Դոնալդ Թրամփը շաբաթներ շարունակ Մերձավոր Արևելքի ջրերում հավաքում էր ավիակիրների և էսկադրային ականակիրների (էսմինեցների) մի ամբողջ արմադա՝ ուժեղացված F-35 և F-22 կործանիչների էսկադրիլիաներով, որոնք ուղարկվել էին տարածաշրջանի դաշնակիցների բազաներ։ Սա ԱՄՆ ուժերի ամենամեծ կուտակումն էր 2003 թվականի Իրաքյան պատերազմից ի վեր, որը տապալեց Սադամ Հուսեյնին, գրում է Bloomberg-ը։

Թրամփի նպատակն էր ստիպել Իրանի տիրակալներին անել այն, ինչին նրանք դիմադրում էին տասնամյակներ շարունակ. հրաժարվել միջուկային ծրագրից և հեռահար բալիստիկ հրթիռներից, ինչպես նաև դադարեցնել աջակցությունը զինված «պրոքսի» խմբավորումներին։ Նա հայտարարում էր, որ կնախընտրեր դիվանագիտական լուծում Թեհրանի հետ, սակայն նախապատրաստությունը ռազմական գործողությանը շարունակվում էր։

Մինչդեռ, երբ Իրանի հետ բանակցություններում նրա ներկայացուցիչները՝ փեսան՝ Ջարեդ Քուշները և Սթիվ Ուիթքոֆը, պատրաստվում էին մեկնել Ժնև՝ նոր քննարկումների համար, հաշվարկներն աստիճանաբար շեղվում էին դեպի հակամարտություն։

Մինչև հինգշաբթի Ժնևի բանակցությունները որևէ առաջընթաց չտվեցին։ Չնայած դրան՝ որոշակի անորոշություն դեռ մնում էր, և նրանք համաձայնեցին վերադառնալ ավելի ուշ՝ կրկնակի հանդիպման համար՝ ուկրաինացի և ռուս պաշտոնյաների հետ խորհրդակցելուց հետո։

Իրանցի պաշտոնյաները կարծում էին, որ բանակցությունների երկրորդ փուլը առաջընթաց է ցույց տվել։ Սակայն օրվա վերջին Քուշները և Ուիթքոֆը որոշեցին, որ բոլոր ուղիները սպառված են։ Նրանց տեսանկյունից՝ Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեիի աշխարհայացքը քիչ հնարավորություն էր թողնում Մերձավոր Արևելքի վերաբերյալ Թրամփի տեսլականի հետ համագոյակցության համար։

Ժնևում անցկացրած 16 ժամից հետո ամերիկացիները մեկնեցին Վաշինգտոն՝ հավատարիմ մնալով իրենց սահմանած վերջնաժամկետին։ Թեև հաջորդ շաբաթվա համար նոր բանակցությունների պլաններ էին հայտարարվել, Օմանի արտաքին գործերի նախարար Բադր Ալ-Բուսաիդին, ով միջնորդ էր ժնևյան բանակցություններում, տագնապած էր և համոզված, որ հակամարտությունն անխուսափելի է։ Ուրբաթ առավոտյան նա Ժնևից ուղիղ թռավ Վաշինգտոն՝ հանդիպելու փոխնախագահ Ջ. Դ. Վենսի հետ, ով արտաքին միջամտությունների նկատմամբ վաղեմի թերահավատ էր և դեռ կարող էր ազդել նախագահի վրա Իրանի հարցում։

Այս նախաձեռնությունը զայրացրեց Թրամփի որոշ մոլի խորհրդականների, որոնցից ոմանք դա որակեցին որպես գրեթե անհավատարմություն. արտաքին ուժը փորձում է տատանել նախագահի ներքին շրջապատը վճռորոշ պահին։

Նույն օրը Սպիտակ տանը Թրամփը պատրաստվում էր մեկնել Տեխաս՝ մասնակցելու ներքաղաքական միջոցառումների՝ կարևոր նախնական քվեարկությունից մի քանի օր առաջ։ Նրա տրամադրությունը Իրանի հարցում վատանում էր։

Նրան զեկուցող պաշտոնյաները հայտնեցին, որ թեև Իրանի հետ կարճաժամկետ գործարքը հնարավոր է թվում, այն չի լուծում առանցքային հարցերը, օրինակ՝ հրթիռային ծրագիրը։ Տեխասյան հանրահավաքի ժամանակ Թրամփը հայտարարեց, որ «գոհ չէ» բանակցությունների ընթացքից։

Թրամփը հեռացավ Տեխասից և մեկնեց Ֆլորիդա՝ իր Mar-a-Lago հանգստավայր, իսկ Վենսը Վաշինգտոնում հավաքեց Կաբինետի անդամներին։ Նույն գիշերը Ռուբիոն ԱՄՆ որոշ օրենսդիրների տեղեկացրեց Իրանի դեմ հավանական ռազմական գործողության մասին։

Տեսաուղերձում, որը նկարահանվել էր առանց լրագրողների ներկայության և հրապարակվել գիշերը, Թրամփը հայտարարեց հարձակման մասին և կոչ արեց իրանցի ժողովրդին տապալել իշխող վարչակարգին՝ մեղադրելով նրան «զանգվածային տեռորի» մեջ։

«Ոչ մի նախագահ պատրաստ չէր անել այն, ինչ ես պատրաստ եմ անել այսօր գիշեր»,- ասաց նա տեսանյութում։ Պատերազմը սկսվեց։

Պայթյուններ որոտացին ողջ Իրանում։ Ի պատասխան ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարյուրավոր համատեղ հարվածների՝ Թեհրանը հրթիռների համազարկեր արձակեց տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի և Իսրայելի թիրախների ուղղությամբ։

ՀՕՊ համակարգերն աշխատում էին Էր-Ռիադի, Դոհայի և Աբու Դաբիի երկնքում, որտեղ բնակիչները հայտնում էին պայթյունների և ընկնող բեկորների մասին։ Բահրեյնում, որտեղ տեղակայված է ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի հինգերորդ նավատորմը, ԱՄՆ-ի հետ կապված բազան հայտնվեց գնդակոծության տակ։ Աբու Դաբիում մեկ մարդ զոհվեց որսումից (перехват) հետո մնացած բեկորներից։

Ինչպես 2003-ին ԱՄՆ-ի Իրաք ներխուժման ժամանակ, հակամարտության առաջին ժամերը վճռորոշ եղան. Թրամփը և Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն հայտարարեցին Խամենեիի մահվան մասին։ Ավելի ուշ Իրանը հաստատեց նրա մահը։ Հաղորդվեց նաև այլ բարձրաստիճան առաջնորդների, այդ թվում՝ պաշտպանության նախարարի և Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի ղեկավարի զոհվելու մասին։

Այնուամենայնիվ, ինչպես ԱՄՆ-ը ցավալիորեն սովորեց Իրաքի և Աֆղանստանի օրինակով, առաջին ժամերը հազվադեպ են որոշում ողջ հակամարտության ընթացքը։

Թրամփը, գոնե այս պահին, հենվում է օդային հզորության վրա՝ փորձելով մոբիլիզացնել Իրանի քաղաքացիներին, որտեղ չկա կազմակերպված ընդդիմություն, որպեսզի նրանք կատարեն այն ցամաքային աշխատանքը, որից նա խուսափում է։

Սոցիալական ցանցերի իր էջում Թրամփը խոստացավ անդադար շարունակել «ծանր և կետային ռմբակոծությունները»՝ «մեկ շաբաթ կամ այնքան, որքան կպահանջվի»։ Նա նաև կոչ արեց իրանցիներին օգտվել իրենց ընձեռված հնարավորությունից։

Թրամփի համար սա տարեսկզբից ի վեր արդեն երկրորդ խոշոր ռազմական գործողությունն է հակառակորդի դեմ։ Ոգևորված Վենեսուելայի առաջնորդի հաջող և արագ տապալմամբ՝ Թրամփը կրկին խախտեց ստանդարտ MAGA-ռազմավարությունը և որոշեց սկսել «ընտրովի պատերազմ»։ Առաջնորդը, ով տասը տարի առաջ հանդես էր գալիս ԱՄՆ-ի «հավերժական պատերազմների» դեմ, ստանձնեց իր ողջ ժամանակի ամենամեծ ռիսկը, որի հետևանքները կարող են զգացվել տարիներ շարունակ։

Սակայն նախագահը, թվում է, մտահոգված չէ։ Սպիտակ տան մամուլի քարտուղար Քերոլայն Լիվիթը հայտարարել է, որ Թրամփը հետևում է հանգստյան օրերի համար նախապես կազմված պլաններին։

«Նախագահ Թրամփը նախկինի պես մտադիր է այսօր երեկոյան Mar-a-Lago-ում մասնակցել Հանրապետական կուսակցության համար կազմակերպված դրամահավաքին, ինչն այժմ ավելի կարևոր է, քան երբևէ»,- ասել է նա։