Ես գիտեմ, թե որտեղով է անցնում Փաշինյանի զիջումների «կարմիր գիծը», նա մինչեւ վերջ փորձելու է հասնել այն բանին, որ կառավարական ամառանոցների տարածքը չմտնի Ադրբեջանի կազմի մեջ։ Այս մասին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ դեկտեմբերի 26-ին ասել է Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ, ընդդիմադիր պատգամավոր Հայկ Մամիջանյանը։

Նա նշել է, որ այսպես կոչված խաղաղության պայմանագրի տեքստում չկան գերիների վերադարձի, սահմանազատման, ապաշրջափակման, ադրբեջանական զորքերը Հայաստանի տարածքից դուրս բերելու, Լեռնային Ղարաբաղ հայերի վերադարձի կետեր, այսինքն՝ ոչ մի կետ ի շահ Հայաստանի։ Մամիջանյանը տարակուսանք է հայտնել Երեւանի որոշմամբ՝ հրաժարվելու երաշխավորի ինստիտուտից հանձին երրորդ կողմի, որպեսզի հետո Բաքուն դնի սահմանին այդ երաշխավորի ներկայության նպատակահարմարության հարցը։

Նրա գնահատմամբ, Ադրբեջանը պահանջում է ոչ միայն այն, որ Հայաստանը դեմ չքվեարկի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարմանը, այլ նաեւ, որ Հայաստանն ինքը նախաձեռնի այդ կազմակերպության լուծարումը։ «Ինչ վերաբերում է Ադրբեջանի՝ Հայաստանը 300 հազար ադրբեջանցիներով բնակեցնելու պահանջին, Բաքուն դրան փորձում է հակադարձել հայերի վերադարձով Լեռնային Ղարաբաղ։ Սակայն այս երկու հարցերը համեմատելի չեն, թեեւ Հայաստանի իշխանություններն այս խայծն են կուլ տալիս»,- նշել է նա։

Պատգամավորը հիշեցրել է, որ անցյալ տարի Հայաստանի իշխանությունները մեծ շուքով նշեցին Հռոմի ստատուտի վավերացումը՝ խոստանալով գործեր բացել Ադրբեջանի դեմ, մինչդեռ Բաքվի պահանջը՝ հանել միջազգային պահանջները, նույնպես անցյալ տարի էր։ «Հայաստանի իշխանությունների ինչի՞ն էր պետք փչացնել հարաբերությունները ռազմավարական դաշնակցի (Ռուսաստան-խմբ.) հետ, եթե գիտեին, որ մեկ տարի հետո զիջումների են գնալու՝ համաձայնելով հետ կանչել պահանջները»,- հարցրել է ընդդիմադիր պատգամավորը։

Մամիջանյանը նաեւ հիշեցրել է, որ 2024թ. գարնանը Փաշինյանը հանձնել է ՀՀ Տավուշի մարզի չորս գյուղ, որոնց վերաբերյալ կան համապատասխան փաստաթղթեր, որոնք պատկանում են Հայաստանին։ Պատգամավորը ուշագրավ է համարել, որ դրանք ամենաապահով պաշտպանական դիրքերն են Հայաստանի եւ Ադրբեջանի սահմանին, ինչը բացատրում է նրանով, որ Փաշինյանի իշխանության տարիներին Ադրբեջանը չկարողացավ ներխուժում իրականացնել այս ուղղությամբ։ «Հետեւաբար, Բաքուն շահագրգռված էր հենց այս ոլորտում Հայաստանը թուլացնելով։ Ավելին, Ադրբեջանն այնտեղ արդեն ամրություններ է կանգնեցրել, որոնք դժվար թե միայն պաշտպանական նպատակների ծառայեն»,- ընդգծել է նա։

Սահմանազատումն ու սահմանագծումը, ըստ նրա, կարեւոր են, բայց Հայաստանի ներկա իշխանությունների կողմից ընդունված փաստաթուղթն անհեթեթ է նրանով, որ վերաբերում է ոչ թե Ալմաթիի տխրահռչակ հռչակագրին, այլ այս հռչակագրին եւ այլ փաստաթղթերին, եթե նման պայմանավորվածություններ ձեռք բերվեն կողմերի միջեւ։ «Ստացվում է, որ հստակ իրավական հիմք չկա։ Բացի այդ, գործընթացն ընթանում է հատվածներով, եւ Ադրբեջանը ցանկացած պահի կարող է հրաժարվել գործընթացից այն իրավիճակում, որն իր համար ձեռնտու է համարում՝ առանց Հայաստանի շահերը հաշվի առնելու։ Սահմանազատումը, տրամաբանորեն, պետք է սկսվեր այն տարածքներից, որտեղ ադրբեջանական զորքերը մտան Հայաստանի տարածք, բայց նույնիսկ երկրորդ փուլում Հայաստանի իշխանություններն ասում են, որ չգիտեն, թե որ տարածքում է լինելու հաջորդ փուլը»,- նշել է ՀՀԿ ներկայացուցիչը։

Նրա գնահատմամբ՝ ելնելով ստեղծված իրավիճակից, Թուրքիան հայ-ադրբեջանական գործընթացների միջնորդն է։

Նա հիշեցրել է, որ Բաքվում COP29-ի մեկնարկից առաջ խորհրդարան էր ներկայացվել հայտարարության նախագիծ, որը վերաբերում էր բացառապես Բաքվում գերի պահվող հայերին, սակայն Ազգային ժողովը մերժեց այն՝ տարբեր երկրներից հայ գերիներին ազատ արձակելու կոչերի ֆոնին։ Սա, ըստ պատգամավորի, խոսում է այն մասին, որ Հայաստանի իշխանություններին բանտարկյալները պետք են միայն որպես PR տարր՝ քաղաքական դիվիդենդներ ստանալու համար։

«2021թ. Հայաստանի իշխանությունները ընտրություններից ընդամենը երկու շաբաթ առաջ փոխանակեցին ականապատման քարտեզները որոշ հայ բանտարկյալների հետ, թեեւ նրանք կարող էին դա անել նոյեմբերի 9-ից անմիջապես հետո։ Այսինքն՝ Փաշինյանը վեց ամիս խոշտանգել է մեր տղաներին ադրբեջանական բանտերում, որպեսզի ընտրությունների նախօրեին գերիների վերադարձի գեղեցիկ տեսագրություն ստանա»,- եզրափակել է Հայկ Մամիջանյանը։