Նույնիսկ եթե մարդկանց մեծամասնությունը մերժում է դավադրության տեսությունները կամ ընդունում է դրանք միայն որոշակի սահմանափակ իմաստով, թողնելով շատ փոքր թվով իսկական հավատացողների, այդ կեղծ գաղափարների բարձր տեսանելիությունը այնուամենայնիվ կարող է դրանք վտանգավոր դարձնել, գրում է Conversation-ը:

Փիլիսոփաները հաճախ ենթադրում են, որ մարդիկ կարող են բացատրել իրենց գործողությունները՝ այն տեսակետից, թե ինչ են ուզում անել կամ ստանալ եւ ինչին են հավատում: Սակայն մարդկանց շատ գործողություններ առաջնորդվում են ոչ թե բացահայտ համոզմունքներով, այլ ավելի շուտ ինտուիտիվ զգացմունքներով: Այս զգացմունքները քարացած չեն: Դրանց վրա կարող է ազդել փորձը։

Այս սկզբունքը հաշվի է առնվում գովազդատուների կողմից, որոնք ձգտում են ազդել վարքի վրա՝ փոխելով ոչ թե մարդկանց մտածելակերպը, այլ այն, թե ինչ են զգում։ Զգացմունքները կարող են մանիպուլյացիայի ենթարկվել այս կերպ՝ ապրանքը նրբորեն կապելով ցանկալի արդյունքների հետ, ինչպիսիք են կարգավիճակը եւ սեքսը:

Այն կարող է նաեւ բացասական ձեւ ունենալ, օրինակ՝ քաղաքական գովազդներում, որոնց նպատակն է հակառակորդին կապել սպառնալից պատկերների եւ նկարագրությունների հետ: Նման մտավոր ասոցիացիաների ստեղծումը այն ուղիներից մեկն է, որով դավադրության տեսությունները կարող են հետեւանքներ ունենալ, նույնիսկ եթե դրանց չհավատան:

Գիտնականները հաճախ ենթադրում են, որ շատ մարդիկ պարզապես ձեւացնում են, թե հավատում են դավադրության տեսություններին եւ ապատեղեկատվության այլ ձեւերին, որպեսզի արտահայտեն իրենց քաղաքական հավատարմությունը: Բայց նույնիսկ ձեւանալը կարող է թանկ արժենալ:

Իսկ եթե լուրջ, երբ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ 2020 թվականի նախագահական ընտրությունները «կեղծվել են», որոշ պաշտոնյաներ եւ հասարակ քաղաքացիներ համապատասխան կերպ վարվեցին: Անկեղծ հավատից, կուսակցականությունից, թե Թրամփի հանդեպ հավատարմությունից կամ ֆինանսական պատեհապաշտությունից ելնելով՝ շատ ամերիկացիներ իրենց պահեցին այնպես, կարծես 2020 թվականի ընտրությունները անարդարացիորեն կանխորոշված էին:

Հաշվի առնելով լուրջ ռիսկերը, արժե մտածել, թե ինչու են մարդիկ, որոնք չէին հավատում, որ ընտրություններն անարդար են, նախընտրեցին ձեւացնել: Այս հարցը ընդգծում է դավադրության տեսությունների հազվագյուտ վտանգը, որը պաշտպանվում է իշխանության գլուխ կանգնածնեին՝ կարելի է շատ բան շահել՝ ձեւացնելով, որ հավատում ես նրանց։