Գյումրիի Հայկական Կարմիր խաչի շուրջօրյա խնամքի կենտրոն․ ինչպես է փոխվում սոցիալական խնամքի համակարգը ՀՀ-ում

Հայկական Կարմիր խաչի ընկերության շուրջօրյա խնամքի կենտրոնը Շիրակում վերջին տարիներին ենթարկվել է լայնածավալ արդիականացման եւ փոփոխության իր գործունեության մոդելում: Նախկինում ծանր կենսապայմաններ ունեցող հաստատությունն այժմ գործում է եվրոպական սոցիալական խնամքի սկզբունքներին համապատասխան՝ համատեղելով բժշկական, հոգեբանական եւ սոցիալական աջակցությունը բոլոր տարիքի եւ խոցելիության աստիճանի մարդկանց համար:

Բարեփոխումից առաջ խնամքի կենտրոնի բնակիչները, ըստ աշխատակիցների, ապրում էին կյանքի համար ոչ պիտանի պայմաններում. չկար ջեռուցում, տաք ջուրը մատակարարվում էր միայն որոշակի ժամերի, հին պատուհաններից մշտապես քամի էր փչում: Կենտրոնը բաղկացած էր չորս շենքից, որոնցից յուրաքանչյուրը հիմնանորոգման կարիք ուներ: Աշխատանքներն իրականացվել են փուլերով՝ բոլոր շահառուներին ժամանակավորապես տեղափոխելու անհնարինության պատճառով:

Սկզբում նորոգման համար նախատեսվում էր հատկացնել 240 միլիոն դրամ: Հետո նախահաշիվը ավելացավ՝ մինչեւ 420 միլիոն, իսկ ավելի ուշ՝ ավելի քան 600 միլիոն: Բոլոր չորս մասնաշենքերն էլ հիմնանորոգում են անցել եւ հագեցվել են նոր կահույքով, տեխնիկայով եւ մասնագիտացված սարքավորումներով:

Կենտրոնում ընդգծում են, որ հրաժարվել են «ծերանոցի» ավանդական մոդելից: Հաստատությունը զարգանում է որպես մասնագիտացված սոցիալական խնամքի կենտրոն՝ դեպի եվրոպական չափանիշներ կողմնորոշմամբ:

Հիմնական փոփոխությունները ներառում են նորոգված շենքերում առանձին սենյակներ եւ լոգարաններ, խորհրդային դարաշրջանի «բուժքույրերի» համակարգի փոխարեն աշխատանքի են ընդունվում որակյալ խնամողներ եւ բնակիչների եւ անձնակազմի հետ մշտապես աշխատող ​​հոգեբաններ:

Կենտրոնը տարիքային սահմանափակումներ չունի. ընդունվում են ինչպես տարեց, այնպես էլ հաշմանդամություն կամ լուրջ հիվանդություններ ունեցող երիտասարդ մեծահասակներ: Հաստատություն ընդունվելը հնարավոր է միայն պետական ​​սոցիալական ծառայությունների համակարգի միջոցով՝ սահմանված չափանիշների համաձայն՝ խնամք տրամադրելու ունակ հարազատների բացակայություն, լուրջ առողջական վիճակ, հաշմանդամություն, սոցիալական մեկուսացում եւ մշտական ​​խնամքի կարիք:

Կենտրոնի տվյալներով՝ հաստատությունում 160 բնակիչ խնամք է ստանում տարբեր ձեւաչափերով: Շուրջօրյա հատվածում 96 բնակիչ  է ապրում: Նրանց զգալի մասը սահմանափակ շարժունակություն ունի, 14 շահառու լիակատար անկողնային խնամքի կարիք ունի: Ղեկավարության տվյալներով՝ այստեղ հայտնվել ցանկացողների թիվն ավելի շատ է, քան առկա մահճակալների թիվը: Հերթերը կազմվում են աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարության կողմից: Նոր շահառու կարող է ուղարկվել միայն ազատ տեղի առկայության դեպքում:

Կենտրոնի շահառուները հայտնվել են այստեղ տարբեր պատճառներով: Ոմանք կորցրել են իրենց սիրելիներին 1988թ․ երկրաշարժի ժամանակ, մյուսները՝ հետագա պատերազմների եւ սոցիալական ցնցումների հետեւանքով: Ոմանց ընտանիքները չեն կարողացել ապահովել անհրաժեշտ խնամքը, ինչը պահանջում է մշտական ​​ներկայություն եւ մասնագիտացված գիտելիքներ:

Խնամքը ներառում է օրական երեք անգամ սնունդ՝ հաստատված կալորիական չափանիշներին համապատասխան, անհատական ​​խնամքի ռեժիմներ (ներառյալ լոգանքի հարմարեցված տեխնիկան), կանոնավոր բժշկական աջակցություն եւ խնամողների շարունակական մոնիթորինգ:

Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատական ​​եւ երկարատեւ աջակցություն պահանջող դեպքերին: Անձնակազմն ընդգծել է, որ մանրամասն գիտեն յուրաքանչյուր շահառուի անցյալը. սա անհրաժեշտ է պատշաճ հաղորդակցության եւ հոգեբանական անվտանգության ապահովման համար:

Հինգ տարվա ընթացքում Հայկական Կարմիր խաչը կենտրոնում ներդրել է մոտ 312 միլիոն դրամ, ինչպես նշել է Հայկական Կարմիր խաչի նախագահ Դավիթ Ներսիսյանը, ավելին, քան նախատեսված էր սկզբում: Միջոցներն օգտագործվել են նորոգման, կահույքի եւ սարքավորումների գնման, մասնագիտացված մահճակալների ձեռքբերման, անձնակազմի վերապատրաստման եւ պետական ​​​​վճարներից բացի աշխատակիցներին լրացուցիչ վճարներ տալու համար: