Նախընտրելի
Հայաստանի ֆինանսաբանկային համակարգը, ինչպես 2020 թվականի պատերազմից առաջ, այնպես էլ դրանից հետո, պահպանել է իր ներկայությունը Լեռնային Ղարաբաղում՝ նպաստելով տարածաշրջանի տնտեսական ակտիվությանը։ Այս մասին Ազգային ժողովի արտահերթ նիստում «Հայաստանի Հանրապետության 2023 թվականի պետական բյուջեի մասին» օրենքում փոփոխություններ մտցնելու մասին օրինագծի քննարկման ժամանակ ասաց Հանրապետության ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը։
Նրա խոսքով՝ 2020 թվականից Լեռնային Ղարաբաղին տրամադրվող օգնությունը հնարավորություն է տվել սպասարկել բավականին մեծ ծավալի պարտավորություններ։ Մասնավորապես՝ ֆինանսական և բանկային համակարգին։
«Այդ պարտավորությունները նույնպես ձևավորվել են ռազմական գործողությունների արդյունքում։ Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի համակարգում ՀՀ կառավարության և Լեռնային Ղարաբաղի ֆոնդերի պարտատոմսերը հավասարվել են պետական պարտատոմսերին: Դրանց ծավալը հասել է 273 մլրդ դրամի։ Լեռնային Ղարաբաղի կառավարության, հիմնադրամների և իրավաբանական անձանց պարտավորությունները Հայաստանի ֆինանսաբանկային համակարգի նկատմամբ 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ի դրությամբ կկազմեն 315 մլրդ դրամ։ Այդ պարտավորությունների ճնշող մեծամասնության սպասարկումը՝ պայմանավորված Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված իրավիճակով, անհնար է դարձել։ Այս իրավիճակը հանգեցնում է զգալի ռիսկերի։ Մասնավորապես, ֆինանսական և բանկային համակարգում կապիտալի զգալի կորուստներին, ֆինանսական կայունության խաթարմանը, ֆինանսական ցուցանիշների և վարկանիշների անկմանը, ինչպես նաև վարկավորման նվազմանը և, որպես հետևանք, տնտեսական ակտիվության անկմանը»,- պարզաբանեց Հովհաննիսյանը։
Օրինագծով, մասնավորապես, նախատեսվում է նշված 315 մլրդ դրամի վերաբաշխում։ Միջոցները նախատեսվում է վերաբաշխել կառավարության և ֆինանսական կազմակերպությունների միջև 70-30 հարաբերակցությամբ։ Կառավարությունն, իր հերթին, պետք է թողարկի գանձապետական պետական պարտատոմսեր՝ ձեռք բերելով վերակառուցված պարտքի ողջ ծավալը պահանջելու իրավունք։
Միաժամանակ, օրինագիծը նախատեսում է կառավարությանը թույլ տալ թողարկել 225 մլրդ դրամ անվանական արժեքով գանձապետական պետական պարտատոմսեր (առավելագույնը)։ Ընդ որում, 10 տարի ժամկետով։
«Այս քայլն էականորեն կմեղմի ֆինանսական հատվածում առաջացած ռիսկերը»,- կարծում է նախարարը։
Բացի այդ, նախատեսվում է արցախցիների առանձին խմբերի վարկունակության մակարդակի բարձրացում ապահովել։ Այսպես, հնարավոր խոչընդոտները, որոնք կարող են առաջանալ Հայաստանում առանձին ֆինանսական կազմակերպությունների հետ, կվերացվեն։ Կա նաև դրույթ, որ վերը նշված գործարքը ֆինանսական հաստատությունների համար որևէ հարկային պարտավորություն չի առաջացնի:
Կառավարությունը, սակայն, որոշել է հրատապ կարգով կատարել վերը նշված բոլոր փոփոխությունները։
Ընդդիմադիր «Հայաստան» դաշինքի խորհրդարանական խմբակցության քարտուղար Արծվիկ Մինասյանը նշեց. ԱԺ օրակարգի սկզբնական տարբերակում ընդամենը 8 հարց էր։ Դեկտեմբերի 22-ին բաշխված օրակարգում արդեն 11 հարց կար։ Այս օրինագիծը դրանցից մեկն էր։
