նախընտրելի դարձնել
Երեք ամիս առաջ Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նաթանյահուն, ելույթ ունենալով ՀԱՄԱՍ-ի հարձակումների սարսափելի օրվանից ցնցված քաղաքացիների առաջ, խոստում տվեց, հայտնում է CNN-ը։
«Իսրայելի պաշտպանության բանակն անմիջապես կօգտագործի իր բոլոր ուժերը՝ ՀԱՄԱՍ-ի հնարավորությունները ոչնչացնելու համար, - ասել էր Նաթանյահուն:- Մենք կոչնչացնենք նրանց».
Այժմ Իսրայելի պաշտպանության բանակը (ՑԱԽԱԼ) անցնում է Գազայում ՀԱՄԱՍ-ի դեմ պատերազմի նոր փուլ, և կան նշաններ, որ նրա նպատակները նույնպես փոխվում են:
Ըստ Chatham House-ի Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի փորձագետ Բիլալ Սաաբի՝ զեկույցն այնքան էլ բարենպաստ չէ ռազմական արշավների համար, որոնք ուղղված են խորը արմատացած քաղաքական-ռազմական շարժումներն արմատախիլ անելու համար։
«ՑԱԽԱԼ-ի ղեկավարությունը շատ լավ հասկանում է, որ առավելագույնը, որ նրանք կարող են անել, ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական հնարավորությունները լրջորեն թուլացնելն է»,- ասել է Սաաբը։
Իսրայելը որոշակի առաջընթաց է գրանցել այս հարցում, քանի որ նրա ուժերը պնդում են, որ սպանել են ՀԱՄԱՍ-ի հազարավոր զինյալների, այդ թվում՝ որոշ բարձրաստիճան անդամների, և ապամոնտաժել են խմբավորման անկլավի տակ գտնվող հսկայական թունելների ցանցը:
Սակայն խնդիրները մնում են, և հանգուցալուծումը դեռ անորոշ է: Պատերազմող քիչ երկրներ են սահմանում ժամկետներ: Իսրայելի պաշտոնյաները նախազգուշացրել են երկարատև պատերազմի մասին, որը կարող է տևել մինչև 2024 թվականը և դրանից հետո:
«Մարտական նոր մոտեցում»
ՀԱՄԱՍ-ի ոչնչացումը՝ նպատակ, որ Նաթանյահուն ազդարարել էր հոկտեմբերի 7-ին, վեհ էր, անհասանելի և, ըստ շատ վերլուծաբանների, անհնարին:
«Այս տեսակի առաքելությունը չի կարող ավարտվել. մենք տարիների ընթացքում բազմիցս տեսել ենք, որ այն ձախողվել է», - ասել է Սաաբը:
ՀԱՄԱՍ-ի ազդեցությունը տարածվում է Գազայից սահմաններից շատ հեռու, ինչը նշանակում է, որ խմբավորման լիակատար պարտությունը Իսրայելի համար առնվազն շատ հավակնոտ նպատակ է, եթե դրան ընդհանրապես հնարավոր լինի հասնել:
Սակայն դեռևս պարզ չէ՝ արդյո՞ք, Իսրայելի պաշտպանության բանակի ղեկավարությունը այս համապարփակ նպատակը դնում է իր առաջնահերթությունների գլխավերևում: Իսրայելական ԶԼՄ-ները նշում են, որ Իսրայելի պաշտպանության բանակի հետախուզության ղեկավար, գեներալ-մայոր Ահարոն Հալիվան չի հիշատակել ՀԱՄԱՍ-ի ոչնչացումը, երբ նա հինգշաբթի իր ելույթում թվարկել է ռազմական նպատակները:
Իսկ հինգշաբթի ավելի ուշ Իսրայելի պաշտպանության նախարար Յոավ Գալանտը հրապարակել է Գազայի պատերազմի հաջորդ փուլի ծրագրերը՝ ընդգծելով հյուսիսում ռազմական գործողությունները վարելու նոր մոտեցումը և մշտական ուշադրությունը Գազայի հատվածի հարավում գտնվող ՀԱՄԱՍ-ի առաջնորդների սպանության վրա:
Ըստ Գալանտի, երրորդ փուլում Իսրայելի պաշտպանության բանակի գործողությունները Գազայի հյուսիսում կներառեն «ռեյդեր, ահաբեկիչների թունելների ոչնչացում, օդային և ցամաքային գործողություններ և հատուկ գործողություններ»:
«Այս փուլը կլինի նվազ ինտենսիվ, բայց ավելի երկար կտևի», - CNN-ին ասել է Իսրայելի Ժողովրդավարության ինստիտուտի նախագահ և «Կադիմա» կուսակցությունից Քնեսեթի նախկին անդամ Յոհանան Պլեսները:
Եթե ավելի իրատեսական նպատակ է համարվում ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական կարողությունների լուրջ կրճատումը, ապա շատ վերլուծաբաններ ասում են, որ վերջին երեք ամիսների ընթացքում շոշափելի առաջընթաց է գրանցվել:
ՀԱՄԱՍ-ի առաջնորդների որս
Իսրայելը նաև որոշակի հաջողություններ է գրանցել ՀԱՄԱՍ-ի թունելներին հարվածելու հարցում, որը, ինչպես հայտնի է, դժվար հասանելի է Իսրայելի պաշտպանության բանակի զորքերի ներթափանցման համար:
Իսրայելի պաշտպանության բանակն այս շաբաթ հրապարակել է տեսանյութ, որում ցուցադրվում է Գազայի ամենամեծ բժշկական համալիրի՝ Աշ-Շիֆա հիվանդանոցի տակ գտնվող թունելներից մեկի ապամոնտաժումը:
Անցյալ ամիս ՑԱԽԱԼ-ն այլ տեսանյութեր էր հրապարակել, որոնք, ըստ նրա, ցույց էին տալիս թունելների ցանցը, որոնք միանում էին ՀԱՄԱՍ-ի բարձրաստիճան ղեկավարների, այդ թվում՝ Իսմայիլ Հանիեի, Յահյա Սինվարի և Մուհամմեդ Դեյֆի նստավայրերին և գրասենյակներին:
Սակայն Գազայում ՀԱՄԱՍ-ի ամենակարևոր առաջնորդներին գտնելու և սպանելու ավելի մեծ նպատակը Իսրայելին մինչ այժմ չի հաջողվել իրականացնել։
Իսլամիստ պաղեստինյան խմբավորման կարևոր գործիչ Սինվարը պատասխանատու էր ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի ստեղծման համար, նախքան կարևոր նոր կապեր հաստատելը տարածաշրջանային արաբական ուժերի հետ՝ որպես խմբավորման քաղաքացիական և քաղաքական առաջնորդ:
«Այսպիսի կազմակերպությունները բավականին հեշտությամբ են փոխարինում հրամանատարներին։ Չեմ կարծում, որ ՀԱՄԱՍ-ում անփոխարինելի մարդ կա,- ասել է Սաաբը:- Բայց եթե վերացվեն կազմակերպության խորհրդանշական ղեկավարները, ով գիտի, գուցե դա թափանցող տարծման ազդեցություն ունենա, հատկապես այն մարդկանց վրա, որոնք զինվորական պարտականություններ են կատարում»:
Քիչ հավանական է թվում, որ իսրայելական պատերազմի նոր փուլը թեթևացում կբերի Գազայում թակարդում հայտնված պաղեստինցիներին, որտեղ հումանիտար ճգնաժամը հասել է արտակարգ մակարդակի:
Բայց Նաթանյահուն, ամենայն հավանականությամբ, կզիջի ներքին ճնշմանը, որն աճում է, մասնավորապես, հոկտեմբերի 7-ին ՀԱՄԱՍ-ի կողմից վերցված ավելի քան 100 պատանդների անազատության պատճառով:
Այս պատանդների վերադարձը նպատակ է մնում պատերազմի նոր փուլում, սակայն դա չկատարելը կուժեղացնի քաղաքական ճնշումը վճռական առաջնորդի վրա, որի ժողովրդականությունը իսրայելցիների շրջանում միայն նվազել է հոկտեմբերի 7-ից հետո:
«Առաջին օրվանից ակնհայտ անհամապատասխանություն կար. կա աջակցություն ռազմական նպատակներին և Իսրայելի պաշտպանության բանակին, բայց Իսրայելի կառավարության նկատմամբ վստահությունը գտնվում է ռեկորդային ցածր մակարդակում, - ասել է Պլեսները:- Հսկայական անդունդ է գոյացել:
