Շոկոլադը, կարտոֆիլը, տերևավոր բանջարեղենը, հացը և ձիթայուղը կարող են այս ձմռանը զգալիորեն թանկանալ ծայրահեղ եղանակային պայմանների, կլիմայական փոփոխությունների և շարունակվող Էլ Նինյոյի համադրության պատճառով, պարզել է գիտական Phys.org կայքը։

Միաժամանակ միջազգային հակամարտությունները բարձրացրել են վառելիքի, պարարտանյութերի և գյուղատնտեսության համար անհրաժեշտ այլ ռեսուրսների արժեքը։

Այս գործոնները փոխադարձաբար ուժեղացնում են միմյանց. անկանխատեսելի եղանակը նվազեցնում է բերքատվությունը, իսկ էներգիայի և պարարտանյութերի ծախսերի աճը թանկացնում է սննդամթերքի արտադրությունը։ Արդյունքում կարող են փոխվել ոչ միայն գները, այլև որոշ մթերքների տեսականին, ծավալը և բաղադրությունը։

Շոկոլադ

Կակաոյի ծառերը զգայուն են եղանակային պայմանների նկատմամբ։ Երաշտները նվազեցնում են բերքատվությունը, իսկ ուժեղ անձրևները խանգարում են փոշոտմանը և մեծացնում սնկային հիվանդությունների ռիսկը։ Շարունակվող Էլ Նինյոն կարող է ուժեղացնել եղանակային անկայունությունը կակաոյի աճեցման շրջաններում։

Վատ բերքահավաքն արդեն հանգեցրել է 2024 թվականին գների կտրուկ աճի։ Եթե կակաոն կրկին թանկանա, արտադրողները կարող են կրճատել դրա բաժինը կամ ավելի թանկ բաղադրիչները, օրինակ՝ կակաոյի յուղը, փոխարինել ավելի էժան այլընտրանքներով։

Կարտոֆիլ

Պալարների ձևավորման համար կարտոֆիլին շատ ջուր է անհրաժեշտ, ուստի ամառային ուժեղ երաշտը լրջորեն ազդել է բերքի վրա։ Գնահատականների համաձայն՝ Մեծ Բրիտանիայում և Եվրոպայում կարտոֆիլի բերքը կարող է սպասվածից 3,5 մլն տոննայով պակաս լինել։

Համեմատաբար կայուն պահանջարկի պայմաններում առաջարկի կրճատումը սովորաբար հանգեցնում է գների աճի։ Միաժամանակ սպառողներին կարող են ավելի հաճախ առաջարկվել այլ մատչելի մթերքներ՝ վարսակ, գարի և լոբազգիներ։

Տերևավոր բանջարեղեն

Սպանախը, հազարը և այլ տերևավոր բանջարեղեն հատկապես խոցելի են շոգի և ջրի պակասի նկատմամբ։ Բարձր ջերմաստիճանի դեպքում բույսերը կարող են ժամանակից շուտ անցնել սերմնակալման, իսկ երաշտը սահմանափակում է ոռոգման հնարավորությունները։ Թուլացած բույսերը նաև ավելի զգայուն են դառնում վնասատուների նկատմամբ։

Բերքի նվազման պատճառով առևտրային ցանցերը կարող են ստիպված լինել մեծացնել ներմուծումը այլ երկրներից, ինչը կարող է բարձրացնել արտադրանքի արժեքը։

Հաց

Երկարատև երաշտը հանգեցրել է Մեծ Բրիտանիայում ցորենի բերքատվության նվազմանը։ Սակայն հացահատիկի արժեքը հացի գնի միայն մեկ գործոնն է. հենց ցորենը կազմում է սովորական հացի բոքոնի արժեքի մոտ 10%-ը, մինչդեռ ծախսերի զգալի մասը կազմում են էներգիան և արտադրական այլ ծախսերը։

Այդ պատճառով ցորենի վատ բերքը կարող է լրացուցիչ բարձրացնել այն մթերքի արժեքը, որը ավանդաբար համարվում է հիմնական և մատչելի սննդամթերքներից մեկը։

Ձիթայուղ

2024 թվականին գների կտրուկ աճից հետո ձիթայուղի արժեքը նվազել է, սակայն առաջիկա ամիսներին կարող է կրկին բարձրանալ։ Միջերկրածովյան տարածաշրջանի ձիթենիների այգիները բախվում են ավելի հաճախակի երաշտների և ծայրահեղ շոգի, իսկ այս տարի հրդեհները վնասել են բերքը Հունաստանում, Իտալիայում և Պորտուգալիայում։