Վերջին 45 տարիների ընթացքում Գրենլանդիայի հյուսիսում ցամաքային սառցադաշտերը կորցրել են իրենց ծավալի 35 տոկոսը: Նման ութ սառցադաշտերից երեքն ամբողջությամբ անհետացել են, իսկ մնացածներն անցել են ավելի խորըշերտեր։ Այս մասին գրում է nplus1.ru-ն՝ հղում անելով Nature Communications ամսագրին։

Հալման հիմնական պատճառը կարող է լինել Սառուցյալ օվկիանոսի ջրերի տաքացումը, որն արագացրել է բազալային հալոցքը։ 2006-2018 թվականներին Գրենլանդիայի սառցաշերտի հալվելը բաժին է ընկել ծովի մակարդակի բարձրացման 17,3 տոկոսին, ինչը երկրորդ նշանակալի գործոնն է համաշխարհային օվկիանոսի ջերմային ընդլայնումից հետո: 1980-1990-ական թվականներին Գրենլանդիայի հյուսիս-արևմտյան, հարավ-արևելյան և կենտրոնական-արևմտյան մասերում միաժամանակ ավելացել է սառույցի զգալի զանգվածների կորուստը, սակայն կղզու հյուսիսում հավասարակշռությունը խախտվել է միայն 2009 թվականից հետո և մինչև 2018 թվականը սառույցի կորուստներն այս տարածքում պահպանվել են չափավոր՝ համեմատած սառույցի վահանի այլ հատվածների հետ: Մինչ օրս շելֆային սառցադաշտերի էվոլյուցիան վատ է ուսումնասիրվել, և դրանց ոչնչացման պատճառները պարզ չեն:

Գրենոբլ-Ալպերի համալսարանից Ռոմեն Միլանի գլխավորությամբ գիտնականները վերջին 40 տարիների ընթացքում ուսումնասիրել են ցամաքային սառցադաշտերի դինամիկան հյուսիսային Գրենլանդիայի սառցե վահանում: Պարզվել է, որ 1978 թվականից ի վեր Հյուսիսային Գրենլանդիան կորցրել է իր ցամաքային սառցադաշտերի ծավալի 35 տոկոսը։ Միայն 2003-ից 2010 թվականներին այս տարածքում գտնվող ութ գլխավոր սառցադաշտերից երեքն ամբողջությամբ փլուզվել են: Մնացած հինգում զգալի նահանջներ տեղի են ունեցել հողային գծերից  դեպի ավելի խորը՝ այն կետերը, որտեղ սառույցը դադարում է ստատիկ կերպով կցվել վահանին և սկսում է լողալ ծովի մակերևույթի վրա: Հետազոտության հեղինակները սառցադաշտերի ծավալի կտրուկ կրճատումը կապում են ծովի մակերեսային շերտի տաքացման հետ, ինչը հանգեցրել է սառցադաշտերի բազալային հալման. 2005-ից 2016 թվականներին նման հալումն արագացել է 60 տոկոսով: Գիտնականները վերջերս հայտնաբերեցին Գրենլանդիայի սառցաշերտի հալման կրիտիկական տաքացման շեմը. եթե օդի միջին ջերմաստիճանը բարձրանա 1,7-2,3 աստիճանով նախաարդյունաբերական մակարդակների համեմատ, ապա Գրենլանդիան սառցե զանգվածի կտրուկ կորուստ կունենա: 2,2 աստիճանի նիշը հատելիս դրանք կարող են հասնել 80 տոկոսի։