հողը վերածել են ամուր նյութի, ինչը նեոլիթյան համայնքներին հուշել է ստեղծել առաջին կերամիկական իրերը, որոնք հեղափոխել են սննդի պահպանումն ու պատրաստումը։ Լայնածավալ հետազոտության մանրամասները հրապարակվել են Geomorphology գիտական ամսագրում։

Գիտնականը վերլուծել է Երուսաղեմի մերձակայքում գտնվող Սորեկ և Հար-Նոֆ քարանձավների նստվածքները, ինչպես նաև Մեռյալ ծովի և Հուլա լճի նստվածքային ապարները։ Ստալակտիտներում պահպանված ածխածնի և ստրոնցիումի իզոտոպները արձանագրել են վաղ հոլոցենում բուսածածկույթի կորուստը, իսկ լճերում ածխի շերտերը ցույց են տվել, որ մոտ 9,5 հազար տարի առաջ կրակային տարերքի ինտենսիվությունը եռապատկվել է։ Բուսածածկույթից զրկված լեռնալանջերը անձրևների ազդեցությամբ սկսել են արագորեն քայքայվել։ Բնակչությունը ստիպված է եղել լքել Մոցա բարձրադիր բնակավայրը հողերի սպառման պատճառով, սակայն Հորդանան գետի հովիտ լվացված կարմիր կավը այնտեղ ստեղծել է անհավանական բերրի հողեր։

Բնական հրդեհի ծայրահեղ ջերմաստիճանների պայմաններում մերկացած կավը կարող էր տաքանալ մինչև 500-700 °C, ինչի հետևանքով այն մշտապես դառնում էր պինդ և ջրակայուն՝ ճիշտ այնպես, ինչպես արհեստական վառարանում։ Հին երկրագործները, որոնց նոր բնակավայրերը առաջացել էին այս բերրի նստվածքների վրա, գտնում էին բնության կողմից թրծված կտորներ և ժամանակի ընթացքում կռահեցին վերարտադրել թրծման գործընթացը։ Շաար-Հագոլանի և Մունխատայի նման հնավայրերից հայտնաբերված հին սպասքի վերլուծությունը հաստատել է՝ այն պատրաստված է հենց այն նույն կարմիր կավից, որը ձևավորվել է հրդեհներից հետո էրոզիայի արդյունքում։

Գիտնականը նշում է, որ նմանատիպ էկոլոգիական աղետ այս տարածաշրջանում տեղի է ունեցել նաև ավելի քան 129 հազար տարի առաջ՝ նախորդ միջսառցադաշտային ժամանակաշրջանում։ Այն ժամանակ բնությունը ստեղծել էր նույն պայմանները՝ լայնածավալ հրդեհներ, էրոզիա և թրծված կավի կուտակումներ, սակայն այդ ժամանակաշրջանում կերամիկա չի հայտնվել։ Գիտնականները ենթադրում են, որ այդ պահին ժամանակակից մարդու նախնիներին չէր բավականացնում ճանաչողական կարողությունները, տեխնիկական հմտությունները և նստակյաց կենսակերպը, որպեսզի օգտվեն բնության հուշումից։ Աշխատանքը ապացուցում է, որ երբեմն էկոլոգիական աղետները հասարակությանը տալիս են տեխնոլոգիական թռիչքի համար անհրաժեշտ ռեսուրսներ։