Երկու տարվա ընթացքում հազարավոր փաստաթղթերի ուսումնասիրման արդյունքում Հրանտ Դինքի հիմնադրամը մոնումենտալ գործ է հրատարակել ժամանակին Ստամբուլի հայկական բարեգործական հիմնադրամներին պատկանող գույքի պատմության եւ ներկա կարգավիճակի մասին: Այդ գույքը թուրքական կառավարության կողմից բռնագրավվել էր վերջին տասնամյակների ընթացքում, տեղեկացնում է «The Armenian Weekly»-ը:
Հետազոտությունը, որը կազմված է մոտավորապես 400 էջից, առաջին անգամ ներկայացնում է առգրավված գույքի ցուցակն ու թալանի ծավալները, որին ենթարկվել են Ստամբուլի հայկական դպրոցները, մանկատները, եկեղեցիներն ու հիվանդանոցները:
«2012 թ-ի հռչակագիր» անվանումով աշխատանքն ակնարկում է թուրքական պետության 1936 թ. հռչակագիրը, որի համաձայն բարեգործական բոլոր հիմնադրամները պետք է գրանցեին իրենց ակտիվներն ու գույքը: 1975 թ. կիպրոսյան ճգնաժամի թունդ պահին պետությունը կամայականորեն օրենք էր ընդունել այն մասին, որ ցանկացած գույք, որը փոքրամասնությունների բարեգործական հիմնադրամների միջոցով ձեռք է բերվել 1936թ-ից հետո` հանգանակության, ժառանգության, նվիրատվությունների եւ այլնի միջոցով, ապօրինի է ճանաչվում, քանի որ այն չի մատնանշվել 1936թ. հռչակագրի մեջ: «2012 թ-ի հռչակագիրը» հղում է կատարում այդ ոչ տրամբանական օրենքին եւ մերկացնում է լեգալացված, բայց իրականում ապօրինի զավթումը կամ պետական կողոպուտը, ինչպես նաեւ ներկայացնում է այդ աղաղակող անարդարությունը չեղյալ համարելու նպատակով վերջին փոքր քայլերը:
Գիրքը միայն գույքի ցուցակ կամ վիճակագրական տվյալներ ու դատական հայտարարություններ պարունակող պատմական փաստաթուղթ չէ: Այն ավելի շուտ մարդկային տառապանքի պատմություն է` սկսած դպրոցներից վտարված երեխաներից մինչեւ տներից զրկված որբեր: Ամենաողբերգական պատմությունը կապված է թուրքական պետության կողմից որբ երեխաների, այդ թվում` Հրանտ Դինքի, կողմից բառացիորեն կառուցված ամառային ճամբարի համալիրի զավթման հետ:
Հետազոտող խմբի` տարբեր պետական հաստատություններից փաստաթղթեր ստանալու փորձերը հիմնականում անհաջողությամբ են ավարտվել, չնայած Տեղեկատվության ազատության մասին օրենքին: Նրանց ասվել է, որ 1915–1925թթ. գործերն ու հայերի սեփականության իրավունքի վերաբերյալ փաստաթղթերը դեռեւս հանրության համար բաց չեն` այսպես կոչված «պետական անվտանգության սպառնալիքների» հետ կապված պաշտոնական խելացնորության պատճառով:





























