Մալարիան հնարավոր է՝ շատ ավելի կարևոր դեր է խաղացել մարդկության պատմության մեջ, քան նախկինում կարծում էին։ Նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ շուրջ 74 հազար տարի հենց այս հիվանդությունն է մեծապես որոշել, թե Աֆրիկայում որտեղ կարող էին ապրել հնագույն մարդիկ, և որ տարածքներն էին նրանց համար չափազանց վտանգավոր։

Աշխատանքն իրականացրել են Մաքս Պլանկի անվան Գեոանտրոպոլոգիայի ինստիտուտի և Քեմբրիջի համալսարանի գիտնականները։ Արդյունքները հրապարակվել են Science Advances ամսագրում։

Հետազոտողները փորձել են վերականգնել հնագույն Աֆրիկայում մալարիայի տարածման քարտեզը՝ դեռևս գյուղատնտեսության և զանգվածային բնակավայրերի հայտնվելուց շատ առաջ։

Դրա համար գիտնականներն օգտագործել են անցյալ դարաշրջանների կլիմայական մոդելները, մոծակների հնագույն տեսակների տարածման վերաբերյալ տվյալները և մալարիայի փոխանցման մասին ժամանակակից տեղեկությունները։ Այնուհետև նրանք այդ տվյալները համեմատել են վաղ Homo sapiens-ների բնակության ենթադրյալ շրջանների հետ։

Պարզվել է, որ հնագույն մարդիկ համակարգված կերպով խուսափել են վարակման բարձր ռիսկ ունեցող տարածքներից։ Մալարիան բառացիորեն բաժանել է մարդկային խմբերին՝ խանգարելով նրանց ազատ տեղաշարժվելուն և միմյանց հետ շփվելուն։ Հետազոտության հեղինակների կարծիքով՝ հենց սա կարող էր ազդել մարդկության գենետիկական բազմազանության ձևավորման վրա։

Մինչ այժմ գիտնականները հնագույն մարդկանց վերաբնակեցումը հիմնականում բացատրում էին կլիմայով՝ երաշտներով, ջերմաստիճանի փոփոխությամբ կամ բնական արգելքներով։ Սակայն նոր աշխատանքը ցույց է տալիս, որ վարակիչ հիվանդությունները նույնպես կարող էին լինել մարդու էվոլյուցիայի գլխավոր գործոններից մեկը։

Հետազոտողները նշում են, որ մալարիան մնում է մարդկության պատմության ամենահին և մահացու հիվանդություններից մեկը։ Եվ թեև այսօր այն կապում են նախևառաջ ժամանակակից արևադարձային տարածաշրջանների հետ, հիվանդության ազդեցությունը մարդկանց վրա, հնարավոր է, սկսվել է դեռևս տասնյակ հազարավոր տարիներ առաջ՝ քաղաքակրթությունների հայտնվելուց շատ առաջ։