Օզոնային շերտի վերականգնումը, որը գտնվում է Երկրից շատ կիլոմետր բարձրության վրա և պաշտպանում է մոլորակը ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումից, նշվել է որպես աշխարհի ամենամեծ բնապահպանական ձեռքբերումներից մեկը: Սակայն նոր ուսումնասիրության մեջ որոշ գիտնականներ ասում են, որ այն կարող է ընդհանրապես չվերականգնվել, և որ անցքը կարող է նույնիսկ լայնանալ:

1987 թվականին մի քանի երկրներ համաձայնեցին արգելել կամ աստիճանաբար դադարեցնել օզոնը քայքայող ավելի քան 100 քիմիական նյութերի օգտագործումը, որոնք Անտարկտիդայի վրայի շերտում «անցք» էին առաջացրել:

Nature Communications-ի կողմից հրապարակված հոդվածում հետազոտողները եզրակացրել են, որ Անտարկտիդայում գարնանն անցքի միջուկում օզոնի մակարդակը 2004 թվականից ի վեր նվազել է 26%-ով:

«Սա նշանակում է, որ անցքը ոչ միայն մեծ է մնացել իր տարածքով, այլև դարձել է ավելի խորը (այսինքն՝ ավելի քիչ օզոն պարունակող) Անտարկտիկայի գարնան մեծ մասում», - ասում է Օտագոյի համալսարանից գլխավոր հեղինակ Հաննա Կեսենիչը:

Այս եզրակացությանը հանգելու համար գիտնականներն արբանյակային գործիքի միջոցով վերլուծել են օզոնային շերտի պահվածքը սեպտեմբերից նոյեմբեր ընկած ժամանակահատվածում: Նրանք օգտագործել են պատմական տվյալներ՝ համեմատելու այս վարքը և օզոնի մակարդակի փոփոխությունները և չափելու օզոնի վերականգնման նշանները: Այնուհետև նրանք փորձել են պարզել, թե ինչն է այս փոփոխությունների պատճառը:

Հետազոտողները պարզել են, որ քայքայվող օզոնային շերտը և խորացող անցքն Անտարկտիդայի բևեռային հորձանուտի փոփոխությունների արդյունք են՝ ցածր ճնշման և շատ սառը օդի հսկայական հորձանուտ, որը գտնվում է Հարավային բևեռից բարձր:

Հետազոտության հեղինակները նաև խոստովանել են, որ շատ գործոններ կարող են նաև նպաստել օզոնի քայքայմանը, ներառյալ աղտոտումը, մոլորակի տաքացումը, անտառային հրդեհների և հրաբուխների հետևանքով արտանետվող օդային փոքր մասնիկները, և արեգակնային ցիկլի փոփոխությունները: