Սյունիքով անցնող ճանապարհի խնդրի մասին խոսվել է տարբեր անվանումներով, այդ թվում՝ «Զանգեզուրի միջանցք» անվան տակ։ Դա թուրանական միջանցք է, որն արդեն ավելի քան 100 տարի թուրք-ադրբեջանական տանդեմի գերխնդիրն է։ Այդ մասին սեպտեմբերի 17-ին TRIPP-ի թեմայով համաժողովում հայտարարել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան, թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանը։

«Այժմ դա արդեն թե՛ իշխանությունները, թե՛ որոշ ընդդիմադիրներ անվանում են ոչ թե միջանցք, այլ TRIPP մոդայիկ բառով կամ ճանապարհ։ Կա՞ արդյոք լոգիստիկ տարբերություն TRIPP-ի և «Զանգեզուրի միջանցքի» միջև։ Մի՞թե TRIPP-ը չի անցնելու նույն ճանապարհով, ինչ «Զանգեզուրի միջանցքը»։ Չկա նույնիսկ նվազագույն տարբերություն։ Կա՞ տարբերություն դրանց կարգավիճակի միջև։ Ոչ։ Քանի որ դա ենթադրում է անխոչընդոտ մուտք Ադրբեջանի համար դեպի Նախիջևան և սպասարկում է Անկարայի ու Բաքվի շահերը։

Եթե TRIPP-ը ձեռնտու է Հայաստանին, ապա ինչո՞ւ են դրանից այդքան ոգևորված Ադրբեջանի և Թուրքիայի այն քաղաքական ու պետական գործիչները, որոնք ատելություն են տածում հայերի նկատմամբ։ Դա Հայաստանի շահերից բխող նախագիծ չէ, այլ՝ Հայաստանի հաշվին (նախագիծ է)»,- նշել է նա՝ հավելելով, որ 2020 թվականի պատերազմի գլխավոր խնդիրը ոչ այնքան Արցախն էր, որքան այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքը» բացելու փորձը»,- նշել է Մելքոնյանը։

Ռուբեն Մելքոնյանն ընդգծել է, որ TRIPP նախագծում համադրվում են թե՛ ԱՄՆ-ի աշխարհաքաղաքական շահերը, թե՛ Թրամփի անձնական ամբիցիաները։

Փորձագետի գնահատմամբ՝ նախագծի իրականացման դեպքում Ադրբեջանը կստանա ճանապարհ, որը կստանա կարգավիճակ՝ առնվազն մոտ «Զանգեզուրի միջանցքի» կարգավիճակին։

«Միևնույն ժամանակ Բաքուն համաձայնել է միջազգային հարթակում չօգտագործել «Զանգեզուրի միջանցք» եզրույթը, թեև երկրի ներսում շարունակում է դա անել։ Իսկ Հայաստանը, իր ռազմավարական տարածքի նկատմամբ վերահսկողության լիակատար կորստի դիմաց, ստացել է ներդրումների և չիպերի արտադրության գործարան բացելու խոստումներ։ Այսպիսի կոնֆիգուրացիան հարվածում է երկրի միջազգային իմիջին, որը մշտապես գնում է զիջումների»,- ընդգծել է փորձագետը։

Թուրքագետի գնահատմամբ՝ Թրամփը փորձում է լուծել իր երկրի՝ Հարավային Կովկասի Սուեզի ջրանցք ծառայող Սյունիք մուտքի հարցը և ևս մեկ տարածք վերանվանել իր պատվին՝ մասնավորապես Հորմուզի նեղուցի անվանումը փոխելու փորձերին։

«ԱՄՆ-ը Սևրի պայմանագրով խոստացել էր շատ ավելի մեծ բան, քան այժմ խոստանում է Թրամփը, սակայն այն ժամանակ աշխարհաքաղաքական հաշվարկները գերակշռեցին»,- հիշեցրել է Մելքոնյանը։