նախընտրելի դարձնել
Ավելի քան 100 իսրայելացի տնտեսագետներ, ձեռնարկատերեր և նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, այդ թվում՝ Նոբելյան մրցանակի երկու դափնեկիր, նախազգուշացրել են Իսրայելի դեմ հնարավոր միջազգային բանկային պատժամիջոցների աղետալի հետևանքների մասին։ Նրանք քննադատել են վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի առաջարկը՝ ֆինանսական սահմանափակումները շրջանցելու համար օգտագործել կրիպտոարժույթներ և բլոկչեյն տեխնոլոգիա՝ այս մոտեցումը բնորոշ համարելով հանցավոր կազմակերպություններին, հայտնում է իսրայելական Ynet պարբերականը՝ հղում անելով Calcalist թերթում հրապարակված նամակին։
Դիմումը ստորագրել են իսրայելական տնտեսության, ֆինանսական հատվածի և բարձր տեխնոլոգիական ոլորտի 109 հայտնի ներկայացուցիչներ։ Նրանց թվում են տնտեսագիտության և քիմիայի Նոբելյան մրցանակակիրներ Ջոել Մոկիրը և Ահարոն Չեխանովերը, Իսրայելի բանկի նախկին ղեկավար Յաակով Ֆրենկելը, ֆինանսների նախարարության նախկին ղեկավարներ, գիտական համայնքի ներկայացուցիչներ և տեխնոլոգիական ընկերությունների հիմնադիրներ։
Դիմումի առիթ են դարձել Նեթանյահուի ուրբաթ օրն արված հայտարարությունները։ Վարչապետը կոչ է արել պատրաստել այլընտրանքային տնտեսական համակարգ, որը Իսրայելին թույլ կտա գործել հնարավոր միջազգային բանկային պատժամիջոցների պայմաններում։ Դիտարկվող գործիքների շարքում նա նշել է նաև բլոկչեյնը։
Նամակի հեղինակները կարծում են, որ նման միջոցները չեն կարողանա պաշտպանել երկիրը ֆինանսական մեկուսացման հետևանքներից։ Նրանց գնահատմամբ, լայնածավալ սահմանափակումները կարող են կաթվածահար անել բանկային համակարգը, խաթարել արտահանողների և ընկերությունների աշխատանքը, կանգնեցնել օտարերկրյա ներդրումների հոսքը և հանգեցնել գործազրկության կտրուկ աճի։
«Իսրայելցիները չեն կարողանա օգտվել վարկային քարտերից, միջազգային առևտրային հարթակները, ինչպիսիք են Amazon-ը և AliExpress-ը, անհասանելի կլինեն Իսրայելում գտնվող գնորդների համար, իսկ օտարերկրյա աշխատողները զանգվածաբար կլքեն երկիրը, քանի որ չեն կարողանա գումար փոխանցել իրենց ընտանիքներին», — նախազգուշացնում են նամակը ստորագրողները։ Նրանք նաև մտավախություն ունեն, որ բժշկական հաստատությունները կբախվեն դեղերի և սարքավորումների գնման դժվարությունների։
Տնտեսագետների կարծիքով, հատկապես լուրջ հետևանքներ կարող են լինել բարձր տեխնոլոգիական հատվածի վրա, որը մնում է Իսրայելի տնտեսական աճի գլխավոր շարժիչներից մեկը։ Ֆինանսական մեկուսացումը նաև կարող է նվազեցնել պետության՝ պաշտպանությունը ֆինանսավորելու հնարավորությունները։
Դիմումի հեղինակները խիստ քննադատության են ենթարկել նաև անձամբ Նեթանյահուին՝ մեղադրելով նրան միջազգային մեկուսացման սպառնալիքը թերագնահատելու մեջ։
«Այն ամենը, ինչ նա կարող է առաջարկել իսրայելական տնտեսությանը, տարօրինակ լուծում է, որը սովորաբար օգտագործվում է հանցավոր կազմակերպությունների կողմից և բացարձակապես ոչինչ չի տա», — ասվում է նամակում։
Միևնույն ժամանակ, հեղինակները շեշտում են, որ խոսքը վերաբերում է համապարփակ բանկային պատժամիջոցների կիրառման հնարավոր սցենարին, որոնք ներկայումս ոչ ոք չի նախատեսում կիրառել։ Արդեն գործող սահմանափակումներն ավելի նեղ բնույթ ունեն և հիմնականում կապված են Հորդանան գետի Արևմտյան ափում գտնվող իսրայելական բնակավայրերի հետ։
Calcalist-ի տվյալներով, սեպտեմբերին Նիդեռլանդները և Մեծ Բրիտանիան հայտարարել են սահմանափակումների մասին, որոնք կապված են իսրայելական բնակավայրերից արտադրանքի առևտրի և դրանց ընդլայնմանը նպաստող ընկերությունների գործունեության հետ։ Բացի այդ, ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի թարմացված բազայում նշված են բնակավայրերում գործունեության հետ կապված յոթ իսրայելական բանկեր։ Հրեական ժողովրդի քաղաքականության ինստիտուտի հաշվարկներով՝ 62 երկիր Իսրայելի նկատմամբ ընդհանուր առմամբ կիրառել է 121 սահմանափակող միջոց, այդ թվում՝ 40 ֆինանսական միջոց։
